‘La Pretenza’ Beeld Sanne Peper

Recensie Theater

‘La Pretenza’ geeft een lekker rommelige schets van oude en nieuwe tijden

Frascati Producties/Toneelgroep Oostpool
‘La Pretenza’
★★★☆☆

Alles moet veranderen, opdat alles uiteindelijk hetzelfde blijft. Dit wat cryptische zinnetje is het credo van de voorstelling ‘La Pretenza’. Het schrijvers- en regisseursduo Jan Hulst en Kasper Tarenskeen heeft daartoe de Italiaanse roman ‘Il Gattopardo’ naar eigen zeggen door de gehaktmolen gehaald.

Dat is te merken. Volijverig strooit het tweetal met anachronismen, mengt de oorspronkelijk poëtische taal nadrukkelijk met hedendaagse termen, slaat in de onderlinge en maatschappelijke relaties nieuw verzonnen tonen aan en verwijst in beelden naar volstrekt uiteenlopende situaties of achtergronden.

Stijlvast is ongeveer het laatste wat je van het werk van Hulst/Tarenskeen kan zeggen. Dat is de charme. Tegelijk kleeft er een nadeel aan. Vaak lijkt de speelsheid vooral de humor te dienen. Dat gaat wel ten koste van het thema.

Teloorgang van de aristocratie

‘Il Gattopardo’, in het Nederlands ‘De tijgerkat’, is de enige roman van Giuseppe Tomasi di Lampedusa en is pas in 1958, een jaar na diens dood, uitgegeven. Het groeide alras uit tot een ware klassieker als beschrijving, van binnenuit, van de overgang naar een nieuwe tijd en de teloorgang van de aristocratie.

De universele betekenis van de roman inclusief de culturele en sociale omslag krijgt in deze voorstelling heel andere contouren. Het toneelbeeld wordt gedomineerd door een reusachtig portret van de overleden moeder, een romantische still van Claudia Cardinale uit Visconti’s verfilming in 1963. Op een scherm achter glazen deuren woeden golven als metafoor van onrustige tijden en komt later een eindeloos lang cruiseschip langs gevaren als symbool van de nieuwe tijd.

De kathedraal is een reli-shop geworden

Qua verhaal ligt het accent op zoon Paolo, die zijn vader Fabrizio zijn elitaire opvoeding kwalijk neemt. Hij had liever van de muziek van dj’s als David Guetta willen houden, zoals zijn leeftijdgenoten, dan van Puccini. Dat hij ook de homoseksuele toenadering van neef Tancredi aanvankelijk afwijst, is dan weer van heel andere orde. Net als de mededeling dat de kathedraal in Palermo een reli-shop is geworden. Of de verrassing dat veroveraar Garibaldi zich eveneens tot de herenliefde heeft bekeerd.

Intussen verandert een honds bepruikte bediende op Charlie Chaplin-schoenen in zelfstandig ondernemer, die toch weer op zijn schreden terugkeert. En dat Fabrizio zijn onbegrip transformeert in berusting, uit zich weer in een voorgebonden schortje en een zelf geroerd potje ‘knof’ uit de keuken. Zo is de hele schets van oud en nieuw een bric-à-brac van vondsten, lekker rommelig en werkelijk amusant, beklijvend voor de duur van de voorstelling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden