Review

Komische tekst relativeert strenge stukken van Loos

Hoewel de meeste muziekliefhebbers concerten van het Haagse Loos Ensemble vast niet associëren met iets vrolijk stemmends, was het vrijdagavond in Theater Korzo één groot feest.

Het in 1982 door rietblazer Peter van Bergen opgerichte Loos Ensemble kreeg die avond de Genecoprijs; baritonsaxofonist David Kweksilber, lid van het een paar jaar geleden vanuit Loos ontstane saxofoonkwartet Loos Winds (de Nederlandse pendant van het roemruchte Amerikaanse ROVA), ontving de Elisabeth Evertsprijs; en van de jonge Israëlische componist Guy Harries klonk het fraaie en af en toe zelfs humoristische werk 'Things that begin with a M', dat hij voor Loos had geschreven als uitvloeisel van de aan hem toegekende Henriëtte Bosmansprijs.

Het was die avond ook feest omdat er zes premières klonken, terwijl het zevende (oudere) stuk, 'Duo for man alone' van Luc Houtman, altijd anders klinkt. Dat werd nog eens bewezen door verschillende versies van Houtkamp zelf en van Van Bergen, beiden op tenorsaxofoon. In dit werk sturen de musici via hun spel een diskklavier aan, dat op zijn beurt een piano bespeelt zonder dat er een pianist aan te pas komt. Het resultaat is altijd spannend en verrassend.

In 'Kleef 1' probeert Houtkamp deze interactieve elektronica te vertalen naar een groepsproces. Van Bergen, pianist Gerard Bouwhuis en slagwerker Johan Faber stonden voor de taak er ter plekke 'iets' mee te doen. Dat lukte niet echt. Er waren wel mooie momenten (vooral de geladen tikken van Faber!), maar het eindresultaat bleef te dichtbij wat Loos doorgaans brengt: kale, uitgebeende, ongenaakbare stukken, waarin stiltes net zo belangrijk zijn als de klinkende noten.

Voorbeelden van dat typische Loos-geluid klonken in Van Bergens 'FTE.5' (met aan het begin overbodige elektronica en later een traag afgespeeld jazzlied van, dacht ik, Billie Holiday) en in Huib Emmers 'Camera Obscura', een fascinerende maar te lang uitgesponnen dialoog tussen live elektronica (Emmer) en piano. De nadrukkelijke ritmiek in de pianopartij en de soms felle elektronica verraadden Emmers affiniteit met de house-muziek. Harries' 'Things that begin with a M' is eveneens op Loos' lijf geschreven, maar gaat ook verder. Het was ronduit komisch om gastzangeres Jannie Pranger teksten te horen zingen als 'Eat me..., aha' en 'Drink me..., aha'. De ongenaakbaarheid van de muziek is en blijft Loos, maar de glimlach waartoe de muziek even aanleiding geeft, relativeert de strenge Loos-sound en werkt daardoor bevrijdend.

Het slechtste en het mooiste stuk van de avond bracht Loos Winds. 'Late Spring' van de Chinees Gao Wei-jie begon en eindigde met vaag gepruttel. 'Esta si... esta no!!' van de Mexicaan Roberto Morales Manzanares voor saxofoonkwartet en computerklanken liet daarentegen de hete, ontoegankelijke woestijn horen. De dagelijkse struggle for life in die barre omgeving klonk door in iedere noot. Bijna betoverend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden