Review

Media zijn links, misschien

Mogen opinieleiders lid zijn van politieke partijen. En zo ja, dienen we daar dan van op de hoogte te zijn?

De Nederlandse media zijn zo links als het Britse autoverkeer, klinkt het al jaren. Ter ondersteuning van die stelling is zelfs eens de rode stropdas die Journaal-presentator Philip Freriks af en toe draagt, als bewijsstuk aangedragen. Een krachtiger onderbouwing van de stelling was voor velen de moord op Pim Fortuyn.

Inderdaad: in de loop der tijd bleek uit verschillende onderzoekjes en schaduwverkiezingen dat veel journalisten op linkse partijen stemmen. Maar de vraag of ’de media’ het linkse stempel verdienen, is daarmee nog niet beantwoord. Want hoe verhoudt het stemgedrag van journalisten zich tot hun journalistieke activiteiten? Dat lijkt niet eenvoudig na te gaan.

Er is, desalniettemin, wederom een onderzoekje verricht. HP/De Tijd bevroeg de hoofdredacties en columnisten van de Nederlandse kranten en opiniebladen op hun betrokkenheid bij politieke partijen. Daarbij ging het niet om de vraag op welke partij zij stemmen, maar of ze lid zijn van een partij. Dienen de lezers daar van op de hoogte te zijn? HP/De Tijd vindt van wel. Er zou „altijd moeten worden vermeld dat een scribent zich zo sterk met een bepaalde partij identificeert dat hij bereid is contributiegeld af te dragen. Identificatie gaat namelijk gepaard met loyaliteit, en dus met mantels der liefde, oogjes toeknijpen en in de bres springen. Het is wel zo netjes je lezers te laten weten dat dit soort reflexen de opiniemakers parten kunnen spelen.”

Het is helemaal niet zo erg als de opiniemakers van de Nederlandse journalistiek lid zijn van een partij, vindt HP/De Tijd. Maar dan moeten die lidmaatschappen wel een afspiegeling zijn van de verhoudingen in de Tweede Kamer.

Dat blijkt niet het geval. Van de 28 columnisten en commentatoren die HP/Tijd wilden vertellen van welke partij ze lid zijn, betalen er 16 hun contributie aan de PvdA. Vier zijn GroenLinks-lid. De SP en de Partij voor de Dieren hebben elk één lid onder de opiniemakers. CDA en VVD kennen onder de opiniemakers respectievelijk drie en twee leden. Behoorlijk links dus, die schrijvende opiniemakers.

Maar wat betekent dat? Bevestigt de onderzoeksuitkomst de stelling dat de Nederlandse media links zijn? Zou kunnen. Maar om die conclusie echt te kunnen trekken, zou eerder naar de schrijfsels van de opiniemakers moeten worden gekeken, dan louter naar hun eventuele partijlidmaatschap. HP/De Tijd noemt het „prettig dat Nederland nu eindelijk weet” dat Vrij Nederland-columnist Ko Colijn al sinds zijn achttiende lid is van de PvdA. Want, schrijft HP, „Kolijn treedt ook veelvuldig op in gezaghebbende programma’s als het NOS Journaal, Nova en het Radio 1 Journaal, alwaar hij het Nederlandse en Amerikaanse defensiebeleid tegen het licht houdt”. Over de vraag of het verstandig is om als opiniemaker lid te zijn van een politieke partij valt flink te discussiëren. Maar of het PvdA-lidmaatschap van Kolijn diens bijdragen aan die programma’s minder geloofwaardig maakt of diens deskundigheid schaadt, kan ook HP/De Tijd niet zeggen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden