Review

Meeslepend

Tom Waits, Bono, Elvis Costello, Ruben Bladès: het kan niet op, zoveel grote namen draven op in de Britse documentaire 'Freedom Highway'. Succes verzekerd, voor de makers die op zoek gingen naar de relatie muziek-politiek.

Jeroen den Blijker

Dat die relatie bestaat, durft niemand te weerspreken. ,,Totalitaire regimes hebben in de regel weinig op met artiesten'', zegt de Panamese salsazanger/politicus Ruben Bladès. Hij zet zich al jarenlang in voor de mensenrechten in Midden-Amerika. ,,Artiesten vertolken gedachten en gevoelens. En die gedachten kunnen totalitaire regimes niet doden.'' Artistieke uitingen kunnen hooguit worden verboden, zoals het Apartheidsregime ooit deed met 'Another Brick in the Wall' van Pink Floyd. Dat was het lijflied van protesterende scholieren uit Soweto. Of een artiest kan worden 'uitgesloten', een lot dat bijvoorbeeld Wolf Biermann in 1976 trof, na een tournee in West-Duitsland. Hij werd ausgebürgert, wat overigens zijn populariteit alleen maar vergrootte. ,,In de 20ste eeuw speelde muziek dan ook een cruciale rol in de geschiedenis'', durft pop-auteur Robin Denselow zelfs te verklaren.

Cruciaal of niet, de beelden in de documentaire geven in ieder geval een aardige impressie van de kracht van muziek, uiteenlopend van het immens populaire 'soldatenlied' 'Lili Marleen' tot de ANC-theatershow 'Amandela'. Volgens de Afrikaanse producent, jazz-muzikant Jonas Gwangwa, was 'Amandela' het beste mobilisatieinstrument van het ANC.

De documentaire is echter vooral de moeite waard door de knappe vertolkingen van diverse liederen: zelden is zoveel onrecht en leed in een documentaire te bewonderen. Zoals de ballad waarmee de eerste aflevering begint, 'I Remember, I Believe', gezongen door Bernice Johnson Reagon, lid van de 'Freedom Singers' uit de jaren zestig. Of de archiefopnamen van de vader van de folk- en protestbeweging, Woody Guthrie. ,,Guthrie gaf het volk een stem'', zegt Emmylou Harris. ,,Hij was een man die met het volk leefde en sprak, die ook sinaasappelen had geplukt, net als de mensen over wie hij zong.'' Harris' woorden worden onderstreept door de beelden van landverhuizers tijdens de Grote Depressie, die Ani di Franco's vertolking van Guthries 'DoReMi' begeleiden. En nu we toch met Guthrie-vertolkingen hebben: let ook eens op de sublieme 'Guthries' van Tom Waits. Is dat ook ergens op cd verkrijgbaar?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden