De trilogie van Jonathan Coe

Uit de kastTriologie

Lees een trilogie, die legt de dagen vast

Over quarantaineliteratuur weten we wel genoeg, nu willen we iets anders lezen. Anna Enquist ziet heil in een reeks die zich voor je uitstrekt in de tijd, ofwel: de trilogie. 

Wat moet je in deze onvoorspelbare tijd lezen om jezelf een enigszins betrouwbare toekomstverwachting te verschaffen; elke dag komt met nieuwe verrassingen, waar kan je nog op rekenen?

Ik zeg: de trilogie! Je hoeft het leestempo niet af te remmen in deel 1 want deel 2 ligt te wachten en daarna komt deel 3 nog. Daarom tip ik vijf trilogieën.

Jonathan Coe beschrijft vijftig jaar Britse geschiedenis en volgt de ontwikkeling van een groep vrienden in de jaren zeventig (‘The Rotters’ Club’), rond de eeuwwisseling in de tijd van Blair (‘The Closed Circle’) en tijdens het dreigende Brexit-referendum (‘Middle England’). Meeslepend!

Jane Smiley vertelt de lotgevallen van een boerenfamilie op het platteland in het midden van Amerika en neemt daar honderd jaar voor: ‘Some Luck’, ‘Early Warning’ en ‘Golden Age’. Dikke, prettig leesbare boeken, al moet je vanwege het enorme aantal personen wel steeds de stamboom erbij houden.

Oergeestige scènes

Van eigen bodem komt de Kesselstrilogie van P.F. Thomése: ‘J.Kessels: The Novel’, ‘Het Bamischandaal’ en ‘Ik, J. Kessels’. De auteur zelf heeft deze trilogie ooit zijn beste werk genoemd. Ik weet niet of hij het meende maar er valt wat voor te zeggen. Stilistisch briljant, inhoudelijk een verleidelijk mengsel van smerigheid en oergeestige scènes. Het laatste deel van deze Brabantse schelmenromancyclus vond ik ronduit ontroerend: een vergeefse zoektocht van de schrijver naar zijn oude makker J. Kessels, het einde van een vriendschap.

Meestal volgen trilogieën een chronologische lijn, denk aan de Scandinavische reeksen: deel 1 over oma, deel 2 over moeder en dan de dochter in het laatste deel. Jane Gardam doet het anders. Zij verhaalt de geschiedenis van een huwelijk tussen twee mensen met elk hun eigen geheim vanuit verschillende perspectieven. Hetzelfde verhaal vanuit de man (‘Old Filth’), de vrouw (‘The Man in the Wooden Hat’) en de minnaar (‘Last Friends’). De boeken lenen zich perfect voor herlezing want je ontdekt steeds weer iets nieuws en de ‘plot’ is buitengewoon ingenieus opgezet en uitgewerkt. De scènes buitelen door de tijd heen, de dialogen zijn voortreffelijk en de personages laten je niet los. Ik hoop vurig dat Gardam het nog op zal brengen een vierde deel te schrijven, uit het oogpunt van Filth’s minnares, want deze serie boeken vind ik het mooiste wat ik de afgelopen jaren heb gelezen. Gardam is 92.

Tot slot een tip voor de voetballiefhebber: de trilogie die Marcel van Roosmalen schreef over zijn voetbalclub Vitesse. De delen verschenen als afleveringen van het literaire voetbaltijdschrift Hard gras: ‘Je hebt het niet van mij’ (nr. 48), ‘Het jaar van de adelaar’(66) en ‘Geef me nog twee dagen’ (78). Het kost even moeite om deze nummers bij elkaar te sprokkelen, maar nu Edward Sturing onlangs weer bij Vitesse is aangetreden als interim-coach kan de fan van goed voetbalproza echt niet buiten het absurde verslag van Van Roosmalen, waarin Sturing een hoofdrol vervult.

Anna Enquist (1945) is dichter, schrijver en psychotherapeut. Ze debuteerde in 1991 met de dichtbundel ‘Soldatenliederen’ en publiceerde sindsdien nog zo’n 10 dichtbundels en romans. In juni 2020 verschijnt een nieuwe dichtbundel van haar hand, ‘Berichten van het front’. Na de zomer verschijnt haar essaybundel: ‘Tegenwind’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden