TaalTon den Boon

Komen onze landgenoten ín of uít het buitenland terug?

Hoe komen de ­Nederlanders in het buitenland terug, vroeg Trouw zich afgelopen donderdag af op de voorpagina. Natuurlijk snapt iedereen dat de krant zich afvraagt hoe de duizenden Nederlanders die zich elders ter wereld bevinden, kunnen worden gerepatrieerd. 

Maar je kunt de zin ook anders ­lezen, schrijft een lezer: hoe kunnen Nederlanders terugkomen in het buitenland, waar zij normaliter verblijven? Die lezing is inderdaad mogelijk, maar dan moet je ‘de ­Nederlanders in het buitenland’ niet – zoals in de voor de hand liggende interpretatie – opvatten als het zinsonderwerp. Wanneer je enkel ‘de Nederlanders’ beschouwt als zinsonderwerp, kun je ‘in het buitenland’ opvatten als richtingsbepaling. Zo beschouwd duidt ‘in’ niet een ‘zich ergens bevinden’ aan, maar een ‘richting ­ergens naartoe’. 

In deze lezing zou je ‘in’ met wat fantasie zelfs kunnen opvatten als synoniem van ‘naar’. Deze interpretatie is trouwens beter te bevatten als we ‘in het buitenland’ vervangen door een andere woordgroep, zoals: ‘Hoe komen de Nederlanders in de kerk terug’. In die context denk je allicht niet dat er ‘Nederlanders in de kerk zitten’ die moeten worden teruggehaald, maar veeleer dat Nederlanders de kerk niet meer bezoeken, terwijl iemand zich afvraagt met welke middelen ze daar terug kunnen komen. 

Grammaticaal is ‘Hoe komen de Nederlanders in het buitenland terug’ weliswaar dubbelzinnig, maar de meeste lezers zullen de zin exact zo interpreteren als de krant hem heeft ­bedoeld. Dat komt door iets wat essentieel is bij het lezen van de krant: de kennis van de wereld die schrijver en lezer met ­elkaar delen.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden