KLASSIEK & ZO

Maakt Daniele Gatti een doorstart na de #MeToo-affaire die hem in Amsterdam zijn baan kostte?

Daniele Gatti. Beeld ANP

Vorige week dirigeerde ­Daniele Gatti de eerste grote concerten na de ­affaire die hem begin augustus zijn baan als chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) kostte. Hij had al wel wat concerten in China geleid, maar dat was letterlijk mijlenver van het #MeToo-mijnenveld waarin hij terecht was gekomen. 

Donderdag stond hij voor het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks in München, het orkest waar Mariss Jansons chef is. Jansons had op ­precies dezelfde dag in Amsterdam het ‘War Requiem’ van Britten ­zullen ­dirigeren, maar meldde zich om gezondheidsredenen af.

Dat Jansons’ toporkest de concerten met de aangeschoten Gatti niet annuleerde, werd door sommigen gezien als doorstart voor de Italiaanse maestro. Een teken dat hij niet – zoals eerder Dutoit en Levine overkwam – een paria in de klassieke muziekwereld was geworden. 

Dat mag zo lijken, maar dit beeld ­behoeft toch enige nuancering. ­Natuurlijk heeft het orkest in München het contract niet verbroken, omdat men daar van niets weet. Het KCO hult zich nog altijd in stilzwijgen rondom de affaire, en contractbreuk zonder een duidelijke reden zou het orkest in München behoorlijk wat hebben kunnen kosten.

Reden

Datzelfde geldt voor het Mahler Chamber Orchestra, het orkest van de Opera van Rome, het Gewandhausorchester in Leipzig en de Berliner Philharmoniker waar Gatti voor de komende periode staat ingeroosterd. Geen van die orkesten heeft het contract met hem opgezegd, omdat ze daar geen reden toe hebben. 

Wat hen misschien in die overtuiging sterkt, is dat verschillende ­orkesten waar Gatti werkzaam is of was, hebben laten weten dat er bij hen geen enkele sprake is van een #MeToo-achtige wanklank. Maar we weten natuurlijk niet of Gatti na het aflopen van die moeilijk verbreekbare contracten nog welkom is bij deze orkesten. Pas over een jaar of twee kan Gatti waarschijnlijk de ­balans gaan opmaken of de affaire zijn carrière echt geschaad heeft.

Open dagen

Kleine tekenen die erop wijzen dat die schade meevalt, zijn er al. Omdat Gatti nu aardig wat open dagen in zijn agenda heeft staan, zijn er orkesten die hem ineens zomaar kunnen inhuren. Zo viel hij gisteren met Wagner en Bruckner in voor Fabio Luisi bij het Orchestra del Maggio Fiorentino in Florence, en bood Valery Gergjev hem op 15 november een optreden aan bij zijn Mariinsky Orkest in Sint Petersburg – het programma moet nog worden ingevuld. Dat orkesten Gatti inhuren buiten al bestaande contracten om, betekent dat hij nog niet is uitgerangeerd. Er volgen vast nog meer van die ­invalbeurten en extra concerten.

Van het concert in München verscheen een kritiek in de Süddeutsche Zeitung. Geen woord over het ontslag bij het KCO stond erin, maar louter superlatieven voor de extatische wijze waarop Gatti de muziek van Anton Webern uitvoerde. Er was zelfs begeisterten Publikumsapplaus voor de Webern van de maestro ­geweest. Ook in het publiek was dus van enige wanklank geen sprake. En dat ze in München wat dat betreft van wanten weten, daar kan Poetin-maatje Gergjev over meepraten.

Waar staan we nu met dit alles? Vooralsnog lijkt het erop dat Gatti zijn carrière gewoon weer oppakt, maar zijn de gevolgen op lange ­termijn onduidelijk. Het immer nog zwijgende KCO zal zich intussen niet gesteund voelen. Het staat ­voorlopig behoorlijk geïsoleerd.

Peter van der Lint schrijft iedere week over de wereld van de klassieke muziek. Al zijn columns vindt u op trouw.nl/klassiekenzo.

Lees ook: 

Ontslagen dirigent Gatti dacht dat het bij de toenaderingen wederzijds was. 

Het Koninklijk Concertgebouworkest beëindigde de samenwerking met chef-dirigent Daniele Gatti nadat diverse vrouwelijke musici hem beschuldigden van seksueel wangedrag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden