Reizen

Madagaskar, mysterieus eiland van baobabs en lemuren

Allée des Baobabs bij zonsondergang. Beeld Niels Posthumus

Madagaskar is niet eenvoudig te bereizen. Maar wie zich eraan waagt, maakt wel iets mee, ontdekte Zuidelijk Afrika-correspondent Niels Posthumus. Vijf hoogtepunten van het immens grote eiland.

Allée des Baobabs

“Pas op!” klinkt het paniekerig als ik voor de Allée des Baobabs een stap achteruit zet om een selfie te maken. Ik stoot een camera om die daar staat opgesteld. Ik verontschuldig me en vraag of hij kapot is. Dat blijkt niet het geval. Toch kijkt de Aziatische vrouw van wie hij is me boos aan. “Ik was een timelapse aan het maken”, zegt ze met ingehouden woede in haar stem. Ze zet de camera weer omhoog. Goed idee zo’n timelapse, bedenk ik, terwijl ik nogmaals mijn excuses maak.

Want vooral ’s avonds oogt dit deel van de zandweg tussen Morondava en Beloni Tsiribihina majestueus. Over een lengte van 200 meter flankeren reusachtige baobabbomen van dertig meter hoog de weg er aan beide zijden. De bomen, vele honderden jaren oud, komen het best tot hun recht wanneer de zon begint te zakken.

Dan verkleurt de bast van de meters dikke stammen zonder takken: eerst glinsterend zilver, dan donkerbrons. De zware, gladde en kaarsrechte bomen lijken dan een soort Romeinse pilaren midden in de Afrikaanse wildernis. Renala heten baobabbomen ook wel in de Malagasy-taal. Dat betekent: moeder van het bos.

Lees verder na de foto.

Een kerk aan het strand waar de vissersboten liggen te drogen in Belo-sur-mer. Beeld Niels Posthumus

Verlaten stranden

Belo-sur-mer is niet eenvoudig te bereiken. Vanuit kustplaats Morondava neem ik een houten bootje dat me in drie uur over zee naar het vissersdorp brengt. Nog altijd sneller dan via de onverharde weg.

Voor de meeste tropische stranden moet je in het noorden van Madagaskar zijn, in het gebied rond het populaire vakantie-eiland Nosy be. Daar vind je ook de luxe resorts. In Belo-sur-mer heerst vooral rust en stilte. Ik slaap in een houten huisje tussen de palmen op zacht wit zand met uitzicht op zee. Het eten bestaat uit vis, kreeft of krab. Vers gevangen op basis van mijn keuze in de ochtend.

Rond het middaguur loop ik langs het dorp. Geen toerist te zien. Vissers repareren hun boten en kano’s. Ik waad door een lagune met laagstaand water naar een zandbank en neem aan de andere kant een duik in het glasheldere, lauwe zeewater. In de verte zie ik zeilen opdoemen tegen de blauwe hemel. Ze lijken als lappendekens aan elkaar genaaid. Ze komen mijn kant op, met mijn diner aan boord.

Lees verder na de foto.

Een lemuur in een boom. Beeld AFP

Lemuren

Ik loop in het pikdonker achter gids Marcel aan. Ik heb zijn achternaam niet goed verstaan. Die zijn vaak enorm lang in Madagaskar (de vorige president van het land heette Hery Rajaonarimampianina, om een voorbeeld te noemen). Marcel heeft een mijnwerkerslamp op zijn voorhoofd en een zaklamp in zijn hand. Om ons heen rijzen overal zwarte silhouetten van bomen op. We staan in het oerwoud.

Tijdens de nachtwandeling voel ik af en toe spinrag in mijn haar kleven. In de toppen van de bomen klinkt lawaai. Marcel imiteert de geluiden. Want we zijn op zoek naar lemuren, de bekendste dieren van Madagaskar. Onze gids probeert ze met zijn imitaties te lokken.

Verreweg de meeste soorten lemuren zijn actief vlak na het invallen van de duisternis, legt hij fluisterend uit. Telkens als Marcel een lemuur ontdekt, richt hij zijn zaklamp op het aap-achtige dier. Ze zijn kleiner dan ik had verwacht. Vaak blijven ze een tijdje zitten, soms springen ze direct weg. Dan gaat onze speurtocht in het duister weer door. Al na een paar minuten heb ik geen idee meer waar ik ben.

Nationale parken

Madagaskar wordt wel het achtste continent van de wereld genoemd, omdat het eiland veel diersoorten en planten telt die nergens anders ter wereld voorkomen. Madagaskar brak ruim 160 miljoen jaar geleden af van het Afrikaanse continent. De evolutie volgde er daarna zijn eigen, afzonderlijke pad. Niet alleen de baobabbomen die je langs de Allée des Baobabs vindt en de lemuren in het oerwoud komen daardoor alleen in Madagaskar in het wild voor, dat geldt voor bijna 90 procent van alle andere diersoorten, planten en bomen op het eiland.

Doordat Madagaskar groot en langgerekt is (van het zuiden van Spanje tot het noorden van Frankrijk) kent het land afwisselende klimatologische omstandigheden: het noorden is tropisch, het zuiden op plekken bijna woestijnachtig. Het maakt dat de belangrijkste nationale parken, Andasibe-Mantadia (dichtbij de hoofdstad Antananarivo), Isalo (zuiden), Ranomafana (oosten), Masoala (noorden) en Tsingy (westen) erg verschillend zijn en zich samen perfect lenen voor een afwisselende natuurvakantie.

Lees verder na de foto.

Uitzicht op Antananarivo, de hoofdstad van Madagaskar. Beeld Niels Posthumus

Hoofdstad Antananarivo

Mijn grijzende gids Fernand Rakotovoa heeft zo’n Franse voornaam omdat hij voor 1960 is geboren, nog tijdens de koloniale tijd. “Toen kregen we geen Malagasy namen”, glimlacht hij. We staan voor een paleis, het Rova. Of eigenlijk het geraamte daarvan. “In 2005 is men begonnen met de restauratie na een grote brand”, zegt Fernand. “Maar in 2009 was het geld op en is alles stil komen te liggen.”

Afrikaanse landen bezoek je doorgaans niet voor de steden. Die zijn vaak overbevolkt, vervuild en rommelig. Ook in Antananarivo staat het verkeer permanent vast onder een dikke laag smog. En toch heeft Madagaskars hoofdstad iets, juist door al haar onordelijkheid. Dat zij op heuvels is gebouwd, geeft charme. Ze ademt een bijna Latijns-Amerikaanse sfeer. En hoe hoger je de heuvels oploopt, des te meer mooie koloniale herenhuizen en weidse uitzichten.

“Op deze heuvel werd de stad in 1610 gesticht”, vertelt Fernand. “Door een legergarnizoen. Antananarivo betekent: stad van duizend strijders.” Na de rondleiding in het Rova brengt hij me naar een taxi: een stokoude Renault 4L. Die zal me naar beneden brengen. De auto’s die Frankrijk in de jaren zeventig en tachtig tekenden, rijden in Antananarivo nog altijd overal rond.

Reisreportages vanuit bijzondere bestemmingen, boeiende steden en verre streken, met reistips. U vindt ze op trouw.nl/reizen.

Lees ook:

Vijf nieuwe mini-kikkers op Madagaskar ontdekt

Ze heten Mini Mum, Mini Scule en Mini Ature. De Mini’s zijn een hele nieuwe minuscule kikkersoort, met drie ondersoorten. Ontdekt op Madagaskar door een Duitse onderzoeker, Mark Scherz.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden