Recensie

Martin Scorsese brengt het muzikale circus van Bob Dylan in beeld

Joan Baez en Bob Dylan in 1975 tijdens The Rolling Thunder Revue. Beeld -

The Rolling Thunder Revue: A Bob Dylan Story by Martin Scorsese
Te zien op Netflix 
Regie: Martin Scorsese
★★★★☆

Terug naar de herfst van 1975 toen Bob Dylan met een soort muzikaal circus door het noordoosten van de Verenigde Staten trok. Watergate en Vietnam waren net achter de rug. Gehuld in een versleten spijkerbroek en getooid met een gebloemde hoed stond Dylan op het podium. 

Tijdens de tournee, die hij ‘The Rolling Thunder Revue’ doopte, had hij vaak ook een wit ge­schminkt gezicht en zwart omrande ogen. Dylan droeg die theatrale make-up als een soort masker, al kon die het vuur in zijn ogen niet verhullen.

De filmploeg die mee op tournee was, maakte veel verrassende close-ups, zo is te zien in de bijna tweeënhalf uur durende film die generatiegenoot Martin Scorsese van Dylans kleurrijke, muzikale revue maakte. Je ziet Dylans ogen vlammen als hij ‘Hurricane’ aanheft, het protestlied over de twijfelachtige rechtspraak rond de zwarte bokser Rubin Carter. We zijn er ook bij als hij een onderonsje heeft met muzikante en voormalige geliefde Joan Baez (Dylan: “Het gaat om het hart, niet om het hoofd”), of als hij musiceert met Joni Mitchell. De inmiddels 78-jarige Dylan, die nog steeds optreedt, is vaak als onbenaderbaar bestempeld. Scorsese’s film geeft een gevoel van nabijheid.

Parodie

En ook weer niet, precies zoals Mr. Tambourine het waarschijnlijk wenste. Een documentaire kun je Scorsese’s film namelijk niet noemen. Het is eerder een speelse mix van concertfilm en mockumentary waarin de muziekdocumentaire wordt geparodieerd. 

De filmmaker en de tourmanager die in de film terugblikken op de tournee zijn fake. Ze worden gespeeld door acteurs. Hetzelfde geldt voor het optreden van Sharon Stone. De actrice vertelt in geuren en kleuren hoe ze als 19-jarige door Dylan werd uitgenodigd om mee te gaan met de muzikale karavaan, maar ook dat is nonsens. 

Het zijn figuren die in de film zijn getoverd, zoals er ook dingen zijn die behendig uit het verhaal zijn gefilterd. Dylan is dol op maskers en vermommingen, op alternatieve feiten. Scorsese begint zijn film niet voor niets met een verdwijntruc. Behalve de concerten liet Dylan tijdens de tournee in 1975 ook een rollenspel filmen, waarin hij en zijn toenmalige echtgenote Sara de titelrollen speelden. 

Complete mislukking

Het filmmateriaal leverde in 1978 een vier uur durende film op die als complete mislukking de boeken in ging: ‘Renaldo and Clara’, geregisseerd door Dylan. Maar in Scorsese’s film geen spoor van Dylans filmflop, en ook niet van Sara, die twee jaar na de tournee van Dylan scheidde. 

Pijnlijke herinneringen zijn als bij toverslag verdwenen, weggepoetst. Wel is er de nostalgische, muzikale reis terug naar het midden van de jaren zeventig, toen Dylan de grote arena’s links liet liggen, bewust kleinere zalen in kleinere plaatsen opzocht. 

De muzikanten, aangevuld met dichter Allen Ginsberg en schrijver Sam Shepard, laten zich niet simpel vangen. Ze hebben iets weg van ouderwetse troubadours dobberend op nieuwe, psychedelische drugs. In hun midden Bob Dylan, de charismatische gangmaker met de felle blik die de woorden de microfoon in spuugt en ook zingt over het hartzeer dat hij toen al voelde: ‘Sara, oh Sara, don’t ever leave me, don’t ever go’.

Elke week worden de nieuwste films besproken door onze recensenten. U leest de recensies hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden