recensie

Met het slotduet onderstreept ‘Take Root’ de fragiliteit van de mens

‘Solo Echo’: melancholie onder dwarrelsneeuw. Beeld Rahi Rezvani

DANS
Second Nature
Nederlands Dans Theater
★★★★☆

Een pulserende beat vormt het hart van ‘Bedroom Folk’ van het Israëlische choreografenduo Sharon Eyal en Gai Behar, onderdeel van een nieuw programma van Het Nederlands Dans Theater. De compositie, een soort ‘minimal’ percussie, neemt je mee op allerlei sporen, maar de beat blijft pompen. Dansers in zwarte gympakken zuigen ‘m op met hun lichaam in een bezwerende trance, als bidsprinkhanen bij wie het zand te heet onder de poten wordt. 

Het is een spannend avontuur waarin Eyal en Behar je meenemen, een tribale duivelsuitdrijving die zich in al je zintuigen nestelt. Een oranje lichtstreep transformeert van dageraad tot helse zonnekracht. De dansers opereren als groep, gelijk, dan weer opgaand in zichzelf, maar het blijft een kluitje lichamen in neoklassieke poses en rauw gestamp, hippe clubdance en Balkanfolklore. Het energieke ritme, algemene deler in dans uit Israël, is tot in het extreme doorgevoerd, sensueel en sexy.

De kijker richten op het individu middels het collectief: het is een gouwe ouwe in de dans. Waar dit bij Eyal en Behad leidt tot een rijgketting van Freudiaanse poses, krijg je in ‘Solo Echo’ van de Canadese Crystal Pite melancholie onder dwarrelsneeuw. Winter is coming op Brahms’ sonates voor cello en piano: er vormen zich duetten vanuit één bewegingsstroom van komen en gaan. Magisch hoe Pite een beweging van een individuele danser ‘bevriest’ en door de andere dansers laat ‘echoën’, een filmische truc om de tijd en de vergankelijkheid daarvan invoelbaar te maken. 

Ook in ‘Take Root’ van debutanten Imre en Marne van Opstal zie je de groep versus het individu. Het ballet begint vanuit handstand tegen een muur op het toneel; één ‘dissidente’ danser staat rechtop. Verstandig, want zijn collega’s vallen één voor één om, als prelude op een weerbarstig werk dat dansant veel moois te bieden heeft, maar lijdt aan het euvel van ‘te veel willen zeggen’. We gaan van rauwe dans met trillende lichamen en een soundscape van stadsgeluiden, naar contemplatie onder een bostafereeltje en het geluid van een klaterend beekje. Dat de adem nét iets te lang wordt ingehouden, is de dreigende voorbode van – tja, wat is het, het einde der tijden? Het bos wordt bruut neergehaald, de muur gaat aan stukken, de gloed van een vlammenzee schijnt door de gaten heen. Een mooi gedanst slotduet onderstreept de fragiliteit van de mens: elke spier wordt aangespannen in grillige lifts. Wat eruit spreekt? Dat we maar beter zuinig kunnen zijn op onszelf en onze leefomgeving, wellicht. Als deze interpretatie klopt, zou je ‘Take Root’ een eco-ballet kunnen noemen.

Theaterrecensies

Elke week nieuwe voorstellingen, besproken door onze recensenten. U leest ze hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden