Recensie

Mary Magdalene is zo'n brave film dat de passie uit het passieverhaal verdwijnt

Rooney Mara als Maria Magdalena.Beeld *

Eindelijk staat in een film over leven en dood van Jezus een vrouw centraal. Een mijlpaal. Helaas gebeurt er verder niet zo veel in deze plechtstatige vertelling.

Mary Magdalene
Regie: Garth Davis
Met Rooney Mara, Joaquin Phoenix, Chiwetel Ejiofor en Tahar Rahim
★★★☆☆

Het is natuurlijk ironisch dat een van de films die de van vrouwenmisbruik beschuldigde Hollywoodbaas Harvey Weinstein in Amerika zou distribueren, over een vrouw gaat die eeuwenlang voor hoer is uitgemaakt, en nu als heilige op het schild wordt gehesen. 'Mary Magdalene' is helemaal een film van deze tijd. Het bekende verhaal over leven en dood van Jezus wordt voor het eerst vanuit vrouwelijk perspectief verteld. Verrassing en spanning zijn meteen ingebouwd.

Niet Jezus en zijn twaalf discipelen staan centraal, maar die ene vrouw die zich bij hen aansloot. En dat is ook precies de reden waarom Maria Magdalena zo lang als gevallen vrouw werd gezien. Ze paste niet in het traditionele beeld van de vrouw die trouwt, kinderen krijgt en zwijgt.

Kalme kracht

In het begin van de film zie je dit mooi verbeeld. Maria is een jonge, devote vrouw uit Magdala, een klein vissersdorp aan het meer van Tiberias. Zij verzet zich tegen haar vader die een huwelijkskandidaat voor haar heeft uitgekozen. Met een afgrijselijk exorcisme-ritueel hoopt hij de duivelse geest uit te drijven, met als resultaat dat zijn dochter nog verder van hem verwijderd raakt.

De kleine, gracieuze Rooney Mara speelt haar met een kalme kracht. Een jonge vrouw die opbloeit op het moment dat Jezus van Nazareth, ingetogen gespeeld door een flink bebaarde Joaquin Phoenix, als 'de genezer' het dorp aandoet en haar teder toespreekt. Ze voelt zich zo op haar gemak bij Jezus en zijn volgelingen, dat ze besluit mee te reizen naar Jeruzalem. Ze heeft haar bestemming gevonden.

Tekst gaat verder onder de trailer

Interessant is de dynamiek in de groep. Maria Magdalena wordt de belangrijkste vertrouweling van Jezus. Er ontstaat spanning, vooral bij Petrus en Judas die het koninkrijk Gods op aarde ook anders interpreteren. Maria Magdalena gelooft niet in een revolutie die in één klap een einde zal maken aan de tirannie van de Romeinen, maar is ervan overtuigd dat verandering van binnenuit moet komen, en dat je vanuit liefde en goedheid moet handelen.

Zij is ook degene die de christelijke waarden in praktijk brengt. Ze is in staat te vergeven. Uit de film die met name geïnspireerd is op het evangelie van Maria Magdalena, in 1896 gevonden in Egypte, verrijst het beeld van Maria Magdalena als apostel onder de apostelen.

Prostituee

Een hemelsbreed verschil in ieder geval met de Maria Magdalena die we kennen uit Martin Scorsese's 'The Last Temptation of Christ' (1988) waarin ze figureert als prostituee die door twintig verschillende mannen wordt 'genomen' voordat ze haar eerste tekst mag uitspreken.

Het was Paus Gregorius I die Maria Magdalena in 591 een prostituee noemde, en het is ongelooflijk hoe lang dat beeld is blijven hangen, ook in de populaire cultuur. Wat dat betreft is Mary Magdalene, een Engelse productie die onder regie van de Australiër Garth Davis in Zuid-Italië werd opgenomen, echt een noviteit.

Des te jammer dat de sfeer van de film zo gedragen is, plechtstatig bijna. Ook tussen Rooney Mara en Joaquin Phoenix, die vol overgave spelen en nota bene voor elkaar vielen tijdens de opnamen, gebeurt er niet zo gek veel. Mary Magdalene is zonder meer een mijlpaal in de filmgeschiedenis, tegelijkertijd is de film zo braaf dat uit het passieverhaal stilletjes de passie sluipt.

Mini-interview met Joaquin Phoenix: 'Hoe krachtig kan het zijn dat je kunt vergeven'

Joaquin PhoenixBeeld *

Mijn manier om de rol van Jezus te spelen was om in zijn menselijke kwaliteiten te duiken", zegt Joaquin Phoenix. "De mens achter de Messias vinden. Daar ging het om."

Phoenix (43) was afgelopen maand in Berlijn om te praten over Gus van Sants 'Don't Worry, He Won't Get Far on Foot', een film die later dit jaar verschijnt. Ook lichtte hij een tipje van de sluier op over 'Mary Magdalene', deze week in première.

Verrassend is het zeker om hem in de rol van Jezus te zien. Phoenix staat bekend om zijn intense spel waarin hij vaak de meer duistere kanten van het bestaan onderzoekt. Denk aan de neurotische vadermoordenaar in 'Spartacus' en de drugsverslaafde Johnny Cash in 'Walk the Line'. "Wat me aantrok in het verhaal van Maria Magdalena, was dat het om een deel van een overbekend verhaal ging dat gecensureerd leek", zegt hij. "Censuur wegens vrouwenhaat. Hoe kun je anders verklaren dat de vondst van een tekst over Maria Magdalena, ruim honderd jaar geleden in Caïro, geen groot nieuws was? Met andere woorden: waarom heb ik nooit eerder over het evangelie van Maria Magdalena gehoord? Waarom is dit deel van het verhaal zo lang genegeerd?"

Een gelovige wil Phoenix zich niet noemen. "Ik ben Joods omdat mijn moeder Joods is, maar dat was nooit een dogma. Mijn ouders hebben hun kinderen gestimuleerd om te geloven wat ze willen." Zo voelde zijn moeder, ondanks dat ze Joods was, altijd meer verbinding met Jezus. "Ik respecteer het geloof van mijn moeder en ben zeker niet tegen het idee van God, maar ik heb zelf niet zo veel met de traditioneel geaccepteerde versie van het geloof. Ik hou wel van spiritualiteit. Daar heb ik absoluut een zwak voor. En wat me sinds het maken van Mary Magdalene bezighoudt is het concept van vergeving. En hoe ontzettend krachtig het kan zijn als je dat kunt, vergeven."

Lees hier meer filmrecensies van Trouw.

Podcast

Stijn Fens en Christian van der Heijden maken voor Trouw de podcast 'De Roomse Loper', over de katholieke wereld. Daarin gaat het deze keer ook over de film 'Mary Magdalene'. Beluister de aflevering hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden