'Metaforen van onheil en verwarring, crisis en destructie'

De crisis slaat hard toe in de kunstwereld, maar blijkt voor jonge kunstschilders ook een inspiratiebron. Want wat is er te zien in het Paleis op de Dam in Amsterdam, waar koningin Beatrix gisteren de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2012 uitreikte? Wat schilderen de 24 kunstenaars die genomineerd werden voor deze prijs?

Een eerste impressie: een geklapte kauwgombel; een stuk touw in een onontwarbare knoop; een exploderend schip; een wankele stapel kiezelstenen; een man die uit een boom valt. Veelzeggende beelden zijn het, constateert de jury van deze jaarlijkse prijs voor jong schildertalent. Juryvoorzitter Wilma Süto ziet er 'metaforen van onheil en verwarring, crisis en destructie' in.

Ook het werk van twee van de vier winnaars haakt in op de sombere actualiteit. Bij Jasper Hagenaar stort een man neer uit een palmboom. Frank Ammerlaan maakte een abstract zwart schilderij van olievlekken. Volgens Süto kun je dit werk opvatten als een ode aan de schilderkunst, omdat olie de grondstof is voor olieverf. Maar olie is ook een belangrijke grondstof en politiek machtsmiddel. Süto: "Dan kun je in die zwarte vlekken ook poelen van verderf zien." De andere twee winnaars zijn Evi Vingerling, met een abstract minimalistisch werk, en Keetje Mans, die dromerige, figuratieve schilderijen maakt. Er waren 211 inzendingen voor deze prestigieuze prijs, die in 1871 werd ingesteld door koning Willem III, de overgrootvader van Beatrix

Waar vorig jaar nauwelijks iets te zien was van maatschappijkritiek, ligt dat er in deze editie bij sommige werken wel erg dik bovenop. Süto bestrijdt dat de jury heeft geselecteerd op maatschappelijk geëngageerde kunst. "We kiezen niet op onderwerp of thema, abstract of figuratief, maar je ziet altijd twee bewegingen: of kunstenaars reageren sterk op de actualiteit of ze bieden tegenwicht tegen de waan van de dag, zoals Evi Vingerling dat doet. Zij zoekt juist de stilte op met haar minimalistische werk."

Na vijf jaar voorzitterschap zit de termijn er nu op voor Süto, die conservator is bij het Stedelijk Museum Schiedam. In die periode kreeg de schilderkunst steeds meer concurrentie van andere media, zoals fotografie. Süto: "Toch is de schilderkunst still going strong." Nee, kritiek heeft ze nooit gehad van de koningin op de keuze van de jury. "We hebben ons altijd gesteund gevoeld door haar. Dat liet ze ook wel eens op subtiele wijze merken. Ze draagt de kunst een warm hart toe."

Het werk van winnaars en genomineerden is tot 5 november te zien in het Paleis op de Dam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden