Scenebeeld van 'Dancing Apart Together' door Het Nationale Ballet.Beeld Michel Schnater

RecensieBallet

Lef is de uitzondering bij ‘Dancing Apart Together’

Dancing Apart Together
Het Nationale Ballet
★★★☆☆

Het eerste theaterprogramma sinds een halfjaar opent met ‘De Stervende Zwaan’. Dat zou je over the top kunnen noemen; de solo die Michel Fokine in 1905 voor de iconische balletdiva Anna Pav­lova choreografeerde doet nogal een appèl op het melodramatische incasseringsvermogen van een mens.

Soliste Anna Ol maakt zich de fladderbewegingen van een zwaan in stervensnood knap eigen, en neemt je mee in de gelaagde symboliek van het ballet: de zwaan sterft in schoonheid, maar zet als medium tussen leven en dood ook het proces van wederopstanding in gang.

Na maanden van gedwongen lockdown is dat een krachtige boodschap: Het Nationale Ballet gáát ervoor. En hoe – met maar liefst twaalf verschillende balletten op één avond, waaronder opvallend veel groepsstukken. Die mogen weer van het RIVM en dat is een opluchting, want inmiddels kwamen de online eenmansballetten iedereen de neus uit.

Eenduidig palet

Maar twaalf balletten zonder pauze ertussen is meteen wel héél erg veel. En dan beginnen dingen op te vallen. Het Nationale Ballet werkt met choreografen die met een eenduidig palet choreograferen: technisch gezien is het alleszins in orde, maar qua toon is het óf droefgeestig óf luchtig-niks-aan-de-hand.

Het is volgens het boekje en de beproefde formule: groep, duetten, weer terug naar de groep. Als je mazzel hebt zit er een solo in verweven. Het lef om eigenzinnig om te gaan met het balletjargon staat niet erg op de voorgrond. Het voelt als een afgeslankte versie van wat we in het verleden beter hebben gezien. 

Uitzonderingen zijn een paar nieuwkomers en een oude rot: Hans van Manen, 88 jaar jong inmiddels. Zijn ‘Solo’ (1997) wordt ingevuld door drie mannen omdat – aldus de altijd snedige dansmaestro – Bachs vioolpartita te energiek is om door één enkele danser te worden gedanst. Van de drie lapt vooral publiekslieveling Edo Wijnen ’t ’m weer met zijn unieke mix van bravoure en gevoeligheid. Hij levert de betovering die ballet kan bieden.

Nieuwe gemeenschapszin

Van Manens esprit echoot door in ‘Reset’ van Milena Sidorova, een pretentieloos groepsstuk als troost in een wereld van social distancing. Serieuzer is ‘L’Autre Côté’ van Sedrig Verwoert op het gedicht ‘Where will you be’ van de zwarte lesbische dichteres-activiste Pat Parker.

Waar sta je in een wereld die zucht onder een pandemie en kampt met ongelijkheid? Onder de zindering van het avondrood zoeken tien dansers naar een nieuwe gemeenschapszin. Genderrollen verdampen, posities worden met de vuist in de lucht opgeëist. Misschien te plastisch, maar wel een nieuwe, relevante stem in het ballet. En substantieel anders dan waar we al zo lang naar luisteren.

Lees ook: 

Ballet op anderhalve meter afstand: de dansvrijheid is flink ingeperkt

Ook Nederlands Dans Theater komt langzaam uit zijn lockdown. Hoe ziet dat eruit, ballet met anderhalve meter afstand? De studiovloer is door de met grijze tape gemarkeerde vlakken net een tangrampuzzel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden