Opinie

Linning koppelt dans aan licht

De Rotterdamse choreografe Nanine Linning (1977) noemt licht de reden van haar keuze voor dans. ,,Ik speel graag met waarneming en zintuigen'', zegt zij en ,,ik gebruik licht als een camera waardoorheen ik het publiek naar mijn werk laat kijken.''

Licht onderscheidt, ordent, suggereert, stuurt, trekt aan, schermt af en ga zo maar door. Vooral dat orde in de chaos scheppende vermogen heeft Linning in de afgelopen drie jaar met de dansers van het Scapino Ballet Rotterdam al in drie grotere balletten uitgewerkt: 'Neon Lounge', 'Scum' en 'Lighthouse'. Maar de Rotterdamse hecht er ook aan om met een kleine groep freelance dansers werk voor kleinere, intieme zalen te maken. Een voorbeeld daarvan is haar nieuwste voorstelling, met lichtontwerper Richard Bron en vijf dansers die haar na aan het hart liggen.

Ter introductie van de regisserende almacht van een focus wordt geopend met de zwart-wit televisieregistratie die Jellie Dekker in 2000 van Linnings solo 'Version 5.0' op Mirjam ter Linden maakte. Deze kleine, pittige danseres wordt door schijnwerpers uit verschillende hoeken aangetrokken en haar grillige, de ruimte aftastende reactie daarop wordt door een rond haar sluipende, in en uit zoemende camera gevolgd. Het prachtige kruintje van haar haarinplant als uitgangspunt nemend toont de cameraman zich een snuffelende hond, onrustig, besluiteloos en niet in staat om zijn focus te bepalen. Als de registratie iets laat beseffen dan is het wel dat je je in het theater gezegend acht met je stoel, die je in elk geval van dat keuze probleem bevrijd heeft.

De overgang naar 'Karpp?', het tweede programma onderdeel is prachtig: het neergehaalde scherm opent een met rode strepen afgebakende zwarte ruimte. De levende Mirjam ter Linden is verdubbeld met Iris Reyes, qua lengte en postuur haar gelijke, maar in huidskleur, haardracht en motoriek haar tegendeel. De zwart-wit filmversie kleurt rood op, alsof er nu pas bloed door de aderen stroomt en de twee vrouwen gaan in een geraffineerd lichtontwerp een dynamische interactie aan, gebaseerd op spiegeling, synchroniteit en canonvorming. Black outs zorgen voor plotse cesuren in hun energieke roes en toch gaan zij onverstoorbaar voort. Ruim dertig minuten kabbelt en waaiert hun symbiose met Jacob ter Veldhuis' strijkkwartetten 1, 2 en 3. Die eenheid van klank en beweging, met het veranderende licht als stemmingmaker is de kracht van dit vrouwenduet. Maar vreemd genoeg ook de zwakte, want laat geen ruimte meer voor dramatische spanning. Na afloop voel ik me eerder versuft dan opgewonden.

Ook bij 'Warp/Marble' glijdt mijn concentratie allengs weg. Ditmaal draait een kille lichtbron, bevestigd aan een hijskraan middenop het toneel zichtbaar rond, tegen de richting van de klokwijzers in. Vijf danswezens in diverse tinten grijs krioelen als naargeestige nachtvlinders rond de voet. Met hun stuiptrekkingen roeren zij in het elektronische soundpalet van Ryuichi Sakamoto, als gold het een grijze oersoep. Het kraakt, knarst en kwaakt er, terwijl de vijf zijn overgeleverd aan het syndroom van Gilles de la Tourette, met opgetrokken schouders en naar binnen gekeerd borstbeen. Ieder krijgt zijn of haar onbeheersbare kramp aanval, wordt uitgestoten, uitgelachen, meegesleurd. Ik zie vooral schimmige herinneringen aan moderne dansproducties uit een grijs geworden verleden opdoemen. Dansers van nu zijn technisch beter, de choreografie van toen was opwindender.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden