Vandaar dit boek

‘Mijn moeder en twee vaders vertellen samen de Europese geschiedenis van de 20ste eeuw’

Fragment uit omslag ‘De Poolse soldaat’ Beeld TR BEELD

Trouw vraagt schrijvers wekelijks naar hun drijfveren achter het schrijven van een boek. Deze keer Dolores Thijs.

‘Op mijn 25ste vertelde mijn moeder mij dat de man die ik als mijn vader beschouwde, mijn vader niet was. Dat bleek een Poolse soldaat te zijn die zij tijdens de Tweede Wereldoorlog in Duitsland had leren kennen. Vanuit België is ze daar in 1941 als vrijwillige werkkracht heen gegaan om te ontsnappen aan de treurige omstandigheden waarin ze verkeerde.

Vermoedens

Toen mijn moeder mij eindelijk vertelde hoe de vork in de steel zat, was ik niet eens zo verbaasd. Het was een bevestiging van mijn stille vermoedens. De verhouding met mijn moeder was niet zo dat ik die aan haar voor durfde te leggen.

Soms keken we weleens naar oude foto’s en vroeg ik wie die mensen die ik niet herkende, toch waren. Dat hoor je wel als je groter bent, zei ze dan. Blijkbaar moest ik 25 worden voordat ik in haar ogen groot genoeg was.

Belofte

Via het Rode Kruis ben ik kort daarna in contact gekomen met Michal, mijn biologische vader in Polen. Ik heb hem diverse keren opgezocht, dat was voor de val van de Muur nog niet zo gemakkelijk, en we schreven elkaar. Hij vertelde graag over zijn familiegeschiedenis, over Mongolen, Kalmukken, Tartaren. Ik beloofde hem dat ik er een boek over zou schrijven. Maar het leven kwam ertussen. En toen ik eindelijk begon, realiseerde ik me dat ik het niet alleen over hem wilde hebben, maar ook over mijn moeder Julia. En over Maarten, mijn opvoedvader, een heel lieve man.

Ambitie

Mijn moeder was een artistieke vrouw, erudiet ook, voor een meisje uit Vlaanderen was dat iets bijzonders. Ze wilde actrice worden en tot op zekere hoogte is dat gelukt. Tot de Tweede Wereldoorlog uitbrak, die zoveel levens kapot heeft gemaakt. Het is haar noodlot geweest. Ze kwam uit Duitsland terug, als ongehuwde moeder, opgezadeld met een baby.

Ze kwam later Maarten tegen, maar ze heeft haar ambitie niet waar kunnen maken. Ze kreeg met een andere realiteit te maken, werd depressief. En dat was ook voor de mensen om haar heen niet gemakkelijk.

Overtuigd

Mijn biologische vader was heel kritisch over het communisme dat hij in Polen aan de lijve ondervond. Dat was een opvallend contrast met mijn opvoedvader. Maarten was overtuigd communist en hij bleef dat, ook toen duidelijk werd wat Stalin had aangericht en Lenin voor hem. Hij schreef voor een communistische krant in België, drie jaar was hij correspondent in Oost-Berlijn, mijn moeder en ik zijn met hem meegegaan. Maar ook het verblijf daar heeft hem de ogen niet geopend. Vrouwen stonden ’s ochtends om 6 uur in de rij voor brood en melk, maar hij werd gefêteerd.

Omslag ‘De Poolse soldaat’ Beeld TR BEELD

Mijn twee vaders wisten van elkaars bestaan, maar ze hebben elkaar nooit ontmoet. M’n biologische vader schreef mij over het leven in Polen, dat verre van ideaal was. Ik heb geprobeerd met mijn opvoedvader daarover te praten, maar dat ging niet. Dan gingen bij hem de luiken dicht. Ik ben eigenlijk blij dat hij stierf voor het Oostblok in elkaar is gedonderd.

Lot

Mijn boek gaat over drie heel gewone mensen. Tegelijkertijd komt de Europese geschiedenis van de 20ste eeuw voorbij. Er gebeurt zoveel in hun leven waar ze zelf weinig of niets aan kunnen doen. Het is leven en lot. Mijn Poolse vader is inmiddels ook overleden. Nu wilde ik wel dat ik eerder was begonnen. Dan had hij zo trots als een pauw bij de boekpresentatie gestaan. Dingen gaan zoals ze gaan. Het boek is er nu en daar ben ik blij mee.

De Poolse soldaat 
Dolores Thijs
Balans; 256 blz. € 21,99

Lees hier meer van vandaar dit boek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden