Boekrecensie

Martine Letterie beziet de Tweede Wereldoorlog vanuit een stel ondergedoken duiven

Illustratie uit ‘Verboden te vliegen’

Met ‘Verboden te vliegen’ richt Martine Letterie zich opnieuw met een originele invalshoek tot een jong publiek

In ‘Kinderen met een ster’ (2016, Zilveren Griffel) deed Martine Letterie een geslaagde poging om de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog voor jonge kinderen te ontsluiten. Ze portretteerde zes Joodse kinderen die in Westerbork gevangen zaten en bleef daarbij knap dichtbij de belevingswereld van plusminus zevenjarigen.

Met ‘Verboden te vliegen’ richt ze zich opnieuw met een originele invalshoek tot een jong publiek. Bij Fietje thuis houden ze wedstrijdduiven, maar die mogen in de oorlog niet meer vliegen, omdat ze vijandelijke berichten kunnen overbrengen.

Na een wat trage aanloop wordt het spannend als alle duiven moeten worden ingeleverd. Fietjes vader bouwt in de kelder een geheim hok waar de meeste vogels - een paar leveren ze in - twee jaar lang onderduiken.

Echte personages

De grote oorlogsverschrikkingen blijven op de achtergrond, het gaat hier om de kleinere gevolgen, die desondanks impact hebben op een jong kind. Het lot van de duiven spiegelt bovendien subtiel dat van menselijke onderduikers. Als Fietje bij haar oom en tante vraagt of alle duiven terugkomen na de oorlog, antwoordt haar oom: “Niet iedereen komt terug na de oorlog”, waarop een onderduikmeisje met een ruk haar stoel achteruit schuift en wegrent. Een sterk moment. Elders trekt Letterie de parallel even onnodig ver door, als een afgevoerde duif een man lachend hoort zeggen: ‘Welkom in het duivenconcentratiekamp.’

Duiven kunnen in dit boek mensen verstaan en komen in aparte hoofdstukken zelf aan het woord. Het maakt ze tot echte personages, met wie je begaan bent. Geestige vondst: de duiven menen dat zij de mensen houden, in plaats van andersom. Ze vinden Fietjes vader oud geworden, maar ‘je kunt zo’n man moeilijk wegdoen na zoveel jaren trouwe dienst’.

Letterie schrijft prettig, maar rechttoe, rechtaan, met slechts een enkel beeld: Duitse motoren ‘zwermen als wespen’ door het dorp, Fietjes zwangere moeder is ‘een ei op pootjes’.

De sfeervolle tekeningen van Rick de Haas zijn mooi van kleur en gevarieerd in perspectief. Minpunt: alle gezichtjes lijken wel heel erg op elkaar en Fietje verandert in vijf oorlogsjaren niet zichtbaar.

Al met al raakt het boek minder dan zijn voorganger, maar slaagt het er wel in om de oorlogsgeschiedenis toegankelijk maken voor derde- en vierdegroepers.

Oordeel: rechttoe rechtaan in stijl, maar wel prettig toegankelijk.

Martine Letterie
Verboden te vliegen
Ill. Rick de Haas Leopold; 136 blz. € 15,99. Vanaf 7 jaar

In ons dossier boekrecensies vindt u een overzicht van de besprekingen van pas verschenen fictie, non-fictie, jeugdliteratuur en thrillers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden