Lil Nas X (met microfoon) bij de MTV Video Music Awards in New York.  Beeld Getty Images for MTV/ViacomCBS
Lil Nas X (met microfoon) bij de MTV Video Music Awards in New York.Beeld Getty Images for MTV/ViacomCBS

ProfielLil Nas X

Lhbti+-boegbeeld Lil Nas X gaat nu ook figuurlijk met de billen bloot

POP

Lil Nas X | Montero (Sony)

★★★★☆

In zijn clips heeft Lil Nas X er geen moeite mee om uit de kleren te gaan. Op zijn debuutalbum Montero gaat hij ook figuurlijk met de billen bloot.

Succes komt te voet en gaat te paard, zo wil een oude popwijsheid. Bij Lil Nas X ging dat anders. In de video van doorbraakhit Old Town Road denderde hij – weliswaar stapvoets – op de rug van een makke ros de muziekwereld binnen. En als zijn vorige week verschenen debuutalbum een ding duidelijk maakt is het dit: hij is gekomen om te blijven.

In de zomer van 2019 – de zomer van Old Town Road – had niemand daar een cent voor gegeven. Ook Lil Nas X zelf niet. Het werkte uitstekend, die combinatie van trap (een moderne hiphopstroming) en ouderwetse country, maar hij was heus niet de eerste die die werelden samenbracht. De beat had hij voor een paar tientjes uit een databank op internet gevist. Goed, dat verslavende refrein had hij zelf geschreven, maar maakte dat hem een grote belofte? Kom nou!

Marketing, daar was hij goed in. Op sociale media gingen zijn grapjes, plaatjes en filmpjes geregeld viraal. Die ervaring zette hij in om Old Town Road onder de aandacht te brengen. Vooral op TikTok werd het nummer goed opgepikt, niet in het minst dankzij het bijpassende dansje. En toen kwam er een geschenk uit de hemel.

Langste nummer 1 hit ooit

Afzender: conservatief Amerika. Old Town Road zou niet genoeg elementen uit de country bevatten en werd van de genrehitlijst verbannen. De ophef die volgde, wist Lil Nas X perfect in zijn voordeel uit te spelen. Gevolg: de langst genoteerde nummer 1 hit in de Verenigde Staten ooit.

Goed verhaal, maar dat lukt natuurlijk geen tweede keer. De nieuwe single Rodeo bewees wat iedereen al dacht: deze man beheerst precies één trucje en zal spoedig in de vergetelheid raken. En toen kwam de plottwist: Lil Nas X kwam uit de kast.

Hij begon over zijn liefdesleven en zijn verlangens te zingen en groeide uit tot een boegbeeld van de lhbti+-gemeenschap. Conservatieve tegenstanders joeg hij op de kast met de video van Montero, het titelnummer en muzikale hoogtepunt van zijn debuutalbum. De clip zit vol verwarrende Bijbelse verwijzingen: Lil Nas X kust de slang uit het paradijs en daalt paaldansend af naar de hel, waar hij Satan een erotische lapdance geeft, hem de nek omdraait en zichzelf kroont tot koning van de onderwereld.

Stijlvol en geil, maar nu met homoseksuele koppels

Andere video’s volgden. In Industry Baby danst hij met zijn medegevangenen naakt onder de douche. In That’s What I Want bedrijft hij tijdens een honkbalwedstrijd in de kleedkamer de liefde met een teamgenoot. Dergelijke beelden, stijlvol en geil, zien we al decennia in videoclips, maar vrijwel altijd gaat dat om heteroseksuele koppels.

null Beeld Getty Images for MTV/ViacomCBS
Beeld Getty Images for MTV/ViacomCBS

Voor Lil Nas X is het zelfexpressie, geen provocatie. Maar dat mensen er aanstoot aan nemen, komt hem niet verkeerd uit. Buiten de muziek wakkert hij het vuurtje graag aan. Bijvoorbeeld met zijn zelf ontworpen sportschoen, uitgebracht in een oplage van 666 en naar verluidt voorzien van een druppel mensenbloed. Zo drijft hij het langs politieke lijnen verdeelde Amerika verder uiteen. Hoe harder hij met zijn satan shoes tegen rode schenen schopt, hoe luider de blauwe lof.

Gevolg van dit alles is dat bijna niemand het over zijn muziek heeft. Daar lijkt hij met Montero een einde aan te willen maken – en met succes. Om te beginnen voelt het echt als een album. Dat klinkt misschien logisch, maar je zou de rappers de kost moeten geven die gewoon zoveel mogelijk nummers op hun plaat dumpen in de hoop dat er iets blijft hangen. Met veertien liedjes in veertig minuten is Montero naar huidige maatstaven bescheiden van omvang.

Hij kan het ook zonder ophef

Bescheiden zijn ook liedjes als One Of Me (met Elton John op piano) en het afsluitende duet met Miley Cyrus. Fraaie ballades die, juist door niet om aandacht te schreeuwen, uit de schaduw van hun maker stappen. Ik kan het ook zonder ophef, lijkt Lil Nas X hiermee te zeggen, en dat is waar. De plaat zit vol smakelijke details: een plotselinge loodzware hiphopbeat, elementen uit de flamenco en bovenal de opgewekte hoornsectie die een rode draad door het album blaast.

In het ietwat belegen Dead Right Now valt vooral de thematiek op: zijn getroebleerde jeugd, depressieve gevoelens, de relatie met zijn aan alcohol verslaafde moeder. Ze kan wel zeggen dat ze van hem houdt, maar hoe moet hij dat geloven als ze hem fysiek mishandelt? Minstens zo aangrijpend is Sun Goes Down, waarin hij racisme, pestgedrag, de worsteling met zijn geaardheid en zijn religieuze opvoeding losjes, maar doeltreffend aan elkaar weet te rijgen.

Muzikaal gezien een volger

Niet alles is even memorabel. Het gepoch over zijn succes bijvoorbeeld, gericht aan de ‘haters’ die niet in hem geloofden; het is een uitgemolken concept. Bovendien was hij zelf ook niet altijd zeker van zijn zaak. Het was interessanter geweest als hij zijn fans mee had genomen in zijn twijfel.

Op een paar clichématige midtempo refreinen na valt er verder weinig aan te merken op Montero. Toch blijf je niet helemaal bevredigd achter. Waar Lil Nas X op andere terreinen de tijdgeest definieert, is hij muzikaal gezien vooral een volger. De muzikant staat wat dat betreft nog altijd in de schaduw van het fenomeen.

Lees ook:

Het kunstenaarschap van Kanye West is niet te vangen in een statisch concept als een muziekalbum

Over Kanye West schrijven is het eenvoudigste en tegelijkertijd het lastigste wat er is. Klinkt dat tegenstrijdig?Dan kent u Kanye West nog niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden