Review

'Man bijt hond' is wereldnieuws

AMSTERDAM - Net als in New York nemen ook in Amsterdam stijl-cross-overs en niet-westerse muziekinvloeden een steeds prominentere plaats in binnen de geïmproviseerde muziekscene. In dit verband begon donderdagavond - in een ondanks het hondenweer goed gevulde zaal van het Amsterdamse Bimhuis - de tournee van 'Hot mule bait', de nieuwe cd van het Amsterdamse trio Man bites dog. Speciale gast was de Newyorkse tenorsaxofonist en klarinettist Chris Speed, bekend van de bands Human Feel en Pachora. Zowel de Amsterdammers als de Newyorker zijn toonaangevend in hun eclectische experimenten.

Uniek samenspel domineert de ontmoeting van de vier gelijkgestemde geesten. Geen egotripperij, deze heren kunnen luisteren! Improvisatie door middel van weglating en subtiele imitaties kenmerken de soli. Homofone passages (zelfde ritme, andere toonhoogte) waarin Speeds tenor versmelt met de altsax van Tobias Klein (ook basklarinet) zorgen voor een volle, rijke klank. Bovenal houdt het viertal de spreekwoordelijke lapjeskat buiten de deur, iets dat bij een eclectische aanpak nogal eens de mist in gaat. Jazz, modern klassiek, experimentele rock en talrijke collectieve en individuele improvisaties versmelten tot een coherent groepsgeluid waarin het meest uiteenlopende muzikale idioom eerder gesuggereerd dan gekopieerd wordt. Een stevig drummende Bernt Nellen heeft geen enkele moeite met de nooit aflatende, onregelmatige Balkan-metriek, Oost-Europese klezmer-achtige loopjes kletteren als een waterval uit de klarinet van Speed en gitarist Damien Cluzel verbaast in de slotcompositie van de cd 'Hostia Negra' met arabeske versieringen en toonbuigingen alsof er een Turkse langnek-luit (saz) om zijn nek hangt.

Speed, klein van stuk maar met enorme longen, speelt vloeiend en weet een opvallend helder geluid uit zijn rieten te halen. Zowel de Newyorker als de Amsterdammers spelen met een levendige mimiek en wisselen ruige, rusteloze passages af met kalme, impressionistische stukken. Een enkele keer is het klanklandschap wild als een jungle, vol krachtige geluidsexplosies (zoals in de compositie 'Droop not'), maar meestal overheerst een wijd uitgestrekte orde. Bepalend voor het herkenbare geluid van Man bites dog is de afwezigheid van een bas. Ook Speed weet met dit bijltje te hakken uit de tijd dat hij in het basloze Human Feel speelde. De afwezigheid van zowel een aardse bas-groove als dwingende akkoordenprogressies tilt de vrij bewegende melodieën van de grond en geeft de muziek een luchtig, open en ademend karakter.

Hoe eclecticisme in de geïmproviseerde muziek zich in culturele hoofdsteden als New York en Amsterdam verder zal ontwikkelen, hangt voor een groot deel af van de mate van waardering door publiek en platenindustrie. Zo ligt standaardisering in een met commerciële belangen doordrenkte muziekindustrie als de Newyorkse sneller op de loer dan in ons kleinschalige vrijhaventje. De toenemende invloed van met name niet-westerse elementen in geïmproviseerde muziek maakt purisme van muziekstijl tot een taboe en tegelijkertijd de kennis ervan tot een vereiste. Uitwisseling en experiment zijn in dit verband misschien wel toverwoorden, maar alleen samenspel waarin ook een echte samensmelting plaatsvindt, kan die vele invloeden boven een karakterloos samenraapsel van allerhande pretentieuze of exotische fragmentjes uit laten stijgen. Pas dan ontstaat er, zoals donderdagavond een uitbundig Bimhuispubliek liet blijken, iets unieks en nieuws. In het geval van Man bites dog: wereldnieuws.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden