Tv-columnMaaike Bos

Maak Holland weer groot, aardiger en schoner

Sahil Amar Aïssa met een bord met veertig procent weggelaten woorden.

Donald Trump zou het eens moeten kijken: ‘Make Holland Great Again’ (BNNVara) is er weer op woensdagavond. Het programma is politiek correct, kinderlijk goedbedoelend en bij vlagen moralistisch, maar brengt dat allemaal zo enthousiast dat de boodschap om samen Nederland aardiger en schoner te maken, best aardig doordringt.

Je kunt zeggen dat dit programma het failliet van de neoliberale samenleving illustreert. Er is nog maar zo weinig vertrouwen in een overheid die grote problemen aanpakt, dat we de 27-jarige stuiterbal-presentator Sahil Amar Aïssa (‘Yung DWDD’, ‘Spuiten en slikken’) en zijn team nodig hebben om ons voor te kauwen wat wij zelf kunnen doen. Je kunt ook zeggen: dit is neoliberalisme ten top; neem zelf verantwoordelijkheid.

Duizelingwekkend doolhof

Vorig seizoen bedachten de makers acties voor meer orgaandonaties en tegen voedselverspilling, online haat en peuken op straat (4,5 miljard peuken per jaar). Deze woensdag bracht Sahil het prinses-Laurentien-thema van laaggeletterdheid in. Niet echt iets wat kijkers kunnen oplossen, maar alles begint bij bewustwording.

In Nederland kunnen namelijk 2,5 miljoen mensen niet goed lezen. Eén op de zes mensen kan dus niet internetbankieren, een treinkaartje kopen, een broodje bestellen of de weg vinden. Sahil spreekt Dirk-Jan (geen achternamen gegeven) die station Utrecht als een duizelingwekkend doolhof ervaart. En Deborah had haar partner na zes jaar relatie nóg niet verteld dat ze niet kan lezen. Hun schoolperiode liep spaak, en daarna hebben ze het onderwijs nooit meer kunnen oppakken.

Aangrijpende verhalen, maar de positief activisten van het Great-team laten het niet bij ‘misstanden blootleggen’, zoals reportageprogramma’s doen. Zij bedenken vervolgens een experiment om je echt te laten ervaren hoe erg het is, en dragen haalbare oplossingen aan.

Nu lieten ze een Escape Room maken in een hippe caravan waarin alle aanwijzingen onleesbaar zijn gemaakt door veertig procent van de woorden weg te laten. De deelnemers voelden zich net zo verloren als laaggeletterde mensen. De slotsuggestie is: word gewoon taalvrijwilliger en help iemand zich beter te leren redden.

Vervuilend etterbakkie

Dat lijkt nog best veelgevraagd. Een ander onderwerp woensdag bood meer pasklare maar ook clichématige oplossingen: samen zwerfafval bestrijden. Want tot statiegeld op drankblikjes bijvoorbeeld, komt het maar niet. Nu worden er zelfs nog blikjes in weilanden gegooid, waar de boer ze kapot maait en de koe die scherpe stukjes opeet. Vierduizend koeien per jaar bloeden eraan dood. Zou zo’n vervuilend etterbakkie (m/v/x) eens moeten weten.

Dagelijks komen en twee tot vier miljoen stuks afval bij. Maar als we allemaal één plastic zakje, blikje of peuk per dag opruimen met de actie #ElkeDagEentje, is het land binnen afzienbare tijd schoon.

Hoe jammer is het dan dat er woensdag maar 155 duizend mensen keken. Het gros (1,35 miljoen kijkers) ging naar ‘Van onschatbare waarde’ op NPO1, wat dit vijfde seizoen inmiddels een vaste favoriet is. Heerlijk kijken naar mooie dingen, naar mensen die van mooie dingen houden, en die ze zo sluw als een vos tegen de laagste prijs proberen binnen te slepen.

Hier hoef je als kijker helemaal niets en daar houden toch tien keer meer mensen van.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden