InterviewAnya Niewierra

Limburgse thrillerschrijfster Niewierra: ‘Het is nog te vroeg de watersnood artistiek te duiden’

Anya Niewierra Beeld Loraine Bodewes
Anya NiewierraBeeld Loraine Bodewes

Anya Niewierra is bekend als thrillerschrijver, maar is vooral het boegbeeld van het Zuid-Limburgse toerisme. ‘Het is nog te vroeg de watersnood artistiek te duiden’.

De watersnood in de nacht van 14 op 15 juli was een historische in Zuid-Limburg, maar hoe geef je die een plek in de geschiedenis?

Als iemand hier gevoel voor zou moeten hebben, dan is het Anya Niewierra (1964) wel. In Zuid-Limburg is ze al bijna dertig jaar het gezicht van het lokale toerisme, noordelijker is ze bekend als schrijfster van succesvolle thrillers. Vorig jaar won ze met Het bloemenmeisje de Hebban-thrillerprijs, dit jaar gaat De Camino mee in menig koffer. In dat nieuwste boek verknoopt ze de lotgevallen van een man en vrouw op een pelgrimage door Frankrijk met de gruwelen van Balkanoorlogen uit 1992 en 1995 én met Niewierra’s eigen regio: Zuid-Limburg.

Geen letter op papier

“Ik promoot Zuid-Limburg graag in mijn boeken”, zegt Niewierra, die de VVV in Zuid-Limburg de afgelopen jaren omvormde tot een ‘destinatiemanagement-organisatie’ genaamd Visit Zuid-Limburg, een modern toeristisch bedrijf met 40 medewerkers, en evenzoveel vrijwilligers en gidsen, met een hoofdkantoor in het centrum van Valkenburg. Ook is er sinds twee jaar een VVV ‘Experience’ in een uit mergel opgetrokken rijksmonument uit 1661, het Spaans Leenhof. Alles is tijdens de watersnood volledig onder water gelopen. “Het is een roes in mijn hoofd nu”, zegt Niewierra. “Het succes van De Camino gaat volledig langs me heen. Ik moet niet denken aan schrijven nu. Ik krijg geen letter meer op papier.”

Ze vindt het nog lastig de gebeurtenissen in perspectief te plaatsen. Toeristen die straks naar Limburg komen, zullen waarschijnlijk aan de watersnoodramp herinnerd willen worden. ‘Kijken waar het gebeurd is’. “Maar bij veel Limburgers zie ik een hele andere houding”, zegt Niewierra. “Zij willen dóór, voorkomen dat er nog meer economische schade optreedt midden in het hoogseizoen. Alles moet zo snel mogelijk weer open; de mergelgrotten zijn weer open, de Kasteelruïne en Thermae 2000 waren na een paar dagen al weer toegankelijk. Net als Kasteel Hoensbroek in Heerlen.”

Waterschade in Valkenburg, met bovenin het Spaans Leenhof. Beeld ANP
Waterschade in Valkenburg, met bovenin het Spaans Leenhof.Beeld ANP

Hausse aan afzeggingen

Op 14 juli ging Niewierra nog rustig slapen. Pas bij het wakker worden bleek dat zowel het hoofdkantoor als het prachtige Spaans Leenhof onder water waren gelopen. Beide panden zullen nog maanden onbruikbaar blijven. “En dat terwijl het toerisme ons juist nu zo nodig heeft. Al kort op de watersnood volgde een hausse aan afzeggingen, vaak bij hotels en restaurants die helemaal geen last hadden van het water omdat ze hoger liggen. Zij belden ons om te laten communiceren dat toerisme op dit moment echt mogelijk is. Lastig natuurlijk als je zelf midden in de overstroming zit.”

Als schrijver verwacht Niewierra dat er uiteindelijk wel artistieke monumenten voor de watersnood zullen komen in Limburg. “Kunstenaars zijn eenlingen als het aankomt op het verwerken van emoties, maar ik zou het prachtig vinden als er een gezamenlijk kunstwerk zou komen van getroffen artiesten langs de rivieren. Dat zal tijd kosten.” De culturele schade die de regio heeft geleden, is zo kort na de overstroming vooral zichtbaar in de monumenten. “De kunstcollectie van het Hedge House in Wijlre is bijvoorbeeld grotendeels gered, maar het kasteel zal nog maanden dicht blijven.”

Kom, kom, kom

Als directeur van Visit Zuid-Limburg is alles bij Niewierra gericht op de boodschap: Kom, kom, kom naar de regio. De dijkversterkingen die het water ook op heel veel plaatsen hebben tegengehouden, worden een steeds belangrijker onderdeel van het ‘het verhaal’ van Zuid-Limburg. Met vrijwilligers is Niewierra ook alweer bezig om de bewegwijzering in het Geul- en Gulpdal voor wandelaars en fietsers zo snel mogelijk te herstellen; het magazijn van de Visit Zuid-Limburg Experience in Valkenburg was binnen enkele dagen verplaatst naar het monumentale, droge station. “Heel veel troep is al opgeruimd, Nederland is een goed georganiseerd land. Uiteindelijk heeft maar 3 tot 4 procent van de regio echt onder water gestaan. Bedenk dat ook.”

En De Camino, haar nieuwe thriller? “Ik krijg lieve appjes erover. Sinds de geboorte van mijn dochter in 1992, toen ik kort na de bevalling beelden uit concentratiekamp Omerska voorbij zag komen, wilde ik dit verhaal schrijven. Het greep me bij de keel. Ik heb er zoveel tijd aan besteed om het conflict tussen de Bosniaks, de Kroaten de Bosnische Serviërs goed uit te leggen. En nu het boek er is, gaan de reacties eigenlijk helemaal langs me heen. Wat mijn schrijverschap mij vooral oplevert, is inzicht in de menselijke psyche. En dat komt bij zo’n ramp ook wel weer heel goed van pas.”

Lees ook:

Bij deze familie van verzamelaars in Valkenburg is alles vernield

De familie Schetters in Valkenburg is zwaar getroffen door de watersnood van afgelopen week. Maar deze eigenzinnige mensen zitten niet bij de pakken neer.

De idylle is ver te zoeken langs de Limburgse rivieren. ‘Als dit klimaatverandering is, hou ik mijn hart vast’

De extreme wateroverlast zorgt voor veel leed in Zuid-Limburg. Rivieren en kabbelende beekjes zijn veranderd in wildwaterbanen. ‘Dit is zo extreem.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden