Het Mooiste Nederland

Met de fiets op aspergesafari in het oosten van het land

Kasteel Het Nijenhuis: niet te missen.

Wie in Salland de aspergefietstocht doet, stuit slechts op een paar bedden. Toch is het een lekkere tocht, vooral ook omdat die langs kunstkasteel Het Nijenhuis gaat.

Peddelen langs de aspergevelden doe je bij uitstek in de zuidelijke provinciën. Toch laat ik me verleiden tot een tocht in het Overijsselse Salland. Voor wat betreft de markt van het witte goud een summiere speler, maar daarom wel zo sympathiek, dunkt me.

Dat lijkt aardig te kloppen. Aan het begin van de route kun je terecht bij tuinderij Ogink – gelegen aan de rand van Raalte – alwaar ze je dolgraag wat bijbrengen over hogere aspergekunde. Geestdriftig houdt teler Martin Zieleman een nieuwe plant met lange grillige wortels onder mijn neus. Die boren zich met gemak diep in de lichte Sallandse zandgrond om zich er tegoed te doen aan het zuivere grondwater boordevol sporenelementen. Een prima voedingsbodem voor de koningin der groenten.

Zodoende kwam de grootmoeder van Zielemans echtgenote – met dank aan Brabantse vrienden – in 1963 op het idee witlof, prei en winterwortels in te ruilen voor de veel lucratievere witte staken. Destijds nog een delicatesse louter voor de elite.

Fietsknooppunt

Vandaag de dag telt de Overijsselse streek vier aspergeboeren, die de lokale markt – inclusief horeca – bedienen. En daar zal het volgens Zieleman vanwege de enorme investeringen bij blijven. Gelukkig maar, want na de aftrap van het seizoen, begin april, berichtten media over overschotten in de Brabantse en Limburgse sector, die wel kans ziet enorm uit te breiden. Daardoor kelderden de prijzen zodanig dat verschillende telers besloten hun velden aan hun lot over te laten.

Lees verder onder de foto.

De route is eenvoudig te volgen dankzij de fietsknooppunten.

Daar is bij de firma Ogink geen sprake van. Terwijl mijn fietscompagnon en ik langs haar drie hectaren trappen, op weg naar fietsknooppunt nummer 2, zijn medewerkers met behulp van een machine druk doende het verwarmende plastic over de langgerekte bedden te keren.

Rijdend langs het Overijssels Kanaal prijs ik me gelukkig met mijn eigen baantje. De verstilde vaargang is al dik drie decennia niet meer in gebruik door de beroepsvaart. De straffe wind komt van opzij, waardoor de rietkragen eerbiedig voor voorbijgangers lijken te buigen. En alras is er een koddig trekpontje om me aan de overkant af te zetten bij het Schotbeumerpad. Een onverharde landweg met links een braakliggende akker en rechts een wijde blik over frisse weilanden. Perfect om je voorjaarsgevoelens op bot te vieren. En bestel er dan vooral ook even de twee kieviten bij die ik er blijmoedig zag buitelen.

Knus kasteel

Op de kop van het te korte prachtpad wederom met donker kunststof beklede bedden; alweer de laatste op de rest van de ruim 40 kilometer tellende route. Rouwig kun je daar niet om zijn. Want aan landschappelijk schoon dragen ze niet bepaald bij. En – eerlijk is eerlijk – het is ons vooral ook om de culinaire attractie te doen.

Daarvoor moeten we eerst nog flink op de pedalen, dwars door een agrarisch stuk Salland met een opvallend hoog ‘leuke-boerderijen-met-luiken-gehalte’. Waar zijn de Sallanders, vragen we ons af. Zo nu en dan scheurt er een personenwagen voorbij, maar verder is er op wat verbaasd kijkend vee na geen kip te bekennen. Ook rond een breed wit gebouw met oranje pannen aan de doorgaande weg van het buurtschap Elshof is het stilte troef. Het blijkt de oudste basisschool van Overijssel die in 2015 na ruim tweeënhalve eeuw de deuren dicht moest doen, daar er drie leerlingen te weinig waren. De verlaten lokalen en lege zandbak op het lommerrijke schoolplein stemmen een tikje weemoedig.

Lees verder onder de foto.

De asperge wordt de koningin der groenten genoemd.

Luttele kilometers verderop bereiken we een plek met reuring: kasteel Het Nijenhuis. ‘Een bezoek mag niet ontbreken’ vermeldt de routebeschrijving. Dat is zachtjes uitgedrukt. Voor dit juweel zou je zo een dag willen uittrekken. In de goed geconserveerde havezate (= burcht) prijkt naast het nodige antiek een uitstekende kunstcollectie, waarvoor de basis is gelegd door zijn laatste bewoner, de collectioneur en voormalig directeur van het Boijmans Van Beuningen, Dirk Hannema. 

Hij liet een opvallend knus kasteeltje na met een aangenaam doolhof van even intieme als smaakvolle vertrekken. En rondom weelderig parkbos plus prachtige siertuin en gazons, waar tegen de honderd beelden prijken van onder andere Zadkine, Appel en Van Pallandt. Kortom: een aanrader dit moedermuseum van de Zwolse Fundatie, dat geheel onterecht een beetje in de schaduw verkeert van haar succesvolle nakomeling.

Na de culturele escapade pikken we het oorspronkelijke thema van de tocht weer op. We bereiken Heino. In de ‘parel van Salland’ – eerder levendig dan monumentaal – mogen we bij Proeflokaal Buuffie’s proeven van het streekproduct. Om dat ’s avonds in het stijlvolle restaurant de Bagatelle te Mariënheem nog eens dunnetjes over te doen. Het ‘zoetje’, waarmee het witte goud van oostelijke bodem zich onderscheidt, streelt onze tongen.

De Sallandroute

De 41 km tellende aspergefietstocht rond Raalte is te downloaden op: sallandnatuurlijkgastvrij.nl. Hij loopt via een aantal knooppunten van het Sallandse fietsnetwerk. Voor een rondleiding bij Tuinderij Ogink van tevoren even bellen: oginkasperges.nl.
Liever trappen in de bakermat van de aspergeteelt? Zie onder meer: liefdevoorlimburg.nl of brabantsewalasperges.nl. Ook op fietsen123.nl staan diverse tochten.
Let op: op 24 juni – het patroonsfeest van de heilige Sint Jan – wordt het aspergeseizoen officieel afgesloten. Dit om te voorkomen dat de planten uitgeput raken.

Meer info over kasteel Het Nijenhuis op: museumdefundatie.nl. Vanaf station Heino kun je er via een fraaie route in 20 minuten naartoe lopen. Uitgebreid wandelen op de landgoederen rondom Heino? Op wandelzoekpagina.nl vind je Landgoedwandeling ’t Nijenhuis, ’t Reelaer, Vlaminckhorst, ’t Rozendael (17 km). Tip: van 14 t/m 16 juni worden in de beeldentuin van het Nijenhuis buitenconcerten gegeven. Kijk op: fundatiesummerstage.nl.

(Deze productie kwam tot stand i.s.m. Salland Marketing)

Voor ‘Het mooiste Nederland’ probeert de redactie van Trouw de mooiste fiets- en wandelroutes door Nederland uit. Lees meer in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden