Recensie

Met Mahler solliciteert Jaap van Zweden naar het dirigentschap van het KCO

Het Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Jaap van Zweden.

KLASSIEK 
Concertgebouworkest olv. Jaap van Zweden
Mahler: Zevende symfonie
★★★★☆

De drie gastdirecties van Jaap van Zweden deze week bij het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) zullen met argusogen worden gevolgd. De nieuwe chef-dirigent van de New York Philharmonic dirigeerde natuurlijk eerder het Amsterdamse orkest waarvan hij jarenlang concertmeester was, maar deze trits van concerten met de Zevende van Mahler op de lessenaars komt op een nogal bijzonder moment.

Het KCO zit na het gedwongen vertrek van Daniele Gatti namelijk zonder chef-dirigent, en dit was de eerste keer dat Van Zweden hier als gast op die vacante bok stond. Sterker nog: deze uitvoeringen van Mahlers Zevende symfonie waren oorspronkelijk bedoeld voor Gatti zelf, en het was spannend om te zien en horen op welke manier Van Zweden de omstreden en grillige, maar altijd meeslepende Gatti in deze muziek zou vervangen.

Daar komt bij dat Van Zweden zelf heeft aangegeven dat hij een positie als chef in Amsterdam best ziet zitten. En onlangs riep Joop van den Ende in het tv-programma ‘Podium Witteman’ het KCO op om Van Zweden toch vooral niet te passeren. Het orkest zelf heeft aangegeven geen haast te willen maken, en uiteindelijk bepalen de musici zelf wie ze als hun chef willen.

Was er een klik?

En dus moet er een klik zijn tussen de orkestleden en hun dirigent. Was die er woensdag? Zeker en vast. Ook al zaten de musici na afloop niet overduidelijk te klappen voor Van Zweden, of met hun strijkstokken te tikken, tijdens het musiceren was er opperste concentratie en at het orkest met graagte uit Van Zwedens hand.

Die zette er flink de pas in en klokte de vijf delen binnen de tachtig minuten. Dat is redelijk snel, en waarschijnlijk een stuk sneller dan de vaak trage Gatti erover gedaan zou hebben. 

Het werd een uitvoering van welhaast militaristische precisie, waarbij Van Zweden geen detail ontging. Hij werd daarbij geholpen door een orkest dat in bloedvorm stak, met de begenadigde blazers voorop. 

De expositie van het eerste deel, met al die door elkaar kruisende thema’s en melodische lijnen, was exemplarisch. Helder en strak, nergens te hard. Dat laatste viel trouwens tijdens de hele symfonie op, het beteugelen van een al te luide klank. Van Zweden kent de akoestiek van het Concertgebouw als geen ander.

Het klonk allemaal heel vanzelfsprekend, makkelijk haast, en dat is in deze lastige symfonie een echt compliment. En toch, iets meer gattiaanse grilligheid en onvoorspelbaarheid was welkom geweest. Al is het begrijpelijk dat Van Zweden in deze omstandigheden niet al te veel risico wilde nemen.

Muziekrecensies

Een overzicht van de nieuwste recensies van pop, klassiek, wereldmuziek en optredens vindt u hier.

Herhaling vanavond. Uitzending via NPO Radio 4 zondagmiddag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden