Zelfgemaakt Stigerwoods

Martijn Smulders ziet de kracht van vis en de coolness van een bos wortelen

De tegeltableaus met zeedieren van Martijn Smulders zijn een succes. Het maakt hem niet uit of je zijn werk kunst of design noemt.

Wie wel eens in een van de grote steden een Hutspot-winkel is binnengelopen, heeft ze vast gezien: de vissen en kreeften van Martijn Smulders. Kleurige beelden op een witte ondergrond die lijkt op keramiek, maar bij nadere beschouwing iets anders blijkt te zijn. Soms staat de afbeelding op een enkele tegel, soms is het beeld verdeeld over een tableau.

In zijn atelier in een oude havenloods in Amsterdam laat Smulders (44) zien hoe hij ze maakt. “Eerst zaag ik stukken steigerhout en geef ze een witte grondlaag. Daarop breng ik de afbeelding aan met een oude hobbytechniek, een lijm die ervoor zorgt dat de foto van het papier op de plank overgebracht wordt. Daarop komt een dikke laag epoxy, die het glimmende effect geeft dat doet denken aan een geglazuurde tegel.” De ruwe ondergrond zorgt ervoor dat er kleine onregelmatigheden in de verder haarscherpe afbeelding komen – precies het effect dat Smulders wil bereiken.

Beeld Stigerwoods

Op een werkbank liggen de tegels in verschillende stadia te drogen. Een tableau met een gevaarlijk ogende snoek is bijna klaar. Wat heeft hij met die vissen, staat hij regelmatig met een hengel aan de waterkant? Helemaal niet, lacht Smulders. Het idee een haakje uit de bek van zo’n dier te moeten peuteren staat hem zelfs tegen. “Op de een of andere manier werken vissen en kreeften visueel heel sterk.” Tien jaar geleden, tijdens een reis in Thailand, kwam de inspiratie voor het werk waarmee hij inmiddels zijn boterham kan verdienen. “In Bangkok zag ik een stuk hout met daarop de afbeelding van een vis. Ik nam er een foto van omdat ik het zo mooi en simpel vond.”

Bepaald geen vetpot

Smulders werkte toen nog in een skatewinkel en omdat de detailhandel bepaald geen vetpot is, probeerde hij iets extra’s te verdienen met kunstwerken. Want daarvoor was hij opgeleid, aan de AKI in Enschede en het Sandberg Instituut in Amsterdam. De opleidingen vond hij geweldig, maar: “Na zes jaar sta je met lege handen op straat. Er wordt totaal geen aandacht beteed aan zelfstandig ondernemen.” Hij had allerlei banen. “En overal stak ik iets van op. Bij een aannemer leerde ik techniek en discipline, als zelfstandig huisschilder ondernemen en als manager van de skatewinkel communiceren.”

Beeld Stigerwoods

Een poging om het toch als kunstenaar te rooien beviel hem nog het minst. “Ik heb een poos in een atelier rond geploeterd als beeldhouwer. Dat was een zware tijd. Er is geen begin en geen eind aan het werk. Je moet uit het niets iets maken en dan zit ook nog niet iedereen er op te wachten.” Het maakt hem niets uit hoe mensen het werk beoordelen dat hij nu maakt.

‘Een teckel op een tegel mist bepaalde coolness’

“Ze mogen het kunst noemen of product-design, ik probeer niet pretentieus over te komen.” Veel belangrijker vindt hij dat mensen zijn werk graag willen kopen. “Daardoor voel ik me vrijer, het stimuleert mijn creativiteit.” Smulders heeft nooit geprobeerd om in een galerie terecht te komen. “Tijdens mijn studie ging ik daar vaak kijken, maar ik had nooit het idee dat ik er iets zou kopen.” Liever huurde hij een kraam op een zondagmarkt in een Amsterdams park. “Daar kreeg ik enthousiaste reacties en verkocht ik werk.” En toen kwam Hutspot, de winkelketen die kleding combineert met design en kunst. Zijn werk heeft daar een prominente plek.

Beeld Stigerwoods

Het eerste beeld waarmee hij destijds aan de slag ging was van twee makrelen. Hij bracht de foto aan op een stuk hout, met die oude lijmtechniek. “Toen ik het net had gedaan, glom het heel mooi. Maar na het drogen was het dof. Vandaar dat ik met epoxy aan de gang ging.” Met een bevriende fotograaf bezocht hij de duurzame visimporteur Jan van As, wat een flinke serie beelden opleverde. Afgelopen jaar ging Smulders naar Bali, waar hij een reeks kleurige tropische zeedieren ‘schoot’. Inmiddels werkt hij ook met beelden van groenten en is hij aan het experimenteren met bloemen en foto’s van glas-in-loodramen. “Ik probeer van alles uit, maar lang niet alles werkt. Iemand vroeg mij om zijn teckel op een tegel te zetten. Maar dat was het niet, het miste een bepaalde coolness. Gek genoeg heeft een bos wortelen die coolness wel.”

Beeld Stigerwoods

Zijn ervaring in de commerciële wereld komt goed van pas nu zijn bedrijf succesvol is. Hij noemde het – “een beetje flauw” – Stigerwoods. (Een creatieve vertaling naar het Engels van het basismateriaal steigerhout, met een knipoog naar de beroemde golfer Tiger Woods.) Er is interesse uit het buitenland. Maar dat is een grote stap, waarbij hij de productie moet opvoeren. Daarover twijfelt hij, want het liefst maakt hij iedere tegel zelf, een arbeidsintensief proces. Hij kijkt peinzend rond in het rustige atelier. “Schaalvergroting moet uiteindelijk, als je wilt blijven bestaan.”

Meer info: stigerwoods.com & hutspot.com.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden