Theatterrecensie Language

‘Language’ is een ­intrigerende soort van Ted-talk

Language Beeld Sanne Peper

THEATER
Het Nationale Theater/Zaal 4A
‘Language’
★★★★☆ 

Alles is wit. De vloer, het T-shirt, de katheder, het grote achterdoek, de belichting. Zo helder als het thema dat hier behandeld gaat ­worden. Alleen de letters van de boventiteling zijn in contrasterend zwart. Allicht, denkt je brein, en tegelijk: hoezo boventiteling én in het Engels?

‘Language’ heet de voorstelling. Volgens maker/acteur Vanja Rukavina is taal de grootste uitvinding ooit. Uit eigen ervaring werd hij ­gewaar hoe bepalend taal is voor cultuur en identiteit, hoe die je manier van kijken beïnvloedt. En hoe meer talen je spreekt, hoe meer bruggen je naar anderen kunt slaan.

‘Ga aan de slag, leer die taal!’ slingert hij op zeker moment ­woedend de zaal in als iets in het Japans of Duits voorbijkomt. Maar dan is het propere betoog allang vergleden in een energieke performance en hebben scheurtjes in de Engelse vertaling tot een totaal ­ander beeld geleid.

Verpletterende overwaardering van het Engels

De boventiteling blijkt een statement over de verpletterende overwaardering van het Engels als wereldtaal. Rukavina poneert dat met argumenten, maar boeiend is hoe hij het besef heel subtiel laat doorsijpelen. Via een gesprekje met zijn (Bosnische) ouders bijvoorbeeld verandert die boventiteling voor het publiek in een dialoog tussen oog en oor. En later zelfs in een decor van taal- en (Japanse) ­karaktertekens.

Rukavina is Bosniër van geboorte, woont vanaf zijn derde in Nederland, spreekt redelijk vloeiend Japans, heeft een Koreaanse geliefde en een Poolse zwager. Kerstdiners bij zijn ouders thuis zijn een ramp. Dan is niet Engels, maar een enkel woordje, liefdevol in andermans taal geleerd, genoeg om even die gevoelskloof door het gebrek aan één samenbindende taal te versmallen.

‘Language’ is pas in première gegaan en nu al genomineerd voor de BNG Bank Theaterprijs. De voorstelling biedt een verkwikkende kijk op het begrip communicatie. Rukovina legt er zijn ziel en zijn talent als theatermaker in. In beeld en taal, in muziek en dans laat hij zijn drift om iedereen tot het leren van alle bestaande (zesduizend!) talen te pushen ontsporen.

Het raffinement van ‘Language’ schuilt in de manier waarop Rukavina zijn vurigheid gloedvol in ­relativering kan laten overgaan. Zijn persoonlijkheid en geestige anekdotes, nut en manco van taal zijn evenzovele vormelementen van het geheel. Mag Rukavina zijn vuur soms iets te schreeuwerig ­uitspuwen, zijn ‘Language’ is een ­intrigerende soort van Ted-talk. Sterk van inhoud, technisch ­perfect en spannend om naar te kijken.

Te zien t/m 28 mei 2020.

Info: www.hnt.nl/language

T/m 28-5-2020. Info: www.hnt.nl/language

Lees ook:

‘Wie maar één taal leert, leeft met oogkleppen op’

Acteur Vanja Rukavina is een wonder van meertaligheid. Elke taal opent nieuwe perspectieven, vertelt hij in zijn jongste solovoorstelling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden