Review

Lawine aan documentaires op Idfa

Een jongen vertelt recht in de camera hoe hij bij een romantische picknick met zijn vriendin, diep in de bossen, opeens oog in oog stond met een grote bruine beer. En hoe het geluid van zijn mobiele telefoon hen uiteindelijk redde. De beer schrok en zette het op een lopen. Een andere jongen vertelt recht in de camera hoe hij op een dag werd aangevallen door de grote, gevaarlijke hond van de buren. Het beest hapte naar zijn hand, maar zette zijn tanden uiteindelijk in zijn mobiele telefoon.

'Bear' en 'Dog' zijn twee van de vier korte filmpjes uit 'Cell Sto-ries', de eerste documentaire die geheel met de videofunctie van de mobiele telefoon werd opgenomen. Ed Lachman, cameraman van Todd Haynes' 'Far from Heaven' en co-regisseur van Larry Clarks 'Ken Park', presenteert zijn grappige experiment (vier zesluikjes van elk drie minuten) op het 17de International Documentary Filmfestival Amsterdam, dat wordt gehouden in theaters om het Leidseplein. Het betekent een lawine aan documentaires: overzichten, schetsen, verslagen, observaties, portretten, dubbelportretten, associaties, impressies, sketches en audiovisuele essays. En wie dacht dat video gewoon video is, die heeft het mis. Er zijn videobrieven, videodag-boeken en videoberichten. Evenals het International Film Festival Rotterdam (IFFR) barst het (Idfa) bijna uit zijn voegen, met debatten, workshops, discussies en misschien wel gewone gesprekken. Met een retrospectief, een marathon, een themamiddag en een talk of the day. Met speciale programma's voor ouderen en jongeren, en met speciale avonden voor swingers in Paradiso. Een overkoepelend thema gaf festivaldirecteur Ally Derks haar breed uitwaaierende programma dit jaar niet, al staat ze wel stil bij het grote aanbod aan documentaires uit en over Afrika, en de vele documentairemakers die de brandhaarden in de wereld opzochten: Irak, Afghanistan en Tsjetsjenië. Daar kan Argentinië met gemak aan worden toegevoegd.

Documentairemakers lijken zich dit jaar zelfs te verdringen om hun visie op de Argentijnse crisis te geven. In '19/20' komen nabestaanden aan het woord van de mensen die op 19 en 20 december 2001 bij de demonstraties in Buenos Aires om het leven kwamen. In 'The Take' ondernemen Naomi Klein en Avi Lewis een tocht langs door werknemers teruggevorderde fabrieken. En Fernando A. Solanos gaat in het ambitieuze 'Memoria del Saqueo' ('A Social Genocide') zelfs terug naar de uit koloniale tijden stammende schulden die banken invloed gaven op de politiek. Het is het klassieke beeld van de dokter die zich geen raad weet met alle ondervoede kinderen dat het langst blijft naspoken. Het is een beeld dat in vele documentaires eerder te zien was, en in vele documentaires te zien zal zijn. Het ligt aan de kracht en de inventiviteit van de documentairemaker of hij het cliché nog kan ontstijgen. Solanos kan het.

Brandhaarden te over, maar voor wie aansluiting zoekt bij Ed Lachmans mobiele experiment is er ook 'A Decent Factory', waarin Nokia - de fabrikant van mobiele telefoons - worstelt met het probleem van maatschappelijk verantwoord ondernemerschap. Fabrieksmeisjes die aan de lopende band adaptors in elkaar zetten, voor minder dan het minimumloon. Idfa laat je ook op een andere manier naar je 'mobieltje' kijken. En voor wie geen beelden meer kan verdragen: de radiodocumentaire heeft ook zijn plek gekregen op het festival. Donkere zaal, alleen geluid. Of toch nog beeld? De Engelse ondertiteling rollend over het doek?

Het 17de International Documentary Filmfestival Amsterdam wordt t/m zondag 28 november gehouden in theaters om het Leidseplein in Amsterdam. Info: www.idfa.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden