Persvrijheid

Meer journalisten krijgen te maken met geweld, en dat heeft gevolgen voor hun werk

In Lunteren werd in april een persfotograaf belaagd. Zijn auto werd met een shovel een greppel in geduwd en de brandweer moest eraan te pas komen om hem en zijn vriendin weer te bevrijden. Beeld
In Lunteren werd in april een persfotograaf belaagd. Zijn auto werd met een shovel een greppel in geduwd en de brandweer moest eraan te pas komen om hem en zijn vriendin weer te bevrijden.Beeld

Het geweld tegen journalisten – verbaal en fysiek – stijgt al jaren, maar afgelopen jaar lijkt er sprake te zijn van een heel sterke toename.

Het aantal journalisten dat met geweld en intimidatie te maken heeft lijkt de afgelopen jaren fors toegenomen. Bovendien worden journalisten ook steeds vaker geconfronteerd met geweld. Dit staat in het onderzoek ‘Agressie en bedreiging richting journalisten 2021’ dat is opgesteld in opdracht van PersVeilig, een initiatief van het Genootschap van Hoofdredacteuren, het Openbaar Ministerie (OM) en de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ).

Voor het onderzoek is een vragenlijst rondgestuurd, die door 689 journalisten is ingevuld. Ruim acht van de tien respondenten (82 procent) hebben het afgelopen jaar weleens te maken gehad met agressie of bedreiging. Dat is een toename van 20 procentpunt vergeleken met 2017. Zo’n 29 procent van de respondenten zegt maandelijks of zelfs vaker slachtoffer te zijn van een dergelijk incident. Het vaakst worden journalisten geconfronteerd met verbaal geweld.

Verbale agressie komt het meest voor, blijkt uit het onderzoek. Maar liefst 66 procent van de ondervraagde journalisten heeft ermee te maken gehad. Daarnaast wordt 50 procent van de respondenten regelmatig bedreigd, zowel off- als online, en heeft 17 procent fysiek geweld ervaren.

Stikstof en avondklokrellen

Met name verslaggevers die maatschappelijk gevoelige onderwerpen verslaan krijgen te maken met agressie. Denk daarbij aan het zwartepietendebat, de stikstofcrisis of de coronacrisis en de avondklokrellen. Hoewel de agressie met name het afgelopen coronajaar flink is gestegen, is de trend al langer zichtbaar. Sociale media lijken daarbij een rol te spelen, omdat die leiden tot informatiebubbels en tunnelvisie.

Bijna alle respondenten (93 procent) zien bedreiging als een reëel gevaar voor de persvrijheid. Vier jaar terug was dat 79 procent. Er heerst vooral de angst dat geweld en bedreiging kunnen leiden tot zelfcensuur.

Onvoldoende bescherming

Een kwart van de respondenten vindt dat de werkgever of opdrachtgever hen onvoldoende beschermt tegen deze agressie. Vooral freelancers – 36 procent van hen – zijn ontevreden over de houding van hun opdrachtgevers. Veel ondervraagden geven te kennen dat ze liever altijd met minstens één collega op pad worden gestuurd, maar daar is vaak geen budget voor.

Fotojournalisten en cameramensen worden op de locaties waar ze hun werk doen bovengemiddeld vaak geconfronteerd met vormen van agressie. Ruim de helft (60 procent) van alle ondervraagde journalisten zegt er privé last van te hebben. Vaak heeft het ook invloed op hun werk: ze worden voorzichtiger met hun publicaties of hebben minder plezier in hun werk. Een op de zeven ondervraagde journalisten (13 procent) heeft vanwege bedreiging, agressie of intimidatie serieus overwogen een ander vak te kiezen.

Lees ook:

Om nepnieuws en geweld tegen journalisten tegen te gaan, moet de journalistiek anders. Maar hoe?

Journalisten liggen steeds meer onder vuur. Ze zijn doelwit van agressie en stuiten vaker op wantrouwen. Moeten ze hun werk anders gaan doen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden