Recensie Theater

‘Maat voor maat’ is een vrolijke en ietsje venijnige Shakespeare, die aanhaakt bij #MeToo

‘Maat voor maat’ wordt gespeeld in het openluchttheater van Shakespearetheater Diever. Beeld Koen Timmerman

Theater
Maat voor maat
Shakespearetheater Diever
★★★☆☆

Je kon er vergif op innemen dat het Dieverse Shakespearetheater, theater in de openlucht, zich in de #MeToo-kwestie zou mengen. Artistiek leider en vaste regisseur Jack Nieborg is erop gebrand om Shakespeare’s werk en het heden te verbinden. In het stuk van dit jaar ‘Maat voor maat’ (‘Measure for Measure’) zijn machtsmisbruik, seksuele intimidatie en hypocrisie niet alleen nauw verweven, maar zelfs bepalend voor de intrige.

Het is er een voos wereldje. Onderbuikdriften worden bepaald niet ­alleen met de mond beleden. Maar als de bewindvoerende hertog zijn gezag tijdelijk overdraagt aan superpuritein Angelo, wordt de orde wel erg drastisch hersteld. Schuinsmarcheerders worden opgepakt, bordelen subiet gesloten. En als klap op de vuurpijl moet ene Claudio worden onthoofd, omdat hij zijn liefje vóór het huwelijk heeft bezwangerd.

De Hoge Heren denken ermee weg te komen 

Net als nu dachten ook destijds de Hoge Heren zelf weg te kunnen komen met dat waarmee zij anderen de maat nemen. Maar in ‘Maat voor maat’ loopt dat een tikkeltje anders, mede door de hertog, die in vermomming alles blijft volgen.

Toch is het niet de hertog via wie de link met #MeToo wordt gelegd. Dat is Isabella, de zus van Claudio. En novice. Als zij bij Angelo komt pleiten om genade voor haar broer, stemt hij toe, mits ze hem haar maagdelijkheid schenkt.

De novice Isabella wordt gespeeld door Inge Wijers. Beeld Koen Timmerman

De manier waarop Inge Wijers de rol speelt, tilt haar personage ver uit boven die van kuise non. In ­dictie en stembuigingen hoor je de innerlijke strijd tussen morele zuiverheid, verlangen haar broer te redden, woede om het vunzige aanbod, onmacht. Wijers’ spel is confronterend, laat de schunnige terreur van een afgedwongen ­ dilemma voelen. 

Het publiek lijkt zichzelf te zien

De andere spelers, net als Wijers amateurs, halen dat niveau niet. Zij buiten veelal de komische kanten uit. Wijers draagt de voorstelling en zorgt voor die diepere laag, die Nieborg kennelijk nastreeft. Niet voor niets heeft hij het podium – met opengewerkt houten paleisdecor – in het midden geplaatst tussen twee tribunes. Wat het publiek de suggestie bezorgt steeds zichzelf in de spiegel te zien.

Dat de acteurs en vele figuranten zich vaak tussen de toeschouwers manifesteren, geeft nog een extra zetje aan de bedoelde betrokkenheid van het publiek. Net als Nieborgs opvallend levendige vertaling met eigentijdse begrippen als kiloknallers en nepnieuws.

Stemt de sfeer, ondanks een miezerige première, meestal tot vrolijkheid, het venijn zit ’m toch nog, heel subtiel, in de staart. Als de hertog uiteindelijk diverse (lhbti)-paren naar een kerkelijke inzegening doorstuurt en dan zelf Isabella zomaar ten huwelijk noodt, blijkt dat opeens een stevig doordenkertje: wie is hier nog zuiver op de graat?!

Maat voor maat is te zien tot en met 21 september. Voor meer informatie, zie shakespearetheaterdiever.nl

Lees ook:

Eén schreeuw om liefde, seks en huisje-boompje-beestje

In ‘Small Town Boy’ wordt tekeer gegaan tegen alle clichés, vooroordelen en misverstanden rondom de LHBTIQ-gemeenschap. Buitensluitende normen zitten zo ongeveer in het denken ingebakken. Daarvan loskomen, is een dagelijkse strijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden