Mano Bouzamour

InterviewBestseller Boy

Mano Bouzamour bewerkte zijn roman tot een internationale tv-serie

Mano BouzamourBeeld Mark Kohn

Hoe verwerk je een roman, je kwetsbaarste levenswerk, tot een tv-serie? Schrijver Mano Bouzamour ging de uitdaging aan. Het was een groot feest, vertelt hij. En hij is ‘megatrots’ op het resultaat. Het is de allereerste Nederlandse tv-serie met Amerikaanse coproducenten.

Sander Becker

Zijn tweede roman, Bestseller Boy (2018), was net een week uit toen schrijver Mano Bouzamour een onverwacht verzoek kreeg. Of hij zijn boek wilde bewerken tot een tv-serie. Het was bepaald niet de minste die het vroeg: de Amerikaanse producer Alon Aranya, bekend van series als Your Honor, Hostages en Tehran. Aranya had meteen de kracht van de roman ingezien. Hij wilde er de internationale tv-markt mee bestormen.

Bouzamour voelde zich gevleid, maar had tegelijk bedenkingen, vertelt hij in een Amsterdams café. “Mijn boek valt eigenlijk niet te verfilmen, dacht ik in eerste instantie. Het is 304 pagina’s gestolde pijn, gestolde levenslust ook: mijn persoonlijke verhaal. Het gaat over een jonge Marokkaans-Nederlandse schrijver die door zijn ouders uit huis wordt gezet nadat zijn eerste boek is uitgekomen. Je zit als lezer constant in het hoofd van dit personage, dat opgroeit in een stad vol cultuurclashes. Hoe krijg je dat allemaal in een tv-serie gepropt?”

Ondanks zijn twijfel ging hij de uitdaging aan, samen met Robert Alberdingk Thijm. Met deze scenarioschrijver, een vriend van de Amerikaanse producer, had Bouzamour eerder zijn debuutroman De belofte van Pisa verfilmd. Dat was een prettige ervaring geweest waar de schrijver veel van had geleerd. “Ik ben Robert nog steeds dankbaar. Dus toen dat Amerikaanse verzoek kwam, dacht ik: dit gaan wij weer samen doen.”

En het is gelukt. De achtdelige serie Bestseller Boy is vanaf zondagavond (27 november) wekelijks te zien bij AvroTros op NPO 3. Het is de allereerste Nederlandse tv-serie met Amerikaanse coproducenten, te weten CBS Studios en Paper Plane Productions, naast de Nederlandse hoofdproducent Willy Waltz International van Alberdingk Thijm en Norbert ter Hall. Dankzij deze bundeling is het een productie geworden van internationale allure met veel vaart, spanning en humor. En het gáát echt ergens over.

Zwerftocht door Amsterdam

Net als in het boek heet de hoofdpersoon in de serie Momo Zebbi. Als aanstormende schrijver werkt hij zich vakkundig in de nesten met zijn debuutroman, waarin hij openlijk schrijft over zijn seksleven en waarin hij zich kritisch uitlaat over de islam en de Marokkaanse gemeenschap. Gevolg: zijn vriendin laat hem in de steek en zijn ouders en vrienden keren zich van hem af. Dan begint een zwerftocht door Amsterdam, op zoek naar een thuis.

Bouzamour is ‘megatrots’ op het resultaat, ook vanwege de sterke cast. “Shahine El-Hamus, die Momo speelt, is een geweldige acteur. Hij won eerder een Gouden Kalf voor zijn rol in De belofte van Pisa. Hij heeft een groot inlevingsvermogen en improviseerde er soms zinnen bij. Hij tilt de rol echt naar een hoger niveau.” Verrassend is dat er ook twee cabaretier-acteurs meespelen: Theo Maassen als vileine uitgever en Wim Helsen als begripvolle collega-schrijver.

Scène uit Bestseller Boy, met Shahine El-Hamus als Momo en Zoë Love Smith als Evelien. Beeld AvroTros
Scène uit Bestseller Boy, met Shahine El-Hamus als Momo en Zoë Love Smith als Evelien.Beeld AvroTros

Het was een flinke klus om het boek te bewerken tot tv-serie, gaat Bouzamour verder. Al was het maar omdat elke aflevering een afgerond geheel moest vormen met een eigen spanningsboog. De Amerikaanse producer Aranya keek voortdurend mee hoe het script zich ontwikkelde, en hij was streng. Bouzamour en Alberdingk Thijm moesten het script keer op keer herschrijven. Ze lieten hun nieuwe versies in het Engels vertalen en dan gaf Aranya er per zoom vanuit Los Angeles commentaar op. Ook dramaturgen van CBS Studios en AvroTros schoven aan om mee te denken.

Een ‘fijne leerschool’, vond Bouzamour. “Aranya heeft ons enorm geholpen. Het waren intensieve sessies. Af en toe werden we echt gemangeld. Hij maakte het script beknopter en puntiger en stelde ons heel veel vragen over de personages. Zo werden ze uiteindelijk ronder, driedimensionaler en origineler.”

Aranya bewerkt al tien jaar Nederlandse hitseries voor de Amerikaanse markt, vertelt hij aan de telefoon vanuit New York. Van Penoza maakte hij bijvoorbeeld de Amerikaanse remake Red Widow. De serie Overspel veranderde onder zijn handen in Betrayal, en sinds kort buigt hij zich ook over A’dam - E.V.A. Maar waarom zou hij zich eigenlijk beperken tot het aanpassen van bestaande producties, vroeg hij zich een paar jaar geleden af. Het leek hem veel leuker om ergens vanaf het begin bij betrokken te zijn. Met Bestseller Boy heeft hij daarom voor het eerst vanaf nul meegewerkt aan een Nederlandse productie, zoals hij dat eerder ook deed bij de Israëlisch-Amerikaanse serie Tehran.

Focus op de hoofdpersoon

Een geheim recept voor de perfecte serie heeft hij niet, zegt Aranya, maar hij weet wel wat het belangrijkste is. “Bij een tv-script wil je dat de focus voortdurend op de hoofdpersoon ligt. Zíjn strijd moet centraal staan, elke aflevering opnieuw. Alle andere figuren moeten op de een of andere manier helpen om zijn verhaal beter uit de verf te laten komen.”

Dat klinkt misschien als een open deur, beseft Aranya. “Maar als je goed naar series kijkt, zie je hoe vaak ze lijden onder een teveel aan verhaallijnen en personages zonder duidelijke functie. Alles wat niet met de hoofdpersoon samenhangt, moet eruit. Alleen zo kun je de essentie van het verhaal goed ontwikkelen en laten uitgroeien. In de praktijk betekent dat: eindeloos herschrijven en heel veel geduld.”

Om de ‘essentie’ zichtbaarder te maken moesten Bouzamour en Alberdingk Thijm er extra verhaallijnen en personages bij verzinnen. Ze hebben bijvoorbeeld een jongeman toegevoegd die sterk contrasteert met de hoofdfiguur Momo. Iemand die wél voldoet aan het ideaalbeeld dat Momo’s ouders van een goede zoon hebben: hij is traditioneel, gelovig en altijd op het rechte pad. “Eerst wilde ik Momo zelf zo’n soort vriend geven”, zegt Bouzamour. “Maar uiteindelijk heb ik iets veel geestigers bedacht: ik heb Momo’s zus zo’n vriend gegeven. Zij krijgt een relatie met een Nederlandse jongen die zich heeft bekeerd tot de islam. Die jongen wordt door de familie warm onthaald, terwijl Momo eruit wordt gezet. Het was een groot feest om het script op die manier te verrijken.”

Veel uit handen geven

Soms moest Bouzamour ook best even slikken. Als romancier is hij gewend om lange scènes te schrijven. Hij kan rustig vijftien pagina’s uitweiden over hoe lekker het ergens ruikt en wat die geur bij hem oproept. In een tv-script gaat dat niet. “Daar staat alles heel beknopt weergegeven. Locatie: café. Interieur of exterieur. Middag of avond. That’s it. Vervolgens gaat er een heel productieteam aan de slag om de details in te kleuren. Zo’n serie wordt gedragen door veel schouders: de regisseur, de producent, de art designer, de grimeur, de acteurs en de actrices. Als ik een boek schrijf, ben ik dat allemaal in m’n eentje. Dan bepaal ik letterlijk alles zelf. Nu moest ik veel uit handen geven.”

Scène uit ‘Bestseller Boy’, met Shahine El-Hamus als Momo. Beeld AvroTros
Scène uit ‘Bestseller Boy’, met Shahine El-Hamus als Momo.Beeld AvroTros

Toch smaakt het schrijven van scripts naar meer. Bouzamour wil ermee door, want het vergroot zijn publiek. Daarnaast blijft hij zeker ook boeken schrijven, die hij vervolgens wil verfilmen. Stof genoeg, ook al is de ruzie met zijn ouders na drie jaar bijgelegd en is hij persoonlijk in rustiger vaarwater beland. “Ik kan altijd uit mijn eigen leven blijven putten én fictieve boeken schrijven.”

Maar nu eerst wil hij met Bestseller Boy de wereld veroveren. CBS Studios probeert de serie te verkopen aan wereldwijde streamingdiensten en lokale zenders. Producer Aranya heeft er vertrouwen in, ondanks het feit dat de personages Nederlands spreken. “De taalbarrière is steeds minder een bezwaar”, verklaart hij. “Dankzij de wereldwijde populariteit van lokale series raken kijkers er meer en meer aan gewend om vreemde talen te horen. Bestseller Boy is bovendien een perfect verhaal: hartverscheurend, universeel en helemaal van deze tijd. Veel zoons en dochters van immigranten zullen zich erin herkennen. Ik zou niet weten waarom dit niet wereldwijd kan scoren.”

Tot slot een gewetensvraag aan Bouzamour: wat vindt hij nou beter, de serie of het boek? Hij denkt lang na en zegt dan: “Op het boek ben ik heel trots omdat ik er zo kwetsbaar in heb durven zijn. De serie is ook schitterend. Het zijn twee totaal andere kunstvormen. Wat een lastige keuze! Het doet me denken aan wat Harry Mulisch ooit zei toen hem werd gevraagd wat hij zijn beste boek vond: ‘Ik kan onmogelijk kiezen’, zei hij, ‘want dat is alsof je moet kiezen tussen je kinderen. En zelfs al héb je een favoriet, dan mag je dat nooit wereldkundig maken.’”

Bestseller Boy, geregisseerd door Norbert ter Hall en Sharif Abdel Mawla, is vanaf zondag 27 november te zien bij AvroTros op NPO 3 om 20.25 uur.

Lees ook:

Mano Bouzamour: Wolkers zou blozen bij mijn seksscènes

Schrijver Mano Bouzamour werd na zijn eerste roman ‘De belofte van Pisa’ uit huis gegooid. In zijn tweede, ‘Bestsellerboy’, gaat hij na of zijn streng islamitische ouders wel zo enorm van hem verschillen. ‘Ik heb de religie verruild voor de fictie.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden