InterviewAfscheid

Liza Ferschtman na 15 jaar als leidster van Delft Chamber Music Festival: ‘Het mooiste, er komt schoonheid uit voort’

 Liza Ferschtman: ‘Ik weet inmiddels dat ik een festival kan programmeren, maar ik schud het niet uit mijn mouw’.  Beeld Marco Borggreve
Liza Ferschtman: ‘Ik weet inmiddels dat ik een festival kan programmeren, maar ik schud het niet uit mijn mouw’.Beeld Marco Borggreve

Voortaan is Liza Ferschtman nog ‘slechts’ violiste. Na vijftien jaar programmeren stopt ze als leidster van het Delft Chamber Music Festival. ‘Als gastvrouw zit je elk jaar in een snelkookpan.’

Of ze het weer zou doen als de vraag zou komen. Liza Ferschtman heeft daar niet meteen een pasklaar antwoord op. Wel een eerlijk – het viel soms niet mee. Na vijftien jaar artistieke leiding van het succesvolle Delft Chamber Music Festival, draagt de violiste het stokje over aan pianiste Nino Gvetadze. Ferschtman programmeerde nog de eerste helft van het festival, Gvetadze de tweede. Als trait-d’union spelen ze op zondag 25 juli samen de Eerste vioolsonate van Saint-Saëns.

“Of ik het nog eens zou doen kan ik niet eenduidig beantwoorden. Het was in ieder geval een persoonlijke leerweg. Ik weet inmiddels dat ik een dergelijk festival kan programmeren, al schud ik het niet uit mijn mouw. Vervelend is dat de radertjes in je hoofd constant blijven doordraaien, je zit voortdurend in een snelkookpan. Gastvrouw, organisator én musicus zijn in Delft is heel veel, en heel breed. ’s Nachts hoor je mensen nog steeds tegen je aanpraten, ook al zijn ze allang opgehouden. Al die details waar je op moet en wilt letten: gaat het goed met de musici, voelen ze zich happy, zijn er genoeg repetities, wie speelt wat en wanneer?

“Ik leerde dat al die moeite die je in die details stopt zich uitbetaalt. Altijd. Maar de weg erheen is me nooit meegevallen. Dat heeft vooral te maken met wie ik ben en hoe ik het doe. Wikken en wegen kan ik goed en lang, knopen doorhakken bleek elke keer weer moeilijk. Ik heb weinig talent om gestructureerde overzichten te maken en besef inmiddels dat dat nooit zal veranderen, en dat het dus elke keer weer zal tegenvallen. Maar als het festival er is, en het programma werkt zoals je het bedacht hebt, vergeet je de weg ernaartoe. Musici die blij zijn dat ze mogen doen wat ik bedacht heb, dat geeft veel voldoening. En het mooiste, er komt schoonheid uit voort. Dus ja, ik zal het ooit wel weer eens aangaan. Maar nu even niet.

‘Ik ben nooit belerend geweest, hoop ik’

“De keuze voor Nino Gvetadze lag bij het bestuur, al heb ik wel meegedacht over een shortlist. En daar stond Nino op. Dat er nu na Isabelle van Keulen en mijzelf voor de derde keer een vrouw de leiding heeft is toeval. Nino is veel gestructureerder dan ik. Die kwam al meteen met blokkenschema’s aanzetten. Ik heb haar raad gegeven, maar ben nooit belerend geweest, hoop ik. Dat zij haar festivaldeel begint met Steve Reichs Clapping Music en dan de pianoversie van Beethovens Vioolconcert speelt, vind ik grappig en moedig. Eerst klappen, en dan van de viool weg naar de piano.

“Onvervulde wensen zijn er wel geweest, ja. Ik heb een paar keer geprobeerd om gambaspeler Jordi Savall naar Delft te halen, maar dat is helaas nooit gelukt. Ik heb hier geleerd om groter te durven dromen. Mijn laatste stuk hier zal Schuberts Strijkkwintet zijn. Tijdloze muziek die je utopisch laat denken hoe een mooie wereld eruit kan zien. En de sonate van Saint-Saëns, die ik met Nino speel, heeft een rol in Marcel Prousts romancyclus À la recherche du temps perdu. Het langzame deel eruit zou model hebben gestaan voor de oneindige melodie waarover Proust schrijft. Ook tijdloos dus, net als Schubert. En het mooie is dat er in het laatste deel een passage is die eerst door de violist wordt gespeeld en daarna door de pianist. Muziek die ik dan en daar als het ware doorgeef aan Nino. Als een estafettestokje.”

Delft Chamber Music Festival van 22 t/m 25 juli (Ferschtman) en van 29 juli t/m 1 augustus (Gvetadze). Info: delftmusicfestival.nl

Lees ook:

Mini-festival in Delft maakt het gemis meer dan goed

Artistiek leidster en violiste Liza Ferschtman sprak de ongeveer veertig toeschouwers - in een cirkel om de musici heen zittend - na het eerste muzikale gedeelte even bemoedigend toe. Dat ze per se toch wat wilden doen en dat het thema ‘Over eenzaamheid, verlangen en ontmoeten’ zowel over ons ging als over henzelf, de musici.

Liza Ferschtman waagt zich aan Bach: ‘Niets kan aan deze ongelooflijke muziek tippen’

Bachs ‘Sonates en partita’s’ zijn als vervaarlijke Himalaya-toppen. Liza Ferschtman gaat de beklimming aan. Met als eindpunt de Londense Wigmore Hall, waar ze over ruim twee jaar de hele set zal spelen. ‘Al word ik honderd, dan nog zal deze muziek geheimen voor me hebben.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden