TaalPeter-Arno Coppen

Kun je besluiten om iets niet te willen?

Een lezeres hoort de laatste tijd vaak zinnen waarin mensen zeggen dat ze ‘besluiten om niet meer te willen deelnemen aan (bijvoorbeeld) de vergadering op woensdag’. Dat klopt eigenlijk niet, zo merkte ze op (in feite sprak ze van ‘klinkklare onzin’), want je besluit dat je iets niet meer doet, of je wilt het niet meer. Maar als je besluit iets niet meer te willen, haal je die twee dingen door elkaar.

Nou lijkt klinkklare onzin mij wat al te streng geoordeeld, maar ik begrijp wel een beetje wat de lezeres bedoelt. Het werkwoord ‘willen’ lijkt een overbodige toevoeging. Als je besluit om iets niet te willen, zeg je dan eigenlijk niet ­gewoon dat je het niet zult doen? Nou nee. Ik denk dat het iets subtieler ligt.

Met tegenzin

Er is een duidelijk verschil tussen ‘Ik besluit om niet meer deel te nemen aan de vergadering op woensdag’ en ‘Ik besluit om niet meer te willen deelnemen aan de vergadering op woensdag’. In het eerste geval ga ik niet deelnemen aan de vergadering op woensdag, en in het tweede geval zou dat best nog kunnen, maar dan doe ik het met tegenzin. De tweede formulering laat de mogelijkheid van mijn deelname dus nog open.

Dat komt doordat het werkwoord ‘willen’ een modaal hulpwerkwoord is. Het zegt niet altijd iets over een ‘wilsdaad’ (een bewuste actie op basis van je wil), maar kan ook iets zeggen over je opvattingen over de wenselijkheid van iets. Als ik besluit om iets niet te willen, dan heb ik voor mezelf vastgesteld dat iets voor mij onwenselijk is. Het besluiten geeft aan dat hier een besluitvormingsproces aan vooraf is gegaan: ik heb erover nagedacht, en ik ben tot de conclusie gekomen dat het voor mij onwenselijk is.

Zo bezien is die toevoeging van ‘willen’ ook een vorm van beleefdheid. Je laat de deur op een kier, maar je geeft aan dat je iets niet prettig vindt. De ander kan daar al dan niet rekening mee houden.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden