interview

Laat zien dat je schijt hebt aan iedereen, zegt schoenenkoningin Zeynep Dag

Beeld Martijn Gijsbertsen

Van achterbuurt tot Hollywood. Het sprookjesverhaal van de Brabantse ontwerpster Zeynep Dag krijgt eindelijk een happy end, met een uiterst succesvol 2018. Haar motto: alles is mogelijk.

Schoenenontwerpster Zeynep Dag is op elke school en opleiding gepest en ondermijnd, maar ze zette door. De vrouw met het vette Brabantse accent verkoopt nu haar unieke modellen aan de rijksten op aarde. Er is meer goed nieuws: zij heeft een miljoenencontract met Mexx afgesloten. En Dag, van Turkse komaf, is vorige maand gekozen tot etnisch onderneemster van het jaar.

Rihanna en andere Hollywoodsterren lopen op haar exclusive luxury heels. Haar bedrijf Alzúarr verkoopt vooral online, in dirham, rial, pond en Hongkong dollar. Maar Zeynep Dag opent ook winkels in Qatar en Dubai. Rusland houdt haar pakketten aan de grens tegen, terwijl China druk is met kopiëren.

Is dit het jaar van Zeynep Dag?

“2017 was ook spectaculair. Ik begon toen mijn onderneming en hoopte tien of vijftien paar schoenen te verkopen om met dat geld een nieuwe collectie te kunnen maken. Maar de gehoopte ­jaaromzet had ik de eerste maand al binnen. Na vijf maanden had ik een showroom in Parijs.

“Mijn schoenen beginnen bij 350 ­dollar. De knielaarzen van bladgoud die ik op verzoek van een styliste in Hollywood maakte, kosten 25.000 dollar. We maken ook speciale maten en kleuren, dat customizen begint bij 2000 euro.

“Ik werd uitgenodigd door het grootste pr-bureau in New York om samen te werken. Dat vraagt 6000 euro per maand. Ik dacht: dat kan ik anders. Door alle problemen in mijn jeugd heb ik mijn creatieve intelligentie continu ontwikkeld. Toen vriendinnen zeiden dat mijn ontwerp perfect zou zijn voor zangeres Rihanna, dacht ik: hoe kom ik bij haar? Via een foto op een fanpage op Instagram hapte zij toe. Ze kocht direct mijn halve collectie. Moest ik alles voor haar in maat 41 laten maken. Aan pr ben ik geen cent kwijt geweest.”

Na Rihanna volgde half Hollywood. Dacht u direct al zo internationaal?

“Mijn smaak is heel uitgesproken, niet Hollands. Inspirator voor mij is bijvoorbeeld Hussein Chalayan die een rok als tafel ontwierp. In de kunst kan alles! Ik wilde iets maken wat nog niet bestaat. De dure Manolo Blahniks, Louboutins, als je objectief kijkt, zijn ze niet zo speciaal. Ik wil echt iets unieks creëren. Daarom komen de klanten ook bij mij.

“Ik hou van het exotische, bling, glinsteren. Arabische vrouwen houden meer van over the top. De Verenigde Arabische Emiraten vormden vorig jaar 30 procent van de omzet, dit jaar al 65 procent. Het zit erin dat ik Eindhoven voor Dubai verruil, waar ik nu een locatie voor een winkel zoek. Vrouwen uit de Emiraten lopen vaak in nikab en kunnen alleen hun schoenen laten zien, dat is hun identiteit. Ze bestellen makkelijk twee of drie paar. De schoen met de orchideeën is daar het populairste. Die ontwierp ik voor mijn moeder. Een orchidee is tijdloos, net als mijn liefde voor haar. Eigenlijk is mijn hele collectie een ode aan mijn moeder.

“Omdat Arabische vrouwen de schoenen willen passen, en regelmatig in Parijs winkelen, ben ik daar een showroom begonnen. In januari opent een pop-upstore in Qatar die daar rond gaat trekken. De winkels zijn voor de branding, het merendeel verkoop ik ­online. Je kunt Alzúarr-schoenen alleen op onze website kopen, om het exclusief te houden.

“Ik wilde niet alleen afhankelijk zijn van de Arabische markt. Mijn vader heeft me geleerd dat ondernemen gaat om geld verdienen. De grootste markt is Amerika, dus bedacht ik hoe ik de VS erbij kon betrekken. Ik kwam op de schoenen met pistolen, en lippen. Het pistooltje is een metafoor. Niet vanwege het wapengeweld in Amerika, maar omdat mijn familie altijd zei: Zeynep is net een soldaat. Ze is nooit bang. Mijn vader vond mij eigenlijk een jongetje.”

Nog gefeliciteerd. Op het podium op de gala-avond voor etnische onderneemsters was u in tranen.

“Ik heb jaren zo hard gewerkt. Dit was het moment van de realisatie: je kunt het! Jaren heb ik niet gehuild, zo bevroren was ik. Als kind was het ongelooflijk zwaar. Ik werd enorm gepest op school. Er was zoveel pijn, angst en verdriet. Als ik weer huilend thuiskwam, zei mijn vader: ‘Jij moet harder worden. Je moet overleven.’ Mijn moeder zei: ‘Huil niet, want je bent niet zwak.’ Het is moeilijk als je in de periode dat je je ­persoonlijkheid ontwikkelt, jezelf niet kunt tonen.

“Mijn ouders zeiden ook altijd: ‘Wil je ervoor gaan? Dan moet je ervoor gaan! De volle 100 procent.’ Mijn vader begon op zijn veertiende met werken en had op zijn dertigste genoeg gespaard om zijn eigen autobedrijf te starten. Dus ik heb het ondernemen en doorzetten wel van huis uit meegekregen. Heel hard werken, vechten, en weten wat je wilt. Dan is alles mogelijk.”

Hoe ging dat bij u op school?

“Ik zat in Eindhoven op een basisschool met witte kinderen uit een villawijk en zwarte kinderen uit een achterstandsbuurt. Ik was erbij als klasgenootjes gingen paardrijden en tennissen. Toen zag ik: zo kan het leven ook zijn. Het schooladvies was simpel: de witte ­kinderen gingen naar havo/vwo, wij naar het vmbo. Docenten twijfelden erg aan mijn intelligentie.

“Mijn ouders hebben echt moeten vechten om mij op vmbo-kader te ­krijgen. Ze geloofden in mijn droom. Op die school was ik het enige meisje dat met leren bezig was. Ik wilde tools om vooruit te komen. Mijn kledingstijl was ook anders, uitgesproken, met kleuren. Ik hield van gekke combinaties van tassen en schoenen, dat werd niet geaccepteerd daar. En ik hield van korte jurkjes. Op die zwarte school werd ik uitgescholden voor hoer als ik in ­minirok kwam. Docenten zagen het wel degelijk als ik gepest werd, maar ze grepen niet in.

“Gelukkig kon ik over naar vmbo-theoretisch waar een docent wel in mij geloofde. Dankzij hem kwam ik op de havo. Die was heel wit en daar probeerde ik te integreren. Ik moest tonen dat ik als buitenlander toch mee kon ­komen. In Tilburg ging ik in 2008 toegepaste vormgeving studeren. Ook daar twijfelden docenten aan mij. Begreep ik de opleiding wel? Ze maakten voor mij een speciale toets om te testen of ik het aankon.

“Toen ik na mijn propedeuse trots vertelde dat ik al werkte als productiefotograaf voor kinderkleding, zei een docent: ‘Ga toch werken, jij hoort hier niet.’ Maar de directeur van hogeschool Fontys in Tilburg geloofde in mij en zag mijn strijd. Hij was degene die mij in 2014 aannam als docent, toen ik mijn master kunstgeschiedenis en docentenopleiding ArtEZ had afgerond. Zelfs toen gooide een oud-docent, mijn ­nieuwe collega, de deur van de ver­gaderruimte voor mijn gezicht dicht. Hij kon het niet accepteren. Schoenen, dat is niks, denkt hij.”

Inmiddels werpt uw inzet zijn vruchten af en zit het u mee. Voelt het een beetje als het sprookje van Assepoester?

“Toen ik op dat podium stond, besefte ik: je hebt het geflikt. Jaar in jaar uit heb ik op elke school en opleiding continu vooroordelen moeten bestrijden en doorgevochten. Zelfs de docenten moesten me niet. Ik moet toch weer huilen, als ik nu erover vertel. Ik sta dit jaar vaker stil bij mijn succes.”

Staan uw schoenen, waar je met moeite op kunt lopen, voor een nieuw ­feminisme?

“Mijn schoenen zijn voor de krachtige vrouw die durft. Zij laat aan de wereld zien: Ik sta er. Ik ontwerp geen platte schoenen. Daarmee kan ik geen kracht laten zien. Als je pijn hebt, kom je wel ergens. Het is belangrijk dat iedere vrouw laat zien wie zij echt is. Op mijn hoge hakken voel ik mij supervrouwelijk en heel krachtig. Op de gala avond droeg ik het model, waarop in diamantjes staat Fuck Off. Je moet durven laten zien dat je schijt aan iedereen hebt. Dat is de vertaalslag van mijn leven.”

U lacht en giebelt veel en komt niet over als een keiharde zakenvrouw.

“In zaken moet je keihard zijn. Er zitten veel mannen in de productie, dus ik moet mijzelf duidelijk maken. Maar ik vind het ook heel belangrijk om mijn werk vanuit liefde te doen. Als een medewerkster appt dat ze 5 minuten later komt, antwoord ik: ‘Doe maar kalm aan’. Ik heb liever dat ze veilig aankomt.

“Het werkt niet als ik tekeer ga. Daarom praat ik ook over ‘ons’ bedrijf, dat is niet alleen een Brabantse uitdrukking. Iedereen is voor mij gelijk, we doen het samen, zonder hen red ik het niet. Soms merkt iemand dat ik moe ben en zegt dan: ‘Ik ga morgen wat ­gezonds voor je maken en meenemen.’ Hoe lief is dat? Als ik de hashtag ­#liefdeisalles gebruik, bedoel ik dat je alle liefde ook terugkrijgt.”

U geeft nu op diverse plaatsen les?

“Daar ben ik zó trots op. Die enkele ­docent die er toen voor mij was, dat was zo mooi. Ik wil ook voor een andere leerling het verschil maken. Voor het nationale project Ambassade Tour ­begeleid ik een jaar lang jonge vrouwen die lang werkloos zijn geweest of een bedrijf willen opstarten. Ik geef les aan het World Fashion Center Amsterdam, en ik geef masterclasses met privé-­begeleiding.

“Op de gala-avond kwam het verzoek of ik wil helpen bij de school die organisator Etnische Zakenvrouwen Nederland dit jaar sponsort. Ik zei ­direct ‘ja’.

“Ik krijg veel van dat soort aan­vragen voor hulp.Veel jonge vrouwen willen een onderneming starten. Het beeld is dat fashion fabulous is. Maar ik moest in het begin echt zoeken naar het goedkoopste vliegticket. Zo geweldig is het allemaal niet, het is keihard werken. Het is bloedirritant als vrouwen onrealistisch denken dat je zo ­binnen bent. Het begint met studeren, dat is zó belangrijk.”

En waar is Zeynep Dag over tien jaar?

“Dan heb ik het meest exclusieve schoenenmerk van de wereld. Dan draagt koningin Maxíma mijn schoenen en werk ik samen met lingerie­bedrijf Victoria’s Secret. Als de prog­noses kloppen, loopt de omzet volgend jaar al in de miljoenen.”

Lees ook:

Etnisch zakenvrouw 2017 Eveline Wu: Ik wil weten hoe ver ik het kan schoppen

‘Ik proef altijd alles wat ik maak: ik moet weten of de smaken goed uitkomen en hoe de combinaties zijn. Maar als vrouw en chef-kok moet je wel aan de lijn denken, vind ik. Collega’s met een buikje plaag ik weleens: zo wil ik er over tien jaar niet uitzien.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden