Meldpunt

Meldpunt tegen racisme en discriminatie moet Nederlandse media diverser maken

Ook documentairemaker Sinan Can steunt het manifest ‘Stop racisme en discriminatie in de media’Beeld ANP Kippa

Er moet een meldpunt komen voor racisme en discriminatie in de media, vinden ruim driehonderd journalisten, programmamakers en bekende Nederlanders. De media zijn nog te veel een bolwerk van witte mannen.  

De redacties van tv-programma’s en kranten zijn nog veel te wit. Daardoor zijn de media geen goede afspiegeling van de maatschappij. De onderwerpen die zij behandelen zijn te eenzijdig en mensen van kleur zijn nog te weinig zichtbaar.

Dat stellen meer dan driehonderd mediamakers in het manifest ‘Stop racisme en discriminatie in de media’, dat maandag werd gelanceerd. Onder anderen actrice Romana Vrede, tv-presentator Sinan Can en cabaretier Najib Amhali zetten hun handtekening eronder.

In het manifest pleiten ze voor meer diversiteit op de werkvloer, in de berichtgeving en op televisie. Ze willen dat er onderzoek komt naar discriminatie en institutioneel racisme op de werkvloer. En mediabedrijven moeten bedenken hoe ze uitsluitend gedrag kunnen bestrijden. Zowel voor als achter de schermen moeten meer gekleurde mensen te zien zijn, zodat het ook lezers en kijkers met een bi-culturele achtergrond zich makkelijker kunnen herkennen in de media.

Volgens de initiatiefnemers durven maar weinig mensen het te zeggen als ze er sprake is van discriminatie, uit angst te worden weggezet als slachtoffer, of omdat ze vrezen voor hun baan of opdracht. Daarom moet er een meldpunt komen, waar mensen anoniem hun ervaringen kunnen melden. 

Het is voor het eerst dat een groep mediamensen zich gezamenlijk uitspreekt voor meer diversiteit. De initiatiefnemers hopen het meldpunt vóór kerst in de lucht te krijgen, in samenwerking met de Nederlandse Vereniging van Journalisten en stichting Radar.

Natasja Gibbs, initiatiefnemer van het manifest en journalist
‘Mensen van kleur krijgen te horen dat ze zich niet moeten aanstellen’

Racisme of discriminatie is meestal geen incident, maar zit ingebakken in de cultuur van een organisatie, zegt Natasja Gibbs. Zij is een van de initiatiefnemers en werkzaam als coördinator bij Caribisch Netwerk, een journalistennetwerk onder de vlag van de NTR. “Mensen van kleur krijgen te horen dat ze zich niet moeten aanstellen, of dat een opmerking of grapje niet verkeerd bedoeld is. Daarom moet er een veilige omgeving komen waar mensen zich gehoord voelen als ze melding doen van discriminatie. Ook witte redacteuren durven trouwens vaak niets te zeggen.”

Veel mediabedrijven zijn best van goede wil, maar als puntje bij paaltje komt, blijkt meer kleur op de werkvloer toch een lastige opgave. “Doorstromen naar een leidinggevende functie is bijvoorbeeld voor mensen van kleur niet vanzelfsprekend. Ze lopen tegen barrières aan. Mediabedrijven moeten laten zien waar ze voor staan en van alle werknemers eisen dat ze een inclusief werk- en denkniveau hebben, dat voor hen iedereen gelijk is. Vraag daar ook naar bij sollicitatiegesprekken.” Kennelijk vinden sommige mediabedrijven het lastig om een gekleurder personeelsbestand aan te trekken”, zegt Gibbs. “Misschien moeten die bedrijven zich afvragen ‘hoeveel moeite doen we er eigenlijk voor?’ Als je telkens op een knop drukt en je krijgt dezelfde resultaten, dan moet je eens op een andere knop drukken. Daar zijn soms dappere, risicovolle keuzes voor nodig.”

Sinan Can, journalist en documentairemaker bij BNNVara, ondertekenaar van het manifest
‘Pluriformiteit is een rijkdom voor redacties’

Zelf heeft programmamaker Sinan Can, bekend van onder meer ‘Zembla’ en ‘Onze missie in Afghanistan’, eigenlijk weinig te maken gehad met discriminatie en racisme. “Ik groeide op in een wijk in Nijmegen waar het multiculturele experiment wel is geslaagd. Verschillende opleidingsniveau’s en culturen, iedereen respecteerde elkaar.” Toch zette hij vol overtuiging zijn naam onder het manifest, “Want ik ben tegen elke vorm van discriminatie: oud-jong, arm-rijk. Onderscheid maken is het lelijkste wat er is. En als anderen dat wel ervaren, dan ben ik voor dat meldpunt. Pluriformiteit is een rijkdom voor redacties. En ik vind het positief dat er niet alleen wordt geklaagd, maar dat er wordt gezocht naar oplossingen.”

Inmiddels vindt een meerderheid van de Nederlandse bevolking dat Zwarte Piet eigenlijk niet meer kan, maar dat was zeven jaar geleden nog anders. “Beschaving is ook voortschrijdend inzicht. Maar ik vind wel dat we discriminatie in alle gemeenschappen moeten aanpakken. Hoe zit het met de Turken, de Koerden en de ontkenning van de Armeense genocide? En ook binnen de Marokkaanse gemeenschap wordt gediscrimineerd. Als we het meest beschaafde land willen zijn, moeten we met z’n allen in de spiegel kijken. Zelfreflectie is het toverwoord, hoe sta je er zelf in?” Het zou prettig zijn als diversiteit op redacties en in de media een vanzelfsprekendheid wordt. “Ik zou willen dat een gekleurde sportjournalist ons niet meer verbaast. Dat we er niet meer geforceerd naar op zoek hoeven, dat het er gewoon is.”

Lees ook:

Black Lives Matter NL: Een losjes netwerk dat groeit en groeit

Black Lives Matter is in Nederland een beweging die bestaat uit per stad wisselende allianties tussen organisaties en individuen. Daarbij is het netwerk dat anti-zwartepietactivisten afgelopen jaren hebben opgebouwd belangrijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden