Review

'Met mijn boeken krijg ik kinderen aan het lezen'

Het was wel een beetje te verwachten dat publiekslieveling Carry Slee ook dit jaar een prijs van de Kinderjury in de wacht zou slepen. Maar dat ze in beide categorieën (van 6 tot 9 jaar en van 10 tot 12 jaar) bekroond zou worden, geeft de schrijfster ,,een heel bijzonder gevoel''. Temeer daar ze in maart ook al de prijs van de Jonge Jury (12 tot en met 15 jaar) won met 'Pijnstillers'.

In een speciaal tv-programma werd zaterdag bekendgemaakt dat de Nederlandse kinderen het meest hebben genoten Slee's 'Meester Paardenpoep' en 'Afblijven'. Het jaar kan niet meer stuk voor de schrijfster die dit jaar ook al uitverkoren was om het Kinderboekenweekgeschenk, dat in oktober uitkomt, te schrijven. ,,Dit grote applaus van kinderen dit jaar, is toch een teken dat ik mijn werk goed doe, want er was zeker concurrentie'', zegt een trotse Carry Slee.

Applaus van recensenten en vakjury's (Griffels) is vaak minder uitbundig. Want Slee wordt niet geschaard onder de kinderliteratuur. Die pretentie heeft ze ook niet met de meeste boeken die ze schrijft. ,,Ik wil kinderen boeien met fijne boeken waarin ze zichzelf kunnen herkennen, waarin dingen gebeuren die henzelf ook zouden kunnen overkomen.''

,,Ik schrijf voor en over gewone kinderen. In de eerste plaats omdat ik er zelf erg veel plezier in heb. Ik heb nooit de behoefte gevoeld voor volwassenen te gaan schrijven. Het kind in jezelf, dat is voor mij heel inspirerend. En daarbij is het een prettige gedachte dat ik met mijn boeken kinderen aan het lezen krijg. Van ouders en leerkrachten hoor ik regelmatig dat kinderen die niet van lezen hielden, door een boek van mij meer zijn gaan lezen. Daardoor wordt de stap voor die kinderen naar literatuur misschien wel kleiner. Da's toch mooi, als ik daartoe bijdraag.''

Een paar jaar geleden begaf Slee zich onder het pseudoniem Sofie Mileau op het literaire vlak. ,,Ik had een nieuwe uitdaging nodig in mijn werk. Ik wilde een andere kant in mezelf aanspreken. En bewust onder een andere naam. Het zou anders niet eerlijk tegenover mijn lezers zijn.''

,,Als je de Slee-boeken gewend bent en die wilt blijven lezen, kan een boek van Sofie Mileau (8 tot 10 jaar) een teleurstelling zijn. Ik heb er drie onder dat pseudoniem geschreven. Ze zijn moeilijker toegankelijk.'' Geen van de Mileaus - die anders dan de Slee-boeken iets autobiografisch hebben - stonden ooit op de nominatie voor een Kinderjury-prijs.

Slee was tien jaar docent drama op middelbare scholen, toen ze in 1989 ontslag nam om zich helemaal op het schrijversvak te storten. Ze gaf toe aan een drang die al sinds haar kleuterjaren aanwezig was. ,,Ik was altijd bezig met verhaaltjes verzinnen en boekjes maken. Ik had een psychisch zieke moeder die veel op bed lag.''

,,De vraag die mijn kindertijd beheerste was altijd: 'Hoe is het met mama'. Ik geloof niet dat ik me toen ongelukkig voelde. Ik was het denk ik wel. Maar ik heb nooit gedacht: 'Ik ben zielig'. Ik was een blij en optimistisch kind. Pas later besefte ik dat ik geen gemakkelijke jeugd heb gehad. Het is wel de bron geweest voor mijn creativiteit, eerst als toneelspeelster, later als kinderboekenschrijfster. Ik vluchtte als het ware in de fantasie. Ik verzon toen al mooie verhalen. Als je in zo'n situatie leeft waarin je altijd rekening moet houden met de zieke in de familie, ontwikkel je een gevoeligheid. Dat kun je weer goed gebruiken in je werk. Emoties kan ik goed beschrijven. En dat is wat kinderen mooi vinden om te lezen, merk ik.''

Haar eerste boeken waren voor kleuters. Slee schreef de verhalen op die ze aan haar eigen jonge dochters vertelde. En al zijn die inmiddels de puberleeftijd ontgroeid, nog altijd verschijnen er kleuterboeken van haar hand.

,,Lekker is dat, schrijven voor kleuters. Dat zijn de boeken waarvoor ik het kind in mezelf aanspreek. Ik houd het altijd gezellig, laat de kinderen leven in een veilig wereldje. Want ik weet: Al heb je zelf niet zo'n veilige wereld, het is leuk om je erin te wanen. Ik las zelf vroeger altijd de boeken van Joop ter Heul. De vader die vanachter zijn bureau opvoedde. Dat was voor mij heel herkenbaar. En de Kameleon-boeken veslond ik ook. Over die jongetjes met hun bootje op het water. Dat ongecompliceerde leven. Zulke boeken lezen is even op vakantie zijn. Even weg uit je eigen leven.''

Als schrijfster groeide Slee met haar eigen kinderen mee. Naarmate de twee dochters ouder werden, verschenen boeken voor basisschoolkinderen, tieners, pubers. De puberboeken voor de leeftijd van 12 tot 15 jaar gaan altijd over kinderen in het voortgezet onderwijs en er zit er altijd een bij met een enorm probleem.

In 'Spijt' (1996) wordt Jochem zo ontzettend gepest dat hij niet meer wil leven. In 'Pijnstillers' (1997) verliest Casper zijn moeder. Beide boeken zijn eerder bekroond door zowel de Jonge Jury als de Kinderjury (categorie 10 tot 12 jaar). Terwijl ze voor die laatste groep toch niet zijn geschreven. Hetzelfde geldt voor 'Afblijven' (1998), waarin Melissa verslaafd raakt aan drugs, en dat de Kinderjuryprijs voor dezelfde categorie won. ,,Ik weet nu dat die boeken ook door de bovenbouw van de basisschool worden gelezen'', zegt Slee. ,,Maar ik ga er geen rekening mee houden. De verhalen spelen zich af op de middelbare school en voor die groep moet het herkenbaar zijn. Ik begrijp wel waarom jongere kinderen het willen lezen. Dingen waar je zelf nog niet aan toe bent, zijn reuze spannend. Het kan ook geen kwaad, lijkt me. Kinderen zien toch al zoveel om zich heen, of op het Jeugdjournaal.''

Slee is een graag geziene spreekster op scholen, ze leert veel van reacties van kinderen. Pakken fanmail krijgt ze. Daar heeft ze inmiddels standaard antwoordbriefjes voor. Maar af en toe schrijft ze persoonlijk. ,,Kinderen schrijven soms schrijnende dingen. Dan voel je je bijna de Kindertelefoon. Maar ik kan geen hulpverlener of vervangende ouder worden.''

Het lijkt in haar boeken soms of de lerares in Slee weer boven komt. In de puberboeken is de boodschap die ze de kinderen mee wil geven de kern van het verhaal. In de boeken voor 6 tot 9-jarigen zit vaak een boodschap in het verhaal gewoven. Zoals in het zaterdag bekroonde 'Meester Paardenpoep'. Abdoul helpt zijn klasgenote Pleun een pony te ontvoeren, zodat het beest de gang naar het slachthuis wordt bespaard. Maar al op de eerste bladzijde wordt een heel ander thema direct bij de kop gepakt. Abdoul wordt door kinderen van een naburige school uitgescholden 'alleen maar omdat hij uit Marokko komt'. 'We rammen hun koppen dicht', is Pleuns oplossing, maar de juf bedenkt iets anders. Discriminatie is niet het onderwerp, maar dit voorval komt heel terloops verder in het verhaal weer terug.

,,Nee, ik zie mezelf niet als de gedreven lerares'', zegt Slee. ,,Maar ik wil kinderen wel iets vertellen, in de hoop dat ik bijdraag aan de tolerantie. Het zijn leuke kinderen over wie ik schrijf. Mijn lezers willen daar best op lijken. En wellicht leren ze van mij dat je er best iets van kunt zeggen, of iets moet ondernemen, als een ander iets onaardigs zegt.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden