Naschrift

Kokkin Leah Chase (1923-2019) hielp segregatie de wereld uit serveren

Chef Leah Chase bij haar creoolse restaurant in New Orleans in 2007. Dooky Chase’s is dan net heropend na de verwoesting door orkaan Katrina. Beeld AP

Leah Chase (1923-2019) serveerde haar beroemde krab en kreeft aan iedereen. Zwart of wit, George W. Bush of Barack Obama.

Aan de overkant van Dooky Chase’s, het restaurant waar Leah Chase een kleine zeventig jaar in de keuken stond, verscheen vorig jaar een ander eethuis, met een op het eerste gezicht onbestaanbare menukaart. “Op het bord stond: vegan soul food”, vertelde Chase in een interview met het blad Garden & Gun. “Je vraagt je af wat dat kan zijn. Maar eigenlijk is het ook waar ik mee ben opgegroeid. Ik was zes jaar oud toen de Depressie uitbrak, en er kwam geen vlees op tafel, bij niemand.”

Vanuit die armoede, als een van dertien kinderen in een gezin in Madisonville, Louisiana, klom Leyah Lange, zoals ze toen nog heette, op tot koningin van de creoolse keuken van Louisiana. Een zwarte koningin, die schouderophalend voorbijging aan de regels die de blanke bovenlaag van New Orleans mensen van haar kleur oplegde.

Toen ze twaalf was, moest ze weg uit Madisonville omdat de middel­bare school van het stadje niet voor zwarte leerlingen was. Ze ging bij een tante in New Orleans wonen, deed eindexamen en ging werken als naaister. Maar dat verveelde haar en ze vond iets leukers: serveerster in restaurants in het beroemde hart van New Orleans, het French Quarter.

President George W. Bush dineert in Dooky Chase’s in 2007. Beeld AP

Op stand

Ook aan die witgedekte tafels waren zwarten niet welkom als klant. Maar het leven wierp haar een eigen restaurant in de schoot: in 1945 ontmoette ze Edgar ‘Dooky’ Chase, een musicus. Het jaar daarop trouwden ze en een paar jaar later namen ze het eettentje in de zwarte wijk Treme over van haar schoonvader, die ook als Dooky door het leven ging. Op haar aandringen werd Dooky Chase’s Restaurant uitgebreid en opgewaardeerd. Voortaan konden ook zwarte inwoners van New Orleans op stand uit eten.

Niet iedereen geloofde erin, vertelde ze. “Ik zette kreeft thermidor op het menu. Nou, mensen belden mijn schoonmoeder en zeiden: die meid brengt je zaak naar de afgrond. Niemand wil kreeft thermidor. Maar ze hadden ook nooit de kans gehad het te eten. Dat vond ik het ergste van de segregatie. Zwarte mensen mochten niks leren.”

Er was veel meer dat zwarten niet mochten. In de jaren zestig ­begonnen activisten, zwarten en blanken, samen in bussen door het land te rijden – dat was legaal, maar werd in zuidelijke staten met harde hand afgestraft. In Dooky Chase’s waren ze welkom. Zo stevig was de reputatie van het restaurant, dat de politie niets durfde te doen tegen vergaderingen met activisten als Thurgood Marshall en Martin Luther King jr.

Ondertussen verschenen er aan de muren van Dooky Chase’s schilderijen van zwarte kunstenaars. Op school had Chase het vak kunst gevolgd, maar een museum bezoeken had lange tijd ook niet gemogen: pas in 1977 kwam het er van. Die schade haalde ze ruim in: samen met haar man bracht ze een belangrijke collectie van zwarte kunstenaars bijeen, voor iedereen te zien onder het genot van jambalaya, gefrituurde kip of een van de vele andere gerechten uit de creoolse keuken.

Hot sauce in de gumbo

In 2005 moest die collectie inderhaast worden weggehaald: orkaan Katrina sloeg toe, in het restaurant stond anderhalve meter water. Leah en Edgar weigerden op te geven en in 2007 kon Dooky Chase’s weer gasten ontvangen. Onder wie president George W. Bush, in New Orleans na de ramp door weinigen geliefd, maar door Chase hartelijk ontvangen met krabbensoep. Even hartelijk als Barack Obama, tot die de euvele moed had om zonder te proeven hot sauce in haar gumbo te willen doen.

Ophouden met werken kon ze niet. Om te voorkomen dat het haar te veel zou worden, werden de openingstijden beperkt. Pas de laatste jaren had ze een chef-kok, maar ze kwam met haar rollator vaak toezicht houden. Toen dat in april niet gebeurde voor haar traditionele gumbo z’herbes-festijn op Witte Donderdag – niet zoals eigenlijk moest op Goede vrijdag, want dan zou er geen vlees in mogen – wist iedereen dat het goed mis moest zijn.

Leah Lange Chase werd op 6 januari 1923 geboren in Madisonville. Ze overleed op 1 juni 2019 in New Orleans.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl. Lees meer naschriften op trouw.nl/naschrift.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden