Review

Laat Frans Brüggen maar schuiven

Als het openingsweekeinde van het Utrechtse Festival Oude Muziek een staalkaart is voor de koers die het vaart, dan heeft het vrijdag en zaterdag zijn bestaansrecht voor de komende tijd meer dan duidelijk gemaakt. Naast de 'traditionelere' programma-onderdelen heeft het festijn oor voor vernieuwing. En wordt het oog bovendien niet vergeten.

Zelden meegemaakt dat ik me bij een voorstelling zat te ergeren en dat die wrevel oversloeg in bewondering met terugwerkende kracht. En nooit gedacht dat me dat nog eens zou overkomen bij het Festival Oude Muziek. De openingsvoorstelling 'FOI' van Sidi Larbi Cherkaoui nestelde zich ongemerkt in je hoofd, om daar tot ver in het weekend verwarring te blijven zaaien.

In 'FOI' (geloof) bracht Cherkaoui de vroege meerstemmige muziek uit de veertiende eeuw samen met een bonte opeenvolging van tableaux vivants, uitgebeeld door dansers die ook nog eens uitstekend konden zingen en acteren. De choreograaf had zijn personages in een hoek gedreven, tussen twee stalen wanden waarvan een spleet in de hoek een kleine mogelijkheid ter ontsnapping bood. Op dat kleine speelvlak (van bovenaf bespied en begeleid door Capilla Flamenca van Dirk Snellings) kon hij met zijn mensen experimenteren als in een laboratorium. Met engelen als zijn helpers, in het wit geklede dansers als schaduwen van de personages.

Wat zou er bijvoorbeeld gebeuren als je die vrouw met dat rode jurkje (je weet wel, die kletskous) koppelt aan die jongen in dat pak? Dat wordt vast neuken. Of dat meisje dat, geslagen door het leven, zichzelf verontschuldigt voor haar eigen bestaan? Laat die twee engelen maar even hun onlusten op haar botvieren. Wie is die born again christian, die zwarte kerel met die jurk? En waarom hangt die andere vrouw portretten opt Is dat soms haar zoon?

De uitvoering van al die verhalen over het leven zelve was subliem: geweldige dansers, begeleid door even prachtige musici. Het was alsof je de vroege polyfonie (waarin iedere stem lekker zijn eigen gang gaat) verbeeld zag in de beeldlagen op het toneel. Cherkaoui had die alleen niet zo hoeven overladen met zware symboliek, vaak net zo plat als zijn gevoel voor humor. En met minder verhaallijnen was de voorstelling ook wel overeind gebleven: uitwonen van materiaal had misschien wat meer diepte opgeleverd.

Maar toch: vernieuwend tot ver over de hekken van het festival. Dat kan ook worden gezegd van de uitvoering van werk van Schumann en Brahms door het Orkest van de Achttiende Eeuw. In hun vierde huid is dat gezelschap inmiddels ver in de negentiende eeuw beland. En ook in die muziek toonde het orkest van Frans Brüggen zich ongeëvenaard, alsof je naar een klein en hecht ensemble zat te luisteren: zuiver, lijfelijk en fris. Vooral het Vioolconcert van Brahms (met de krachtige solist Thomas Zehetmair) was een lust voor het oor. Laat Brüggen vooral nog even doorschuiven in de tijd. En laat het festival naast conventionelere (maar niet minder fraaie) onderdelen zoals het Monteverdi/De Monte-programma van Concerto Italiano op die manier doorgaan de nieuwheid van de oude muziek te benadrukken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden