Libanees zangtalent Melhem Zein brengt oosterse klanken naar het Concertgebouw

Met zijn vocaal bereik kan Melhem Zein de meest uiteenlopende Arabische muziekstijlen aan.Beeld rv

Arabische trommels, houtblazers en lyrische zang: het Concertgebouw brengt vanaf maandag muziek uit het Midden-Oosten. Een van de sterren van het muziekfestival 'Turning East' is de Libanese zanger Melhem Zein. Zijn stem is betoverend, ook voor wie zijn teksten niet verstaat.

In de videoclips op YouTube ziet hij er wat gewoontjes uit: de Libanese zanger Melhem Zein. Anders dan de grote Arabische popsterren presenteert hij zich niet op en top gestyled in snel gemonteerde clips. Maar zodra de 35-jarige Libanees, die woensdag in het Concertgebouw optreedt tijdens het Turning East Festival, begint te zingen, is duidelijk dat hij een bijzondere artiest is.

Zein beschikt namelijk over een lyrische en zeer wendbare stem, die de luisteraar moeiteloos meeneemt in zijn belevingswereld. Ook als je geen woord van de teksten verstaat, kun je zijn emoties probleemloos navoelen. Het is een stem waardoor je je maar al te graag laat betoveren.

Bovendien heeft de zanger uit de Bekaa-vallei een vocaal bereik waarmee hij de meest uiteenlopende Arabische muziekstijlen aankan. Zo nam hij deel aan het televisieprogramma 'The Ring', waarin zangers elkaar uitdagen verschillende stijlen te zingen. Tot ieders verbazing slaagde hij erin feilloos Irakese maqam te zingen, een klassieke muziekstijl die zangers doorgaans pas na vele jaren studie onder de knie hebben.

Berg-stijl

Op zijn albums legt Zein zich echter vooral toe op de berg-stijl die, zoals de naam al aangeeft, afkomstig is uit de bergen van Libanon. Het is een een traditionele muziekvorm, die in Libanon bij jong en oud populair is. Kenmerkend zijn de levendige zangvorm en het gebruik van instrumenten als houtblazers, bas en darbouka (Arabische trommel). Zeins interpretatie van de berg-stijl is in Libanon zelfs zo geliefd dat hij de bijnaam el-raïs, de president, kreeg.

Het was ook deze stijl die zijn doorbraak zou inluiden. Al op jonge leeftijd was zijn zangtalent opgevallen en won hij zangwedstrijden in zijn regio. Het grote publiek leerde hem echter kennen toen hij in 2003 op twintigjarige leeftijd meedeed aan de televisietalentenjacht 'Superstar', een soort Arabische 'Idols'. Het leverde hem vanaf de eerste uitzending vele fans op, onder wie Raya Yacoub. "Superstar was toen groot nieuws in de Arabische wereld en ook bij de Arabieren in Nederland", herinnert de Nederlandse van Irakese komaf zich. "Iedereen die ik kende volgde het. We hadden allemaal verwacht dat Melhem zou winnen. Hij raakte ons meteen. Hij heeft een warme stem, die tegelijk heel krachtig is en heel fijn om naar te luisteren. Toen hij niet won maar derde werd, was dat echt een schok. Ik baalde enorm omdat ik dacht dat hij geen plaat zou uitbrengen. 

Maar hij kwam al snel met een eerste hit en sindsdien ben ik hem blijven volgen. Wat ik leuk vind is dat hij niet alleen Libanese muziek, maar ook andere stijlen zingt, zoals Irakese en Egyptische liedjes. En dat hij de tijd neemt voor zijn fans. Hij is niet een artiest die bij een concert snel naar binnen rent, maar hij neemt de tijd om met zijn fans te praten."

Startpunt

Hoewel Zein dus niet met de eerste prijs aan de haal ging, was zijn deelname aan Superstar wel het startpunt van zijn muzikale loopbaan. Inmiddels heeft hij diverse albums uitgebracht, waarop hij de traditionele berg-stijl aanvult met meer hedendaagse songs en zo ook een jong publiek weet aan te spreken.

Zeins ster is in het hele Midden-Oosten rijzende en heeft hij zijn eigen televisieprogramma: 'De Reis van Melhem' op de zender MBC, waarin zijn muzikale loopbaan minutieus uit de doeken wordt gedaan. Woensdag kan het Nederlandse publiek voor het eerst live kennismaken met de zanger en zijn liederen, waarin hij universele thema's als het leven en de liefde bezingt.

Heel soms snijdt de zanger ook politieke onderwerpen aan. Zo heeft hij in de begindagen van de oorlog in Syrië een ode aan het Syrië van president Bashar al-Assad opgenomen ('Baddi ghaazil Suriya'). Gevraagd naar een reactie laat de zanger aan Trouw weten dat hij daar niet meer bij stil wil staan.

Turning East

Vanaf maandag staat het Concertgebouw zes dagen in het teken van de muziek uit het Midden-Oosten met het Turning East Festival. Arabische sterren onder wie de Libanese zanger Melhem Zein en de Marokkaanse zangeres Asma Lmnawar zullen in Amsterdam hun opwachting maken. Daarnaast staan er ook nevenactiviteiten zoals proeverijen en een fototentoonstelling op het menu.

Het idee voor het festival ontstond door een gesprek met schrijver Adbelkader Benali, legt Concertgebouw-directeur Simon Reinink uit. "We spraken over de vraag waarom zo weinig mensen met roots uit het Midden-Oosten naar het Concertgebouw komen. Het antwoord was verrassend simpel: er is niks voor ze. Hun helden komen niet naar het Concertgebouw. Met dat gegeven zijn we aan de slag gegaan en daaruit is Turning East geboren."

Met het festival wil het Concertgebouw ook de Nederlanders met roots in het Midden-Oosten aanspreken. "We willen een toegankelijk podium zijn voor zoveel mogelijk mensen. Dus als de samenstelling van de Nederlandse samenleving diverser wordt, moet ook de programmering diverser worden. Daarnaast willen we een relevant podium zijn voor de actuele muzikale ontwikkelingen. En die komen voor een deel ook uit die regio."

Het is de bedoeling dat de Midden-Oosterse muziek een vast onderdeel in de programmering gaat worden. Ook in het nieuwe seizoen zullen dus regelmatig sterren uit die regio te zien zijn in het Amsterdamse Concertgebouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden