TaalTon den Boon

Mediterraans koken in de mediterrane keuken

null Beeld
Beeld

Zaterdag werd in de krant een nieuwe kookrubriek aangekondigd. Daarin gaan de koks vooral koken zoals gebruikelijk is in het Middellandse Zeegebied. In de woorden van de krant: ze gaan ‘vooral mediterraans’ koken.

Dat moet ‘mediterraan’ zijn, mailt een lezer. Hij onderbouwt die spelling door te wijzen op de herkomst van het woord: het Latijnse bijvoeglijk naamwoord mediterraneus. Die herkomst is correct. In het Latijn betekende mediterraneus trouwens ‘midden in het land’ oftewel ‘binnenlands’. Het woord is namelijk gevormd van medius (in het midden) en terra (aarde, land).

Zee in het midden van de wereld

Bij mediterraan denken wij niet aan het binnenland, maar aan de Middellandse Zee en de landen daaromheen. Die zee werd door de oude Romeinen aanvankelijk mare nostrum (onze zee) genoemd. Pas in de derde eeuw werd mare Mediterraneum courant. Mogelijk werd daarmee niet een door land omsloten zee (een ‘binnenzee’) bedoeld, maar ‘de zee in het midden van de wereld’. De Romeinen beschouwden Rome – en daarmee het hele Romeinse Rijk – namelijk als het centrum van de aarde.

Alles goed en wel, maar hoe zit het nou met mediterraans? Is die taalvorm inderdaad fout?

Nee. Of beter gezegd: niet meer. Tegen het einde van de twintigste eeuw is mediterraans ingeburgerd geraakt als synoniem van mediterraan en sinds 2006 staat dit woord gewoon in de Dikke Van Dale. Het heeft dezelfde betekenis als mediterraan, maar dat laatste woord is nog wel veel gewoner, vooral in combinaties als ‘het mediterrane gebied’ en ‘het mediterrane klimaat’. Mediterraans blijkt vooral vaak voor te komen in combinatie met culinaire termen: mediterraans dieet, mediterraanse aroma’s en gerechten, mediterraans koken. Misschien is ‘mediterraans’ dus wel een courant woord geworden in de mediterrane of, zo u wil, mediterraanse keuken.

Ton den Boon heldert grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u op in de dagelijkse rubriek Taal. Dat doet hij samen met Peter-Arno Coppen. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden