Recensie

Lily van der Stokker in het Stedelijk: verfrissend en pretentieloos

Muurschilderingen van Lily van der Stokker in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Beeld Gert Jan van Rooi

Kunst
‘Lily van der Stokker: Friendly good’
Stedelijk Museum Amsterdam
★★★☆☆

Als een moderne Jan Steen legt kunstenaar Lily van der Stokker alledaagse taferelen vast. Haar werk, veelal pubermeisjesachtige zuurstokroze wolkjes met handgeschreven teksten erin, is nu te zien in het Amsterdamse Stedelijk Museum.

Pasta vastgeplakt aan de pan', 'Haren uit het gootsteenputje trekken', 'Schimmel op het douchegordijn' staat er in grote handgeschreven teksten op de museummuur. Stel je de kunsthistorici van de toekomst voor, fronsend bij zulke vreemde uitspraken. Zouden er over honderd jaar nog steeds zulke keukenkwaaltjes bestaan? Gootsteenputjes? Douchegordijnen?

Niet zo zwaar

Het werk waarin de problemen genoemd zijn, heet 'Tidy kitchen', opgeruimde keuken, en ook dát staat groot op de muur in het Amsterdamse Stedelijk.

Kunstenaars leggen al eeuwen alledaagse rituelen of situaties vast - denk aan Jan Steen of Rembrandt, met hun herkenbare menselijkheden. Lily van der Stokker, de kunstenaar die deze teksten opschreef, is de Jan Steen van de moderne tijd. Veel van het werk van Van der Stokker lijkt op dat wat pubermeisjes in hun schoolagenda schrijven. 'Leuk' in gekleurde letters in de roze wolk. 'Wonderful' in roze letters in een geel wolkje, er staan wat bloemetjes omheen.

Beeld Gert Jan van Rooi

Lily van der Stokker (Den Bosch, 1954) begon er eind jaren tachtig mee. Nee, niet als middelbare scholier. Ze had een paar jaar een galerie in New York, midden tussen de hardcore (post-)moderne kunst: de tijd van kunstenaars zoals Barbara Kruger en Jenny Holzer, die beiden teksten op enorm formaat op de muur drukten. Serieuze teksten over feminisme en de rol van kunst in de maatschappij.

Voor Van der Stokker hoefde het allemaal niet zo zwaar. Waarom moet kunst altijd zo ingewikkeld en serieus zijn? Ze noemt zichzelf een 'feministische conceptuele popartiest', ze schrijft en tekent wat in haar opkomt, dat wat normaal gesproken juist níet in de kunst terechtkomt. Boodschappenlijstjes, emoties na een ruzie ('lekker huilen'), woon- en huishoudperikelen ('de opknapbeurt van het keukenblok'), leeftijdsverschillen en ouder worden ('Jack is 60 I am 44').

Weinig spektakel

De kleuren, veel zuurstokroze, lichtblauw en appelgroen, koos ze vanwege hun imago van schattigheid, meisjesachtigheid en zoetigheid. In 1990 had ze haar eerste tentoonstelling in New York, sindsdien exposeert ze over de hele wereld. In 2013 zette ze een zeven meter hoge theepot met bloemenmotief bovenop winkelcentrum Hoog Catharijne in Utrecht.

Ze maakt, zo is ook in het Stedelijk te zien, twee soorten werken. Om te beginnen tekeningen op A4-formaat, zo eenvoudig als ze eruitzien, met gekleurde stift en misschien zo af en toe een ballpoint. Daarnaast vergroot ze sommige van die tekeningen uit tot museumzaalformaat. Heel zorgvuldig houdt ze daarbij vast aan de nonchalance van de tekeningen, en soms maakt ze delen van de tekening in drie dimensies.

Muurschildering van Lily van der Stokker in het Stedelijk Museum. Beeld Gert Jan van Rooi

Die muurschilderingen maakt ze speciaal voor de gelegenheid op de museummuur: een heel tijdelijk kunstwerk dus, dat aan het eind van de tentoonstelling weer wordt overgeschilderd. Helaas heeft ze voor deze tentoonstelling in Amsterdam, afgezien van het keukenwerk, weinig spectaculaire muurschilderingen en driedimensionale werken gemaakt. In de laatste zaal staan bijvoorbeeld de namen van haar fysiotherapeuten in Amsterdam en New York, de steden waar ze woont, in wit op de witte muur, het valt een beetje weg.

'Ik ben gestopt met de kunstwereld en werk nu in een verpleegtehuis', staat er in een kleine tekening. 'Ik geef nu boterhammen met hagelslag aan demente bejaarden', in kleine letters ernaast, een werk uit 2007. Een bevlieging? Of een hersenspinsel?

Jammer dat er weinig spektakel is. In de mooie oeuvrecatalogus die bij de tentoonstelling verschijnt, zijn foto's te zien van indrukwekkende (en vaak ook lachwekkende) installaties, die in Amsterdam ontbreken.

'Only yelling older women in here Nothing to sell' op een roze wolk-bord. Twee roze langwerpige vormen bovenop elkaar, met het bijschrift 'laying here together'.

En een beetje niksige tekening, gatenkaas, waar bijstaat 'Het museum koopt dit niet, denk ik.' Heerlijk verfrissend, zulke pretentieloze kunst, die je tóch aan het denken zet. Daar zou je meer van willen zien.

'Lily van der Stokker: Friendly good’ is te zien tot 24 februari 2019 in het Stedelijk Museum in Amsterdam. De catalogus kost 40 euro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden