Interview

Koreaanse wiskundige smult van kroketten en taal

Vinnie Ko vindt niets zo lekker als een broodje kroket. In Nederland bleef hij maar friturenBeeld Werry Crone

Vinnie Ko leerde uitstekend Nederlands, mede dankzij de liedjes van K3. Zijn geestige columns over taal zijn nu gebundeld in 'Met hartelijke groente'. Het woordje 'er' had de Zuid-Koreaan pas na drie jaar onder de knie.

Niets zo lekker als een broodje kroket, vindt Vinnie Ko (26). Zijn eerste hap was 'een hemels genoegen', kort daarna schafte hij zijn eigen frituurpan aan. Vanaf dat moment kwam er een vette walm uit zijn kleren; Ko bleef maar frituren, zelfs voor het ontbijt. Totdat hij ontdekte dat het menselijk lichaam niet bestand is tegen zoveel broodjes kroket en hij de consumptie beter kon beperken.

Het broodje kroket als hoogtepunt van de Nederlandse cultuur. Het is één van de verrassende observaties van de Zuid-Koreaan, die nu debuteert met een bundel columns: 'Met hartelijke groente'. Daarin beschrijft hij de eigenaardigheden van de Nederlandse taal en bevolking met aanstekelijke verwondering.

Billenkoek

Waarom zit een student op zijn kamer, maar niet op de kantine? Waarom stelt een vriend voor om een terrasje te doen, dat moet je toch pakken? Lange vingers heeft Ko al zien liggen in het supermarktschap, maar waar kun je 'billenkoek' kopen?

Als 'lekker ding' een seksuele lading heeft, hoezo zegt een moeder dat dan tegen haar dochtertje? En waarom beweert een vrouw 'wij zijn zwanger' als alleen in háár buik een baby groeit en haar man dik is van te veel biertjes?

Ko kwam op zijn negentiende naar Groningen om psychologie te studeren; na anderhalf jaar stapte hij over op wiskunde, zijn master deed hij in Utrecht. 's Avonds en in het weekend beet hij zich vast in het Nederlands, dat hij inmiddels perfect beheerst.

Tasje

Die beheersing demonstreert hij tijdens het interview in een Utrechts café, waar hij vertelt over zijn taalontwikkeling.

"Als de caissière bij Albert Heijn vroeg: 'Wilt u een bonnetje?', moest ik in het begin heel hard nadenken. Ik ging aandachtig luisteren in de rij. Nu geef ik automatisch het meest gangbare antwoord: 'Nee hoor'."

'De' en 'het' waren het lastigst, vertelt Ko. "In het Koreaans gebruik je heel weinig lidwoorden. Wij zeggen: Ik heb afspraak'." Ook het woordje 'er' was moeilijk, omdat het nauwelijks een betekenis heeft en "half weggeslikt wordt tussen de omringende woorden". Wilt u er een tasje bij? Tasje snapte hij binnen een week, maar het kostte hem drie jaar om 'er' onder de knie te krijgen.

Volgens Ko weerspiegelt het Nederlands hoe Nederlanders denken: "Heel rechttoe rechtaan: Wil je iets drinken? Kun je dit voor me regelen? In het Koreaans zit je altijd te knoeien met hoe formeel je moet zijn, die taal kent minimaal vier aanspreekvormen." De Nederlandse directheid van 'je' en 'u', slechts twee variaties, bevalt hem wel.

Leermeesters

Behalve van taaldocenten, huisgenoten en winkelpersoneel leerde Ko Nederlands uit boeken: eerst 'Jip en Janneke', daarna de tienerserie van Francine Oomen: 'Hoe overleef ik...'.

"Toen ben ik overgestapt naar 'Superduif' van Esther Gerritsen. Dat was echt een heel mooie roman, voor volwassenen maar geschreven vanuit het perspectief van een kind, dus in eenvoudige taal."

Van doorslaggevende betekenis waren ook de liedjes van K3 - véél minder droog dan de teksten die Ko op de universiteit voorgeschoteld kreeg. "Terwijl ik meezong met de pakkende deun werd mijn taalgebruik kleurrijker en levendiger", schrijft hij in zijn boek. "'Ik vind jou zo ontzettend leuk. Maar m'n zelfvertrouwen krijgt plots een deuk. Elke smoes die ik verzin zit vol met gaten.'" Stukje bij beetje ontdekt hij hoe 'gelaagd' en 'poëtisch' de taal van het zangtrio is: 'Ik wil jou, jij wil mij / Ik weet een plekje waar ze ons niet vinden / Jij mag me verslinden".

Inmiddels spreekt Ko zo goed Nederlands dat het hem opvalt als zijn vriendin, Limburgse van origine, een fout maakt. "Haar hele familie zegt 'groter als'. Mijn vriendin zegt ook: 'ik knip een foto'. En: 'Zal ik je een kopje thee in schudden?' Dat klinkt leuk, maar het is fout. Soms corrigeer ik haar, bijvoorbeeld als ze zegt: 'jij bent mooier dan mij'."

Vinnie Ko, de Zuid-Koreaanse wiskundige met de talenknobbel, is nu een Nederlandse schrijver, die in zijn columns zelfs nonchalant met uitspraken van Johan Cruijff strooit ('elk nadeel hep zijn voordeel'). Hoe Nederlands kun je zijn?

Oslo

Dus is het een tikje bevreemdend dat de jonge auteur afgelopen zomer, dus nog voor het verschijnen van zijn boek, verhuisd is naar Oslo. Daar hij gaat promoveren in de wiskundige statistiek. Wilde hij helemaal opnieuw beginnen in het Noors?

Ja, zegt Ko, al was het een moeilijke beslissing, ook omdat zijn vriendin nog in Nederland woont. "Maar ik ben bang dat ik hier lui en tevreden word. Als je eenmaal schrijver bent, als je een imago hebt opgebouwd, dan heb je de neiging daaraan te voldoen. Dat wil ik niet. Ik wil de versheid van de beginner voelen, een avontuur beleven."

Mocht hij heimwee naar Nederland krijgen, dan kan hij in Oslo terecht in café Amsterdam, waar ze, zo heeft hij al ontdekt, broodjes kroket serveren.

Vinnie Ko, 'Met hartelijke groente. Nederlands door Koreaanse ogen'. Uitgeverij Podium, 176 pagina's, 15 euro.

Gefeliciteerd

Ko beschrijft alledaagse situaties op geestige wijze, zoals de verjaardag van huisgenoot Klaas. Iedereen zit gezellig in een kring appeltaart te eten, als Marc, een andere huisgenoot, binnenkomt. Die feliciteert eerst Klaas en vervolgens ook diens moeder, vader en zus. Wat ongelooflijk bijzonder dat ze allemaal op dezelfde dag jarig zijn, denkt Ko, die wiskunde studeert. Hij maakt een rekensom: "op 48.627.125 families van vier tref je één familie waarvan alle vier de leden dezelfde verjaardag hebben. Ik kijk rond. Iedereen zit te ouwehoeren. Niemand zegt er iets over en ik voel dat ik iets niet goed begrijp."

Als Marc hem de volgende dag uitlegt dat alleen Klaas jarig was, en dat het een gewoonte is om ook zijn familie te feliciteren, merkt Ko op: "De logica achter deze manier van feliciteren kon ik niet volgen, het zou wel weer zoiets typisch Nederlands zijn."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden