Taal

Kunnen aardappelen zingend wordengeschild?

Beeld anp

Wat is er vreemd aan de zin ‘Luid zingend werden de aardappelen geschild?’ Niet veel, zult u zeggen, of het moet zijn dat het schillen van aardappelen niet meteen aanleiding geeft om in gezang uit te barsten. Maar staat daar niet eigenlijk dat de aardappelen zelf aan het zingen zijn als ze geschild worden?

Ik heb nu een gemeen didactisch trucje met u uitgehaald. Ik heb een ogenschijnlijk onschuldige zin verdacht gemaakt door hem te koppelen aan het humoristische beeld van zingende aardappelen die van hun schil ontdaan worden. Dit beeld krijg u waarschijnlijk nooit meer uit uw hoofd, en het sterkt u in de overtuiging dat er iets mis is aan deze zin. En in feite is dat niet zo.

De taaladviesliteratuur schrijft voor dat het verzwegen onderwerp van een beknopte bijzin (‘zingend’ is zo’n zin, waar niet bij staat wie er zingt) gelijk moet zijn aan het onderwerp van de hoofdzin. Maar dit is lang niet altijd nodig.

Kijk naar het verschil tussen ‘Zingend liepen wij haar tegemoet’ en ‘Zingend troffen wij haar aan’. In de eerste zin is het duidelijk dat wij zingen, maar in de tweede is het toch overduidelijk degene die wij aantroffen, nietwaar? Toch is dit niet het onderwerp. Nog duidelijker is het in ‘Wij liepen haar zingend tegemoet’ en ‘Wij troffen haar zingend aan’.

Moet je nu zeggen dat die tweede zin fout is, omdat die toch zou betekenen dat wij zingen? Dat zou absurd zijn. Niemand vat die zin zo op, en iedereen gebruikt hem zonder problemen. De conclusie moet zijn dat het taalvoorschrift over het onderwerp van de beknopte bijzin niet klopt, en aangepast moet worden.

Grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels, op trouw.nl/taal helderen Peter-Arno Coppen en Ton den Boon ze voor u op. Zelf een taaltip? Mail aan p.a.coppen@let.ru.nl 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden