AutobiografieDe lyrics

Met Paul McCartney’s silly love songs is niks mis

Paul McCartney en John Lennon schrijven in 1962 ‘I Saw Her Standing There’ in het huis in Liverpool waarin McCartney is opgegroeid. Beeld Mike McCartney
Paul McCartney en John Lennon schrijven in 1962 ‘I Saw Her Standing There’ in het huis in Liverpool waarin McCartney is opgegroeid.Beeld Mike McCartney

In de nieuwe autobiografie De lyrics vertelt Paul McCartney zijn levensverhaal aan de hand van honderden liedjes. ‘Net als veel andere schrijvers ben ik een beetje een voyeur.’

Frank Hettinga

‘Ik heb nooit een dagboek bijgehouden’, schrijft de 79-jarige Paul McCartney in de inleiding van zijn autobiografie. ‘Maar ik heb wel mijn songs, honderden songs, die dezelfde functie vervullen. Ze beslaan mijn hele leven.’ En dus haalt hij in De lyrics herinneringen op aan de hand van die liedjes. Het 912 pagina’s tellende boek verschijnt dinsdag.

De alfabetische bloemlezing bevat een relatief kleine selectie: 154 songs uit zijn oeuvre – alleen al The Beatles hebben ruim 200 nummers opgenomen. Samen met Paul Muldoon, de schrijver, werkte hij vijf jaar lang aan het boek. Ongeveer vijftig uur spraken ze met elkaar, in 24 sessies.

Het schrijven van liedjes lijkt volgens McCartney veel op spreken met een psychiater. En dat is precies hoe het het lezen van De lyrics voelt. De lezer is de psychiater, met Paul op de divan. Hij vertelt bijvoorbeeld over het moment waarop John Lennon meldt dat hij wil stoppen met The Beatles. ‘Hij giechelde erbij en zei hoe opwindend hij het vond. Het was alsof je iemand hebt verteld dat je van hem gaat scheiden en dan hard gaat lachen.’ Voor McCartney een bijna traumatische ervaring.

Weer even bij John Lennon

Hartverscheurend is zijn anekdote over de dood van Lennon in 1980. Vlak daarna schreef McCartney het nummer Here Today, ‘een love song voor John’. ‘Ik zat in dat ongemeubileerde kamertje aan John te denken en besefte dat ik hem voor altijd was verloren. Het was een zwaar verlies. Ik putte enige troost uit het gesprek dat ik in deze song met hem heb. Zo was ik toch weer even bij hem.’

Maar er staan ook lichtvoetiger verhalen in dit luchtig vormgegeven boek, vol prachtige foto’s en vluchtig neergepende songteksten en tekeningetjes. Zo biecht McCartney op een voyeur te zijn. ‘Als ik ergens licht zie branden, kijk ik naar binnen.’ Hij blijkt al veertig jaar vegetariër en hij reist graag met de metro.

Het nummer Fixing a Hole gaat niet over heroïne, maar over lsd. En Eleanor Rigby is gebaseerd op een bejaarde dame met wie hij het goed kon vinden, hij bracht haar als jong ventje weleens boodschappen. O, en hij vindt het ronduit ‘beangstigend’ hoeveel zalf vrouwen op hun huid smeren.

Amusant is de anekdote over zijn ontmoeting met komiek Jerry Seinfield. Ze spraken over het nummer I Saw Her Standing There. ‘We waren in het Witte Huis en Jerry zei: ‘Hé, Paul, je zingt wel: She was just seventeen / You know what I mean, maar als ik heel eerlijk ben: what do you mean?’

Geen frustratie meer

Het was journalist Barry Miles die als laatste in 1997 een biografie in samenwerking met Paul McCartney schreef: Many Years From Now. Dat boek is vrijwel uitsluitend gericht op zijn jaren met The Beatles en was voor McCartney een poging om het ontstane beeld een tikkel om te buigen. In die tijd voelde McCartney zich miskend. Nee, niet alléén John Lennon was het creatieve brein achter de band. Maar 25 jaar later blijkt uit De lyrics dat hij die frustratie achter zich heeft gelaten. Hij zwaait iedereen lof toe.

Een jonge Paul McCartney. Beeld
Een jonge Paul McCartney.

Aanvankelijk vond McCartney het een gedoe, een beetje pretentieus ook, om honderden van zijn eigen teksten door te ploegen. Maar hij begon er de lol van in te zien. ‘Wie zou denken dat de omgekeerde woordvolgorde in A Hard Day’s Night het gevolg is van een komische verspreking van Ringo? Of dat Lovely Rita gebaseerd is op een parkeerwacht die werkte tegenover de Chinese ambassade op Portland Place? Of dat die keer dat mijn vader mij en mijn broer paardenpoep liet opruimen in ons buurtje in Liverpool de inspiratie vormde voor Do It Now?’

Grappig is het om te constateren dat een Beatles-liedje als vanzelf op de platenspeler in je hoofd begint af te spelen als je de songteksten onder ogen krijgt. Alleen al bij het eerste nummer dat McCartney uitlicht: All My Loving. Nou, daar gaat ie: Close your eyes and I’ll kiss you. Tomorrow I’ll miss you. Enzovoort.

Een rusteloze songwriter

Na het uiteenvallen van de Fab Four in 1970 was McCartney rusteloos als songwriter. Solo en met de Wings schreef hij tientallen hits, zoals Say Say Say met Michael Jackson. In zijn ruim zestigjarige carrière heeft hij alle popstijlen gespeeld – daarin heeft hij vooropgelopen, maar ook met alle winden meegezeild.

En al die jaren is hij typische McCartney-melodieën blijven schrijven. Neem het nummer Goodbye dat hij schreef voor Mary Hopkin. Ja, het is de folkzangeres die hier zingt, maar het blijft ontegenzeggelijk een McCartney-liedje. Lichtvoetig. Huppelend haast. Speels. Zoetgevooisd. Liefkozend. Op een melodie à la Vader Jacob. Of in zijn eigen woorden: bijna als een kinderliedje.

Een ware Beatles-storm

Documentaires, boeken, nieuwe albumboxen. McCartneys autobiografie is de zoveelste in een storm van Beatles-uitgaves dit jaar. Fans wachten met smart op de zesdelige film van Peter Jackson over de opnames van het album Let It Be en het einde van The Beatles.

En dan is er de zesdelige interviewserie McCartney 3, 2, 1, waarin producer Rick Rubin een liedje laat horen van The Beatles of uit McCartneys solocarrière. Vervolgens vertelt Macca zelf over de totstandkoming ervan. Zo simpel kan het zijn.

En inderdaad, het klinkt allemaal zo eenvoudig, maar vrij naar Johan Cruijff: het is juist zo moeilijk om simpel te musiceren. McCartney: “Je probeert niet elke keer iets betekenisvols te schrijven. Ik schreef dit soort songs als vermaak voor de kinderen. Eerlijk gezegd schrijf ik nog altijd voor kinderen. Misschien betekent dat dat ik nooit helemaal volwassen ben geworden.”

Zijn stem heeft inmiddels flink aan kracht ingeboet en recente albums als Egypt Station of McCartney III halen het niet meer bij werk uit zijn hoogtijdagen, maar ze dragen nog duidelijk zijn melodieuze handtekening en óók de teksten blijven sterk. Welke artiest van in de zeventig kan hem dat navertellen?

Zeker in het begin hield hij de liedjes vaak expres eenvoudig en pakkend, omdat hij ze anders vergat, schrijft hij over zijn schrijfsessies met Lennon. ‘Als we iets schreven wat te pienter was of te dit of te dat, zouden we het vermoedelijk niet gaan onthouden. Het overkwam me vaak dat ik het al was vergeten tegen de tijd dat ik thuiskwam en een drankje had gedronken. Dan dacht ik: o shit. Ach, John zal het wel onthouden. Maar stel dat hij ook heeft gedronken en het ook is vergeten?’

Niet meer dan drie uur

Samen hadden John en Paul meestal niet meer dan drie uur nodig om een nummer te schrijven. “Dat was geen keiharde regel, maar meestal hadden we er na drie uur genoeg van en we wisten inmiddels dat het genoeg was om een song te voltooien.” Dat zou wijlen Leonard Cohen leuk hebben gevonden om te lezen; hij werkte vijf jaar aan het nummer Hallelujah.

Diezelfde Lennon – en anderen – treiterden hem trouwens jarenlang door te zeggen dat hij alleen maar silly love songs kon schrijven. Het mocht allemaal wel wat stoerder, vuiger; waar was de rock-’n-roll? En ja, McCartney zou McCartney niet zijn als hij daar dan weer een nummer over schreef: Silly Love Songs. Waarin hij juist een ode aan die liedjes brengt. ‘Ze hadden me die reputatie gegeven en nu moest ik die waarmaken’, schrijft hij. ‘Ik stopte niet met songs over liefde schrijven, in plaats daarvan ging ik ermee door en dook ik er zonder gêne in.’

In het nummer zingt hij: Some people want to fill the world / With silly love songs / And what’s wrong with that?

Inderdaad Paul, daar is niks mis mee.

Lees ook:

Het was de moeder aller scheidingen: The Beatles zijn 50 jaar uit elkaar

Op 10 april 2020 is het vijftig jaar geleden dat The Beatles uit elkaar gingen. Trouw-redacteur en Beatlesfan Stijn Fens was toen vier. Hij betreurt het dat hij zich niet bewust is geweest van dat moment. ‘Ik heb het gevoel dat ik iets definitiefs achter me ga laten. Een breuk in de tijd of zoiets.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden