Boekrecensie Schrijverscolumn

Mag een columnist flink aandikken of is dat liegen?

Franca Treur schrijft met Gerbrand Bakker om beurten een column over lezen, schrijven en het literaire leven.

Tijdens een etentje met een paar literaire types hadden we het over columns en in hoeverre ze waar zijn. Hoeveel mag je verzinnen om het verhaal mooier te maken? Ik ben daar nogal streng in. Fabuleren doe je in fictie. In columns verzin je geen gebeurtenissen. Hoogstens rommel je een beetje met de tijd. Je schrijft bijvoorbeeld dat je een bepaalde gedachte had op het moment van gebeuren, terwijl je in werkelijkheid die gedachte pas later had.

De anderen vonden allemaal dat flink aandikken toegestaan was, en toen vertelde een van de aanwezigen dat ze onlangs een heleboel appjes kreeg van vrienden en bekenden. ‘Is het Klaas?’ schreven ze haar. ‘Is het die-en-die’? ‘Wie is het?’

Het bleek dat haar vader een column had geschreven over de plotselinge dood van een goede vriend van haar. Beeldend vertelde hij daarin hoe hij de ouders van die overleden jongen was tegengekomen. Hij had zich geen houding weten te geven, want zíjn kind leefde nog wel. Mijn tafelgenoot had al die mensen terug moeten appen: er is helemaal niemand dood.

‘Dat moet je durven!’, zei ik. ‘Voor je het weet sta je bekend als de columnist die liegt.’

‘Dat maakt hem niets uit’, zei ze. ‘Mijn vader liegt al zijn hele leven.’

Flixbus

Terwijl ik dit opschrijf, komt er een grote groen-oranje bus mijn straat in gereden. Dit gebeurt echt simultaan, ik rommel nu niet met de tijd. Het moet een vergissing zijn, in onze buurt ko­men geen bussen. De bus kan de bocht niet nemen. Het is een Flixbus geweest, alleen de letters zijn overgeschilderd. Je ziet nog de contouren. Het verkeer is druk en de langszij geparkeerde auto’s brengen de chauffeur in staat van paniek. Hij steekt achteruit, vooruit, achteruit. Tot hij, geschrokken van een opdoemende fietser, ineens helemaal niet meer verder durft. Auto’s beginnen te toeteren. De chauffeur gebaart naar het verkeer dat ze hem maar moeten in­halen. Ik krijg medelijden. Passeren­de voetgangers beginnen zich ermee te bemoeien. En ineens schiet iedereen in de hulpstand. Het verkeer wordt tegengehouden en een man of tien probeert de bus de wijk uit te dirigeren.

Niets zo verontrustend als een bange buschauffeur tijdens je reis. Ik zat een keer in een Flixbus naar Hamburg voor een bezoek aan een bevriende schrijver. Flixbus is veel goedkoper dan de trein, en op papier doet hij er maar twee uur langer over. Het kan alleen gebeuren dat de politie een paspoortcontrole doet, met honden en alles, want illegalen reizen er ook vaak mee. Dat gebeurde op die ene reis, waardoor we flink waren vertraagd.

Veel te laat deden we Bremen aan waar de verkeerssituatie bleek gewijzigd. Het was midden in de spits. Het lukte de chauffeur niet bij het station te komen. Na een bijnabotsing en een hoop getoeter was zijn stress omgeslagen in totale paniek. Hij vloekte alles bij elkaar en in de rest van de bus werd het muisstil. Nu ik eraan terugdenk, voel ik de spanning weer. Het duurde maar en het duurde maar.

Ik kijk deze ex-Flixbus na. Wat was hij van plan hier in de straat? In mijn hoofd is inmiddels een verhaal begonnen, gevoed door de spanning van mijn herinnering. Maar nu ben ik degene die blijft steken, want dit is een column. Het complete verhaal van de bus kan ik hier dus niet vertellen. Ik zou niet durven.

Lees ook: 

Ik heb nooit de neiging gehad om vuriger, vlammender en kleuriger te schrijven

Gerbrand Bakker schrijft met Franca Treur om beurten een column over lezen, schrijven en het literaire leven.

Gerbrand Bakker schrijft met Franca Treur om beurten een column over lezen, schrijven en het literaire leven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden