null Beeld

TV-columnMaaike Bos

Martijn Koning en Thierry Baudet: een onsmakelijk koekje van eigen deeg

Waarschijnlijk heeft niemand de stand-up van Martijn ­Koning bij Jinek over Thierry Baudet gezien zónder te denken dat dit een nieuw dieptepunt op tv was. Wat Koning zich permitteerde te zeggen, was zó persoonlijk: het ging over Baudets Joodse vriendin, mogelijk toekomstige Joodse kinderen (“dan voel je je als antisemitische kiezer behoorlijk in je bruine hemd gezet”) en eigen homeopathische verdunning met Indonesisch DNA. Al was dat laatste nog een slimme reactie op Baudets eigen ideeën over de bevolkingssamenstelling, grappen hoorde ik niet. Het zweet brak Eva Jinek uit. RTL-journalist Floor Bremer trok een grimas. Mede-debater Farid Azarkan van Denk verbleekte.

De hele uitzending van Jinek & RTL Nieuws: de strijd om de kiezer was al verhit geweest. Baudet beet Jinek een “Laat me nou even, straks begrijp je het wel” toe, wat haar in de hoek van dom blondje drukte. Hij fulmineerde ook tegen de degelijk argumenterende Azarkan. Toen kwam Koning met zijn ‘analyse van de cabaretier’. Hij schetste een beeld dat met Forum voor Democratie aan de macht alle zwarten het land uit moesten en de Aziaten binnen zouden komen (‘Baudets eigen soort?’). Daarop stond de vernederde politicus op en liep weg. Ik voelde me ook, plaatsvervangend, besmeurd. Koning kwam tot aan Baudets slaapkamer, en uitte daarna een groteske beschuldiging van rassenzuivering. Het bruine hemd sloeg indirect ook op Baudet zelf, die minstens niet had verhinderd dat antisemitische en racistische appjes in FvD-appgroepen rondgingen.

Dit ‘cabaret’ gericht tegen Baudet was een onwelriekend, onsmakelijk koekje. Maar: van eigen deeg. Dit krijg je wanneer je zelf bepaalde grenzen over gaat en kennelijk appjes tikt over ‘zussen die niet met negers moeten thuiskomen’. Ook al was dat privé-communicatie, borrelpraat. Baudet vertelde bij Jinek over de context, want die zus was echt met een zwarte man getrouwd, zei hij. Is het dan niet racistisch meer, omdat het transparant is? Bij Jinek ervoer hij zelf dat woorden in een vermeend grappige context (cabaret) kunnen beledigen en te ver gaan.

Reuring

RTL had de tekst van Koning tevoren niet mogen zien en nam er gisteren ‘volledig afstand’ van. Jinek bood Baudet excuus aan . Koning zelf had de reuring wel verwacht. In het AD zegt hij: “De bedoeling was Baudet raken, en dat is wel gelukt, ja.” Ik hoopte op soelaas van het Powned-programma Dat zijn geen grappen in verkiezingstijd. Want kunnen die grappen eigenlijk? Meestal kunnen Guido Weijers, Yoeri Albrecht en vele anderen, onder wie Martijn Koning zelf, scherp beargumenteren waarom je beledigende grapjes moét tolereren in een vrije samenleving. Dit keer ging het geheel niet over humor maar over de risicomijdende, gesloten samenleving, de machtige overheid en de rebellie. Thema’s waarover het eigenlijk zou moeten gaan in verkiezingstijd, in plaats van gebekvecht tussen haantjes. Ook Tim Hofmans verhelderende programma Kies wat (BNNVara), dat eindelijk eens de partijprogramma’s naast elkaar legde, werd door de Jinek-toestanden vermalen.

Toch gaat die reuring om iets groots: gebrek aan respect. Respect zorgt ervoor dat we de ander de ruimte laten. Dat we iemand op woorden bestrijden, maar dat hij/zij er als mens nog steeds mag zijn. Iets wat in het felle debat tussen Geert Wilders (PVV) en Mark Rutte (VVD) toch overeind bleef.

Gebrek aan respect. Dát was de bijsmaak aan die koekjes van beide koekenbakkers.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden