TaalTon den Boon

Mentale gezondheid is geen anglicisme

null Beeld

Het is een lezer opgevallen dat Google Translate geestelijke gezondheid in het Engels vertaalt als mental health, terwijl omgekeerd de Engelse combinatie mental health niet wordt vertaald als geestelijke, maar als mentale gezondheid. “Kun je op grond daarvan concluderen dat mentale gezondheid een nieuw anglicisme is?”

Nieuw is deze woordcombinatie in elk geval niet: Zo heeft het Marineblad het in 1902 al over het ‘nauwe verband tusschen physieke en mentale gezondheid’. Maar geestelijke gezondheid is wel altijd veel gewoner geweest: sinds 1900 komt dit begrip circa 25 keer zo vaak voor als mentale gezondheid, zowel in kranten als in literatuur.

In gewonemensentaal wordt onder een anglicisme meestal een letterlijke ontlening aan het Engels verstaan. Zo’n letterlijke ontlening heet wat minder negatief ook wel een leenvertaling. En soms is dat een relatief begrip. Als een vertaalprogramma mental health vertaalt als mentale gezondheid, zou je kunnen betogen dat de Nederlandse pendant een gelegenheidsleenvertaling is, omdat niet mentale gezondheid, maar geestelijke gezondheid de gewoonste naam is voor de bedoelde geestestoestand. Je verwacht immers dat een vertaalprogramma de term geeft die in de doeltaal het meest courant is.

Los van de context van het vertaalprogramma kun je even goed betogen dat mentale gezondheid wel degelijk van authentiek Nederlandse makelij is. Mentaal is namelijk een volwaardig synoniem van geestelijk en komt in allerlei combinaties voor: mentale aandoeningen, processen, uitdagingen, vermogens en dus ook mentale gezondheid. In dit geval is de vraag of mentale gezondheid al dan niet een leenvertaling (of een anglicisme) is, eigenlijk niet van belang, maar je kunt het vertaalprogramma wel bekritiseren omdat het niet de centrale, maar een perifere term als vertaling geeft.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden