Review

Kristien Hemmerechts herleest 'Breakfast at Tiffany's'

Welke klassiekers moeten we in de 21ste eeuw nog lezen? Vandaag test 'het kanon' de houdbaarheid van 'Breakfast at Tiffany's' van Truman Capote 'Breakfast at Tiffany's' is een van de misleidendste romans ooit. De titel suggereert zorgeloze weelde en ook de toon is van een verraderlijke luchtigheid. Mijn lievelingszin staat bijna aan het slot: ,,A girl doesn't read this sort of thing without her lipstick.''

Met 'this sort of thing' bedoelt Capote een brief waarin ze van haar 'verloofde' de bons krijgt - verloofde tussen haakjes omdat het twijfelachtig is of de Braziliaan Jose Ybarra-Jaeger ooit werkelijk van plan was om Holly Golightly ten huwelijk te vragen. Daarvoor is ze te vrijgevochten, te amoreel en te promiscue. Op de naamkaartjes die ze bij Tiffany's heeft laten drukken staat 'Holly Golightly, Travelling'. De kaartjes zijn het enige wat Holly uit die winkel bezit. Tiffany's is de plek waar ze naartoe gaat om tot rust te komen, maar voorlopig heeft ze er niet één keer ontbeten. Dat is voor later, als ze rijk en beroemd is.

De verschrikkelijkste zin is zo verschrikkelijk dat je er makkelijk overheen leest. Net als Holly's aanbidders wil ook de lezer haar zien als een verrukkelijk, licht wezen. Maar in haar leven én in het boek ligt een verontrustende geschiedenis begraven: ,,I've only had eleven lovers - not counting anything that happened before I was thirteen because, after all, that just doesn't count.'' Wat er die eerste dertien jaar precies is gebeurd, komen we nooit te weten. Wel laat Capote haar 'echtgenoot' opduiken, een goedzakkige boer uit Texas die Holly en haar broer vijf jaar geleden in zijn huis heeft opgenomen en Holly dan maar ten huwelijk heeft gevraagd. Zijn vrouw was gestorven en had hem met vier kinderen achtergelaten. Met onnavolgbare Hollyiaanse logica gaf Holly haar jawoord 'omdat ze nooit eerder was getrouwd'. In die tijd heette ze Lulamae en ze moest haar veertiende verjaardag nog vieren. Zij en haar broer waren 'two wild yunguns stealing milk and turkey eggs'.

Volgens de 'echtgenoot' waren ze weggevlucht van de mensen bij wie ze na de dood van hun ouders waren ondergebracht. Doc Golightly dacht zijn 'bruid' te hebben getemd, maar zijn liefde gaf haar de kracht om opnieuw weg te lopen. ,,You can't give your heart to a wild thing.''

Holly ís wild maar ook bang. Ze heeft een naam voor haar angst: 'the mean reds', én een remedie: een bezoek aan Tiffany's. In de geur van luxe voelt ze zich veilig. Ze is een overlever die zich telkens opnieuw uitvindt en transformeert. Schaamteloos gebruikt ze haar indrukwekkende charmes om rijke, domme, oude mannen geld af te troggelen. Als ze al een hoer is, dan is ze er eentje met een hart én een erecode. Nooit vraagt ze een man zomaar om geld, maar ze vraagt geld om naar de powder room te gaan of voor een taxi. Een beetje man begrijpt dat zoiets minstens vijftig dollar kost. En ze maakt zichzelf wijs dat ze van die mannen houdt.

,,I simply trained myself to like older men.''

De lezer ziet Holly door de ogen van haar bovenbuur. Als straatarme schrijver maakt hij geen enkele kans bij haar. Ze noemt hem Fred, naar haar broer, en ze behandelt hem ook als een broertje. Dikwijls zit ze halfnaakt bij hem of ze zit op de rand van zijn bad te kletsen terwijl hij zich baadt. Het lijkt of ze allebei kinderen zijn, of in ieder geval aseksuele wezens. De verteller is verliefd op haar zoals hij als kind verliefd was op 'de oude kok van zijn moeder, de postbode en ooit eens op een heel gezin'. Hij ziet haar als een jongetje, met het haar, de stem en het achterste van een jongetje. Seks is een spel dat Holly speelt om geld te verdienen. Het is een masker dat ze draagt, een kwestie van lippenstift, een rol. Zij is jongen én meisje, man én vrouw, vriendje én minnares, broertje en geliefde. Het zou mogelijk moeten zijn om met mannen óf vrouwen te trouwen, vindt ze.

De kans is gering dat Holly een tweede keer trouwt. Ze verdwijnt richting Brazilië met het ticket dat de verloofde nog voor de breuk voor haar heeft gekocht. Maar eerst laat ze haar kat, die ze nooit een naam heeft willen geven, vrij. Nog geen minuut later beklaagt ze zich: misschien hoorde het dier wél bij haar. Dat is uiteindelijk haar grootste vrees: dat ze de liefde van haar leven zal vergooien.

In de film, waar Holly niet langer Holly maar Audrey Hepburn is, bedenkt ze zich. De kat wordt teruggevonden en met het dier veilig tegen zich aangeklemd stort ze zich in de armen van de verteller. Die had haar voor lafaard uitgescholden omdat ze zich niet durfde te binden. Ze moest eindelijk de moed hebben om van iemand te houden. Van hém dus. Daar ligt het ware geluk.

Hij zou weleens gelijk kunnen hebben, maar de 'echte' Holly, die van het boek, stapt in het vliegtuig met een lijst van de vijftig rijkste Braziliaanse mannen op zak. Ze stuurt nog een kaartje en daarna wordt er niets meer van haar gehoord. Misschien is ze dood, misschien is ze getrouwd of zit ze in een gekkenhuis. Of misschien is het waar wat iemand hem vertelt: dat ze in Afrika te paard zou zijn gesignaleerd. Ze zou er de mat van een beeldhouwer hebben gedeeld en vervolgens weer zijn vertrokken. En voor zover we weten rijdt ze nu nog altijd vrij en ongebonden over de Afrikaanse prairie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden