Interview Expositie

Kunstenaars Gil Nader (51) en Moti Porat (47) nemen je mee in de werelden van migranten en gokken

Gil Nader (rechts) en Moti Porat. ‘Het begrip kans is belangrijk in de gokhal.’ Beeld Otto Snoek

Kunstenaars Gil Nader (51) en Moti Porat (47) snijden in hun werk graag politieke en maatschappelijke vraagstukken aan. In ‘Wild Bet’ nemen zij de kijker mee in de werelden van migranten en gokken, en laten ze zien hoe deze met elkaar verweven zijn.

Wie binnenkomt in de expositieruimte van Tent in Rotterdam betreedt een wereld van gokhallen met kitscherige vloeren van rood fluweel, luxe leren stoelen en lonkende gokmachines met knipperende lampjes. Maar het kunstenaarskoppel Gil & Moti, dat samen werkt én leeft, schotelt de kijker in ‘Wild Bet’ ook de schrijnende kant van de gokwereld voor.

Een nagebouwd, sober ingericht bruin achterkamertje waar kaartspellen worden gespeeld. Beelden van migranten die uit eenzaamheid of verveling een muntje in een automaat gooien en een gok wagen. Op zoek naar een beetje geluk en een beetje contact.

Het duo speelt met diverse kunstvormen in aparte ruimtes van de tentoonstelling, ieder een eigen sfeer. De kunstenaars laten zien van alle markten thuis te zijn: schilderijen, foto- en videomateriaal en zelfgebouwde installaties.

Wandelend kunstwerk

Gil Nader (51) en Moti Porat (47) zijn lastig van elkaar te onderscheiden: sinds zij naar Rotterdam zijn verhuisd gaan zij iedere dag identiek gekleed, van streepjestrui tot felgekleurde bril. Samen hebben ze één telefoon, één portemonnee en één bos sleutels. “Het is een onderzoek naar wat individualiteit is”, vertelt Moti. “Dus ja, eigenlijk zijn we een soort wandelend kunstwerk.” Het is ook een manier om met mensen in contact te komen, geeft het tweetal aan. Gil: “Als we over straat zouden lopen met jou, kijken mensen toch sneller naar ons. Omdat we opvallen.”

Gil & Moti raakten geïnspireerd in Helsinki, waar zij verbleven voor een ander project. “In de Finse supermarkten staan vaak gokautomaten”, vertelt Gil. “Het viel ons op dat vooral migranten hierop speelden.” De kunstenaars besloten hierop in de gokwerelden van Rio de Janeiro, Helsinki en Rotterdam te duiken en zich te concentreren op de migranten die ze daar troffen.

Ze voerden persoonlijke gesprekken met hen en legden die op beeld vast. Fragmenten ervan zijn te zien op schermen in de zelfgebouwde houten gokmachines. De migranten geven goudeerlijke en daardoor soms pijnlijke antwoorden op de vragen van de kunstenaars. Gil: “Dat ze geen vrienden hebben in hun nieuwe woonplaats, of verslaafd zijn geraakt aan het gokken.”

De gokautomaat en de gok die een migrant neemt

Gil & Moti zijn een verband gaan zien tussen de gok die je neemt op een gokautomaat en de gok die een migrant neemt als hij het thuisland verlaat en het geluk elders zoekt. Gil: “Het begrip ‘kans’ is belangrijk in de gokhal. Je weet nooit of het lukt en of je wordt teleurgesteld of niet. En dat weten migranten dus ook niet zodra zij vertrekken.”

Volgens het duo is het voor migranten prettig dat zij een eerlijke kans krijgen in de gokhal. Moti: “Die eerlijke kans krijgen ze vaak nog niet meteen in het nieuwe thuisland. Daar moeten ze voor vechten.” In een gokhal hoeft dat niet en zijn ze welkom, legt Gil uit.

Zo’n gok hebben de artistieke mannen zelf ook ooit genomen, door ruim twintig jaar geleden Israël te verlaten en naar Rotterdam te verhuizen. Moti: “Ook wij moesten wennen, op zoek gaan naar onze plek. Verhalen van de migranten zijn daarom heel herkenbaar voor ons.”

De tentoonstelling van het geëngageerde duo sluit aan op vorige werken. Moti: “Wij houden ons al tien, vijftien jaar bezig met identiteit, migratie en klassencultuur.”

De twee willen naar eigen zeggen een brug slaan tussen mensen die elkaar niet kennen. Gil: “We willen mensen van verschillende werelden verbinden.”

Ze hopen dat bezoekers van de tentoonstelling gaan nadenken over de kwetsbare positie van een migrant. Moti: “En dat ze zich realiseren dat integratie beter moet. Wat wij hier laten zien is ook een gevolg van slechte integratie.”

De theatrale ‘totaalinstallatie’ Wild Bet van Gil & Moti is tot en met 12 januari 2020 te zien in Tent, Rotterdam, zie tentrotterdam.nl.

Lees ook:

Architect Alessandro Mendini mag nog één keer uitpakken in het Groninger museum

Alessandro Mendini veroorzaakte 25 jaar geleden nogal wat ophef met het kakelbonte ontwerp van het Groninger Museum. Dit jubileumjaar mocht de architect nog één keer uitpakken in het museum, deze keer met een tentoonstelling over zijn design – al net zo spraakmakend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden