Review

Meesterlijk pianist Andsnes kan ook heel intiem neuriën

Noblesse, meesterschap, puurheid en klankschoonheid. Vier woorden, die het pianorecital van Leif Ove Andsnes in extenso schetsen. De jonge Noor bewees één van de interessantste pianisten van zijn generatie te zijn.

Op zijn recital zondagavond in de serie Meesterpianisten viel alleen af te dingen dat de twee helften van het concert uiteen vielen in programmatisch ongerelateerde delen. Voor de pauze muziek met veel diepgang, verstilling en een zekere filosofische inslag; erna de hiermee sterk contrasterende evergreen 'Schilderijen van een tentoonstelling' van Modest Moessorgski. Gelukkig wist Andsnes op Moessorgski een nieuw licht te doen schijnen, met een bijzonder kleurrijke en monumentale uitvoering, waarbij hij niet schroomde de nodige octaven in de bas toe te voegen.

Zo bekend als de 'Schilderijententoonstelling', zo onbekend zijn de werken waarmee Andsnes de avond opende. En daarvan was het eerste, de 'Vier Stücke', opus 32, nog wel van de hand van een van de grote, romantische pianocomponisten. Hoewel dit werk minder tot de verbeelding spreekt dan Schumanns veelgespeelde cyclische composities, zoals het 'Carnaval', de 'Kreisleriana' of de 'Fantasiestücke', kon ik na Andsnes' kernachtige en gave vertolking van opus 32 geen reden bedenken, waarom bijna niemand deze muziek speelt. Schumann oriënteert zich hierin deels op de muziek van Johann Sebastian Bach. Beethovens Sonate in As, opus 110, waarin ook op Bach geïnspireerde fragmenten zitten, sloot er prachtig op aan. Andsnes speelde deze sonate qua expressie sober en in tempo zeer strak. Alleen in de verbindende passages en de recitatieven liet hij de metrische teugels vieren, overigens met een sublieme timing. Ondanks deze sobere benadering, was er allerminst sprake van een onderkoelde Beethoven. Integendeel: Andsnes liet het rijke gevoelsleven dat dit stuk herbergt volop horen, zonder er nog veel eigen emoties aan toe te voegen.

Schumann en Beethoven omlijstten een Nederlandse première, 'The Shadows of Silence' van Bent Sürensen. Het in 2003/04 gecomponeerde werk is opgedragen aan Andsnes, die er de ideale pleitbezorger van was. Het is muziek die over stilte gaat, maar waarin wél bijna constant tonen klinken. In het eerste deel komen die overwegend vanuit het hoogste register van de piano.

Aanvankelijk leek de constante stroom van onbestemde tremolo's en toonherhalingen te lang te duren, maar na het klokgebeier in de bas en een bijna mystieke slotsectie, bleken de verhoudingen van het eendelige werk alsnog op hun plaats te vallen. Het is muziek die niet erg gedetailleerd is. Daarmee is deze compositie vergelijkbaar met een groot, abstract schilderij, dat ondanks een beperkt kleurgebruik en de grove penseelstreek als totaal zeer overtuigend kan overkomen. Een bijzonderheid is, dat de componist de uitvoerende op twee plaatsen voorschrijft een melodie te neuriën. Dat leidde tot een bijzondere, intieme sfeer.

Drie toegiften van Janácek en Liszt liet Andsnes sloten een meesterrecital af van een zeer compleet toonkunstenaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden