Recensie

Michael Moore heeft het in 'Fahrenheit 11/9' te veel over circus Trump

Dat de regisseur het vervuilde drinkwater met een tankwagen bij de gouverneur van Michigan in de tuin spuit, levert een leuk beeld op, maar het is ook holle retoriek.

Fahrenheit 11/9
Regie: Michael Moore
★★

Opnieuw legt de flamboyante documentairemaker Michael Moore de Amerikaanse samenleving op het hakblok. Eerder bekritiseerde hij de nationale obsessie met wapengeweld ('Bowling for Columbine') en de Amerikaanse oorlogspolitiek ('Fahrenheit 9/11'). Moores nieuwe documentaire 'Fahrenheit 11/9' gaat over de opkomst van Trump. 'How.The.Fuck.Did.This.Happen?' vraagt de film met interpunctie en kapitalen in de eerste vijf minuten.

Moore gaat er weer met gestrekt been in. Hij ziet Trumps verkiezing als de geleidelijke overgang naar een totalitaire staat. In typische Moore-stijl speelt hij zelf de hoofdrol door bijvoorbeeld een kantoor binnen te lopen en de arrestatie van bestuurders te eisen.

Symptoom van de nationale malaise is volgens Moore het drinkwaterschandaal in zijn geboortestad Flint. Het drinkwater was door de overheid prima geregeld, legt hij uit, met een pijplijn naar een 100 kilometer verderop gelegen zoetwatermeer.

Maar de Republikeinen, eenmaal aan de macht in Michigan, besloten een private pijplijn te bouwen om zo hun zakken te vullen en de overwegend arme en zwarte bevolking drinkwater uit een vervuilde rivier te geven.

Holle retoriek

Gevolg: te hoge loodgehaltes in vrijwel elk kind dat werd getest en een dodelijke salmonella-uitbraak. "Geen enkele terroristische organisatie is het ooit gelukt een complete Amerikaanse stad te vergiftigen", zegt de stem van Moore in 'Fahrenheit 11/9. "Daar hadden we de Republikeinse Partij in Michigan voor nodig."

Moore is een showman en dat werkt niet altijd in zijn voordeel. Een snelle montage van beelden van politieke tegenstanders met een deuntje eronder dat hen belachelijk maakt, vertelt niet wat er werkelijk mis is.

Dat hij het vervuilde drinkwater met een tankwagen bij de gouverneur van Michigan in de tuin spuit levert een leuk beeld op, maar het is ook holle retoriek. Want wat bereik je daar mee?

Ongetwijfeld zal Moore's uitgebreide vergelijking tussen Trump en nazi-Duitsland veel kritiek opleveren. Hij argumenteert soms onhandig en met grof geschut, maar dat de VS zich op de rand van een nieuw tijdperk bevinden en dat het nog maar de vraag is welke kant het opgaat, maakt Fahrenheit 11/9 akelig invoelbaar.

Jammer genoeg blijft de film te veel bij Trump hangen. We weten nu wel wat voor man dat is, ook al weten we nog lang niet alles. Trumps opmerkingen over zijn dochter Ivanka - "Wat deelt u met uw dochter?", vraagt een tv-presentator. "Ik had willen zeggen 'seks'", zegt Trump - zijn bijvoorbeeld gewoon smerig en je vraagt je af wat daarachter schuilgaat.

Maar Trump is niet het grootste probleem, dat laat Moore ook zien. Graaien ten koste van hele bevolkingsgroepen, de aantasting van de trias politica met politieke benoemingen van rechters en het zwartmaken van de pers, zulke ontwikkelingen zijn groter en ingrijpender dan Trump. Moore stipt ze wel aan, maar naast circus Trump verdwijnen ze naar de achtergrond.

Elke week de nieuwste films besproken door onze recensenten. Alle filmrecensies vindt u in dit dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden