InterviewBlokfluitist

Lucie Horsch: Soms denk ik, kan ik nu niet één keer even makkelijk doen?

Lucie Horsch: ‘De blokfluit heeft me veel vrijheid gegeven, ik heb helemaal zelf kunnen uitvinden wat voor klank ik eruit wil halen’.Beeld Mark Kohn

Vroeger vond Lucie Horsch zichzelf een beetje saai, omdat ze altijd met haar muziek bezig was. Op zoek naar perfectie. Nu niet meer. ‘Al zou ik straatmuzikant zijn, ik wíl spelen.’ De blokfluitist krijgt dit jaar de Nederlandse Muziekprijs.

“Met ijskoude vingers heb ik hier een keer staan spelen op Koninginnedag”, vertelt Lucie Horsch. “Petje voor me op de grond. Ik was zes, zoiets.” Voor de blokfluitiste, nu twintig en de kersverse winnaar van de Nederlandse Muziekprijs, voelt het Vondelpark als een stukje van zichzelf. Ze woonde ernaast, voerde pony’s met de oppas.

Horsch – vrolijk streepjesshirt, lang blond haar – heeft hard gefietst om op tijd te zijn. Ze is altijd op weg van het een naar het ander, houdt vele ballen tegelijk in de lucht. Blokfluit en piano als hoofdstudie aan het conservatorium, zang als bijvak, en daarnaast heeft ze ook het gymnasium gedaan.

“Heel vaak heb ik gehoord: o, jij bent zó veelzijdig, zo’n jong talent! Veelzijdig misschien, maar ik hou niet van het woord multitalent. Ik ben gewoon heel studieus”, vertelt Horsch. “Ik was degene van wie mijn klasgenootjes het huiswerk overschreven. Ik deed m’n best omdat ik de vakken oprecht leuk vond. Ik ben gedreven, maar niet ambitieus, daar hoort een carrière bij en daar ben ik niet mee bezig. Dat ik succes heb, is wat anders. Het gaat mij erom dat ik muziek kan maken. Al zou ik straatmuzikant zijn, ik wil spelen.”

Schot in de roos

De meeste mensen beginnen op blokfluit, om erna te kiezen voor viool, piano of klarinet. Maar die blokfluit zelf bleek al een schot in de roos. Dat haar ouders beiden professioneel cellist waren, hielp daarbij. De ouders van Horsch, beiden professioneel cellist, moedigden haar aan om zo goed mogelijk te studeren. Dan kon ze later, als ze een interessant niveau had, altijd nog beslissen of ze door wilde in de muziek.

De jongste laureaat

De Nederlandse Muziekprijs is de hoogste staatsonderscheiding die een klassiek musicus in Nederland ten deel kan vallen. Lucie Horsch is met haar twintig jaar de jongste laureaat. Haar mentoren tijdens het Muziekprijstraject waren de dirigent Ed Spanjaard en de componist Bart Visman. Horsch is de tweede blokfluitist die de prijs krijgt toegekend, Erik Bosgraaf ging haar in 2010 voor. Horsch krijgt de prijs uitgereikt van minister Van Engelshoven tijdens een concert op het Holland Festival, zonder publiek. Stream en radio-opname zijn te bekijken en te beluisteren op 14 juni om 20.30 via hollandfestival.nl en nporadio4.nl

“Omdat ik uit een familie van musici kom heb ik me wel afgevraagd of dit is wat ik wil. Is die muziek van mezelf? Kiezen voor de blokfluit was een vorm van protest, zo van: daar weten mijn ouders lekker niets van. Ik ben enorm gaan houden van het instrument. En toen ik ontdekte dat je de blokfluit in vele maten en soorten hebt, passend bij het veelzijdige repertoire, ging er een wereld voor me open.”

Die fluiten worden deels gebouwd in Japan, en af en toe valt er eentje in de brievenbus, verpakt in Japanse kranten en bubbeltjesplastic, legt Horsch uit. Ze praat snel, is goedlachs en gezellig. Het liefst wandelt ze vlot door. Met haar blokfluit past ze in een Nederlandse traditie, midden vorige eeuw aangezwengeld door Frans Brüggen. “De blokfluit heeft me veel vrijheid gegeven, ik heb helemaal zelf kunnen uitvinden wat voor klank ik eruit wil halen en wat voor geluid er bij mij past, hoewel ik me verwant voel met Brüggen. Hij ging voor het zuiver muzikale, het zangerige.”

Brommende cello's

“Professioneel blokfluit spelen is niet zo logisch, in ieder geval niet populair. Daarom is het belangrijk dat ik me volledig identificeer met het instrument. De kwetsbaarheid ervan vind ik erg aantrekkelijk, je hebt direct geluid, maar het is lastig om er mooi op te spelen. Ik hou van diepe sonoriteit, dat komt doordat ik thuis altijd die brommende cello’s heb gehoord. Klankvoorstelling is het belangrijkste dat ik heb meegekregen van mijn ouders. Ons gezin bestaat uit gevoelige mensen, we luisteren goed en hebben veel passie. Mijn vader is een zeer gedreven musicus, maar af en toe ook onzeker, dat heb ik net zo.”

Op het podium is dat niet te zien, daar staat een speelse maar zelfbewuste musicus. “Op het podium kan ik me goed redden, daarbuiten vind ik dat lastig. In een sociale situatie probeer ik me te gedragen op een manier waarbij een ander zich prettig voelt. Zo’n gesprek als dit vind ik ook licht ongemakkelijk. Ik kan het niet zo goed als ik zou willen, ik ben niet altijd zeker van mijn antwoorden.”

Het leertraject van de Nederlandse Muziekprijs heeft Lucie Horsch veel gebracht. Contact zoeken met medemusici die ze bewondert, gewoon even een berichtje sturen en van harte welkom zijn op een repetitie. Bibliotheekonderzoek bleek ook niet zo ingewikkeld als ze dacht. Je schrijft een e-mail als je een manuscript wilt inzien en iedereen is je graag van dienst. Ze leerde doorzetten wat ze in haar hoofd had. Het resultaat: meer zelfvertrouwen, minder bezig zijn met wat anderen van haar denken.

Hoe getalenteerd ze ook is, gedrevenheid en perfectionisme zijn belangrijke karaktertrekken van Horsch, binnen en buiten de muziek. Als iets niet lukt, is haar frustratie enorm. Muziek is een uitlaatklep, maar de balans bewaren in het dagelijks leven is een opgave. “Als ik soms sta te koken, en alles net zo perfect wil als wanneer ik speel, denk ik: kan ik nu niet één keer even makkelijk doen?”

Je stem zit in jezelf

In haar spel komt de brede muzikale aanleg van Horsch volledig tot zijn recht. Ze zingt op haar instrument en vertelt een verhaal. Verliefd op de stukken die ze uitvoert. “Ik heb altijd gezongen, de stem heeft een ongelofelijke aantrekkingskracht op mij. Zingen is ook een soort identiteitsding, je stem zit in jezelf, je moet uitvinden wat je ermee kan, wat erin zit. Vroeger zong ik de hele dag, nog voor ik blokfluit speelde. Ik vond het fijn om mezelf te horen, was brutaal en wilde mezelf uitdrukken.

“Als kind wilde ik álles, en dacht: ouder worden, dat nooit, dan is alles in evenwicht en afgevlakt. Ik was een rupsje-nooit-genoeg. Nu weet ik beter waarnaar ik op zoek ben, en merk ik opeens dat ik vanzelf ouder geworden ben. Ik ga voor de inspirerende ervaring: wat leer ik als musicus, welke uitdaging zit hierin voor mij? Een nieuw stuk, hedendaags of barok, waarvan ik totaal niet weet hoe ik het moet gaan aanpakken, dat vind ik spannend.

“Vroeger heb ik mezelf wel saai gevonden, ik ging, anders dan mijn studiegenoten, niet naar de kroeg. Nu heb ik geaccepteerd dat ik niet helemaal normaal ben. Een normaal leven ga ik niet forceren als dat niet bij me past. Ik heb die muziek nodig. Genoeg mensen die heel gelukkig zijn met hun studie en borrels op de sociëteit. Maar ik kan en wil niet loskomen van de muziek, en geniet er intens van.”

Lees ook:

Blokfluitiste Horsch ontvangt Nederlandse Muziekprijs

Blokfluitiste Lucie Horsch krijgt de Nederlandse Muziekprijs, bedoeld voor jonge getalenteerde musici. Het is de hoogste onderscheiding die door het Fonds Podiumkunsten wordt toegekend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden