Recensie

Mapplethorpe’s foto’s kijken je aan, maar de voorstelling weet niet te raken

Roomful of Teeth zingt Triptych. Beeld Maria Baranova

Muziektheater
Triptych
Asko-Schönberg e.a.
★★★☆☆

Gepassioneerd, gewaagd, confronterend: wanneer je de foto’s van Robert Mapplethorpe ziet, kijk je de fotograaf recht in z’n hart. Hij laat zijn fascinaties zien, vanuit oprechte gevoelens creëert hij expressieve, gestileerde beelden. Componist Bryce Dessner uit zijn bewondering in de voorstelling ‘Triptych’, deze week op het Holland Festival.

Mapplethorpe’s expliciete homo-erotische beeldmateriaal heeft al voor veel opschudding gezorgd. Dessner maakte in de jaren tachtig van dichtbij mee hoe de fotograaf werd aangeklaagd; zijn werk zou in strijd zijn met de goede zeden. Die aanklacht is niet de drijfveer voor deze productie, de klassieke schoonheid van het werk spreekt Dessner aan. In het libretto doen de fragmenten van de aanklacht dan ook gedateerd aan.

Triptych, geregisseerd door Kaneza Schaal, is gebaseerd op sm-beelden, bloemstillevens en naakten van donkere mannen. In de grote zaal van Internationaal Theater Amsterdam zit het Asko-Schönberg onder leiding van Brad Wells op het podium. De zangers van Roomful of Teeth voeren een choreografie uit over de hele bühne, terwijl achter elkaar geplaatste doorzichtige doeken het geprojecteerde materiaal van dieptewerking voorzien. De verlichting is tot hoogste kunst verheven.

Rauw geluid

Een vleugje Monteverdi, een gospelachtige sound, zzzzz-klanken, experimentele articulatie: Roomful of Teeth is creatief en verkent op soms bezwerende wijze de mogelijkheden van de menselijke stem in teksten van Essex Hemphill en Patti Smith, poëzie over onmacht, wens en verlangen. De solobijdragen zijn van hoog niveau. Hier en daar, vooral op de achtergrond, horen we repetitieve instrumentale ritmiek en komt een rauw geluid van viool of cello door.

Desire, disgust, verlangen, afkeer: de woorden worden geproefd, de betekenis blijkt uit de beeldende manier van zingen, zeggen en zingzeggen. Maar waarom de volumeknop voor de versterking zo absurd ver opengedraaid? Herhaaldelijk moesten de oren worden dichtgehouden om hoofdpijn te voorkomen.

Beeld, tekst en de activiteiten van de musici zijn overtuigend vormgegeven en stilistisch net zo fraai uitgewerkt als Mapplethorpe’s foto’s zelf, maar het geheel draagt iets hermetisch uit. Meer dan levensgroot zijn de afbeeldingen, recht in je gezicht, geen ontkomen aan, het klankmateriaal daar drammend luid onder. En toch, je kijkt en luistert naar de performance, maar je ondergaat hem niet.

Wekelijks bespreken onze recensenten nieuwe voorstellingen. Bekijk hier ons overzicht van theaterrecensies.

Lees ook:

De homocultuur, dertig jaar na de dood van Mapplethorpe

Met zijn expliciete mannelijke naaktfoto’s wilde Robert Mapplethorpe shockeren én de homocultuur in beeld brengen. Nu laten acht fotografen zich erdoor inspireren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden